II SA/Bd 914/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-09-09
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie sąd rozpatrzył wniosek o ustanowienie radcy prawnego, biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową wnioskodawcy, ogłoszoną upadłość oraz utrzymywanie rodziny.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić radcę prawnego dla skarżącego oraz umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego postanowił: 1. ustanowić radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku.
W dniu [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący skarży decyzję w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne.
Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata (radcy prawnego) - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną. Mają na utrzymaniu trzech małoletnich synów, w tym jednego niepełnosprawnego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt [...] została ogłoszona upadłość skarżącego i jego żony obejmująca likwidację majątku upadłego. Wnioskodawca podał, że łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie (zasiłki z pomocy społecznej oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę). Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Podał, że dostępne środki pieniężne przeznaczane są na bieżące utrzymanie tj. m.in.: czynsz za mieszkanie, opłaty za media, rehabilitację syna. W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych wydatków należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 249a, art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło