II SA/Bd 916/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (wskazywanego dalej także w skrócie jako "Kolegium") w T. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium w T. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] odmawiającą, po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Do wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji doszło w następującym stanie faktycznym: Starosta G.–D. decyzją z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] cofnął M. P. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja ta została utrzyma w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2009r.) M. P. wniósł do Starosty G.–D. o wznowienie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, argumentując, że wszystkie dotychczas wydane decyzje uważa za krzywdzące i niesprawiedliwe. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 (fałszywe dowody), pkt 5 (wyjście na jaw nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji Starosty), pkt 7 (odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego) i pkt 8 (oparcie decyzji o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały zmienione) ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a."). Uzasadniając podstawy wznowienia skarżący podniósł, że w "opinii wstępnej z dnia [...] lutego 2009 r. sporządzonej przez Helsińską Fundację Praw Człowieka na temat podstaw prawnych działania starostów" wskazano wyraźnie, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega "kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do stanu zdrowia". Zatem, zdaniem skarżącego, badaniu podlegają tylko te osoby, których stan zdrowia budził wątpliwości w chwili i w związku z kierowaniem pojazdu. Wynika z tego, że nie ma ustawowych przesłanek do kierowania na badanie lekarskie osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami z tego tylko powodu, że mogą one być uzależnione od alkoholu lub środków odurzających. Skarżący zwrócił uwagę na sprzeczność orzeczenia psychologicznego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (w skrócie "WOMP") we W. z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz zaświadczenia tegoż Ośrodka z dnia [...] maja 2008 r. z orzeczeniami WOMP w T. - psychologicznym nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i lekarskim nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., które były podstawą wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący podniósł także, że od [...] maja 2007 r. regularnie uczestniczy w terapii leczenia uzależnień od alkoholu, której rezultat jest pozytywny, co oznacza, że od tej daty pozostaje w całkowitej abstynencji alkoholowej. Ten stan faktyczny zaistniał już [...] maja 2007 r. i powinien być uwzględniony przy wydawaniu decyzji organów obu instancji. Ponadto Sąd Rejonowy w G.–D. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. w sprawie o zastosowanie leczenia odwykowego umorzył postępowanie wykonawcze, ponieważ z dniem [...] października 2008 r. upłynął okres dwóch lat od uprawomocnienia się postanowienia o zastosowaniu obowiązku leczenia i obowiązek ten ustał z mocy prawa. Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. odmówiło uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] uznając, że nie zaistniała żadna z przesłanek wznowienia postępowania, na które powołał się skarżący we wniosku. Po pierwsze organ wyjaśnił, że dowodami w rozpatrywanej sprawie były orzeczenia lekarskie wydane przez WOMP w T. w dnia [...] grudnia 2008 r. oraz przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r. (orzeczenie ostateczne), stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Po drugie, zdaniem Kolegium, nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu jej wydania, które nie były znane organowi odwoławczemu, bowiem orzeczenia i zaświadczenia lekarskie, na które powołuje się strona, były znane organom rozstrzygającym, jednakże nie wpłynęły na zaskarżone rozstrzygniecie. Po trzecie organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie były rozstrzygane żadne zagadnienia wstępne przez sąd lub inny organ. Po czwarte, organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja wprawdzie była wydana w oparciu o inną decyzję, tj. decyzję Starosty G.–D. z dnia [...] października 2007 r. o skierowaniu strony na badania lekarskie, jednak decyzja ta w dacie wydawania niniejszej decyzji nie była uchylona, ani zmieniona. We wniosku o ponowne rozparzenie sprawy skarżący zarzucił, iż ustalenia Kolegium opierają się tylko na orzeczeniach wydanych przez WOMP w T. (z dnia [...] grudnia 2008 r.) oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r., stwierdzając, że orzeczenia te są fałszywe, ponieważ są one negatywne mimo pozytywnych testów przeprowadzonych przez te instytucje. Ponadto skarżący zarzucił, że Kolegium w T. nie wyjaśniło sprzeczności pomiędzy orzeczeniem WOMP we W. z dnia [...] maja 2008 r. a wyżej wymienionymi orzeczeniami. Ponownie także powołał się na opinię sporządzoną przez Helsińską Fundację Praw Człowieka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. W motywach uzasadnienia organ II instancji, podzielając stanowisko zawarte w decyzji z [...] czerwca 2009 r., wskazał, iż zarzuty podniesione przez stronę co do fałszywości orzeczeń lekarskich z [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2008 r. nie mogą być uznane za zasadne, ponieważ brak jest orzeczenia sądu o ich sfałszowaniu; nie jest również możliwe by stwierdzić w oczywisty sposób ich fałszywość. Organ odwoławczy podkreślił także, że decyzja w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami była konsekwencją wydania przez Starostę G.–D. decyzji z [...] października 2007 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, która to decyzja nie została uchylona lub zmieniona, ponieważ decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] Starosta orzekł o odmowie uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2007 r. W skardze do Sądu M. P. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2009 r. zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną interpretację i błędne zastosowanie prawa – art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przez cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, mimo iż skarżący nie kierował pojazdem mechanicznym. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że błędność ustaleń faktycznych Kolegium wynika z oparcia się wyłącznie na orzeczeniach wydanych przez WOMP w T. z dnia [...] grudnia 2008 r. i IMP w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r. Orzeczenia te są fałszywe, gdyż są wewnętrznie sprzeczne: pomimo bowiem że skarżący pozytywnie zaliczył testy przeprowadzone w ww. instytucjach wydały one negatywne orzeczenia. Skarżący zarzucił, że Kolegium nie uzasadniło, dlaczego jego zdaniem wydane przez WOMP we W. orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2008 r. i zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2008 r., znane organom orzekającym w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - nie miało wpływu na ich rozstrzygnięcie. Błędne jest także zdaniem skarżącego twierdzenie Kolegium, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień była konsekwencją decyzji Starosty G.–D. z dnia [...] października 2007 r. o skierowaniu na badania lekarskie, gdyż decyzja ta ewidentnie narusza art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Skarżący zaznaczył, że zaskarżył decyzję Starosty z dnia [...] października 2007 r., a rozstrzygnięcie w przedmiocie jego wniosku jeszcze nie zapadło. W tej kwestii skarżący ponownie wskazał na opinię Fundacji Helsińskiej o braku podstaw kierowania na badania lekarskie w związku z uzależnieniem od alkoholu lub środków odurzających. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy zachodzą nadzwyczajne okoliczności skutkujące koniecznością uchylenia poprzednio wydanej decyzji ostatecznej i ponownego orzeczenia w sprawie. Zadaniem organu orzekającego w postępowaniu "wzniowieniowym" jest zatem w pierwszej kolejności zbadanie, czy pojawiły się owe nadzwyczajne okoliczności tj. podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero w przypadku, kiedy organ stwierdzi, że któraś z tych okoliczności zaszła – może przejść do merytorycznego badania sprawy, tak jak czynił to organ w postępowaniu zakończonym poprzednio decyzją ostateczną. W kontrolowanej sprawie zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zgodnie z prawem oceniło, że brak jest podstaw do uchylenia poprzednio wydanej ostatecznej decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W toku postępowania administracyjnego "wznowieniowego" skarżący wskazywał na podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a: – pkt 1 k.p.a. (ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności w oparciu o fałszywe dowody), – pkt 5 (wyjście na jaw nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej), – pkt 7 (odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego) i, – pkt 8 (oparcie decyzji o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały zmienione). Dowodami fałszywymi są dowody nieprawdziwe, niezgodne z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Opierając się na takich dowodach organ uzyskuje niezgodny z prawdą obraz rzeczywistości, a zatem decyzja wydana w oparciu o takie dowody również jest dotknięta kwalifikowaną wadą. Jednakże – jak wynika z treści art. 145 § 2 k.p.a. warunkiem, aby uznać, że doszło do takiej sytuacji, wskazanej jako podstawa wznowienia w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie nie miała miejsca. Przepis art. 145 § 2 k.p.a. przewiduje wyjątek od reguły przewidując możliwość wznowienia postępowania wówczas, kiedy fałszerstwo dowodów jest "oczywiste" a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. "Oczywistość" fałszerstwa dowodu oznacza, że musi być ono bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie (por. wyr. NSA z dnia 22 grudnia 1999 r., I SA 841/99, OSP 2002, z. 2, poz. 71). W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu nie można było mówić o tak rozumianej oczywistości, skoro kwestionowanym dowodem były orzeczenia lekarskie tj. wypowiedzi, których ocena poprawności wymaga wiedzy specjalistycznej. Zasadnie także Kolegium oceniło, że nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej. W szczególności nie mogą być uznane za takie dowody orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2008 r. i zaświadczenie [...] maja 2008 r. wydane przez WOMP we W. Zarówno bowiem z treści uzasadnienia decyzji Starosty z dnia [...] września 2008 r. o cofnięciu uprawnień, uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia [...] października 2008 r. jak i z akt sprawy (pismo Starosty z dnia [...] sierpnia 2008 r. k. 20 i odwołanie k. 28 - z załącznikami w postaci kopii orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2008r. i zaświadczenia z dnia [...] maja 2008 r. wydanych przez WOMP we W.) wynika, że wskazane dowody były znane organom wydającym rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Kwestia, czy i jaki wpływ miały te dowody na podjętą w 2008 r. ostateczną decyzję – nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia badanej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zasadnie, zdaniem Sądu Kolegium oceniło także, że nie zachodzą także przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 7 i 8. Skarżący nie wskazał, rozstrzygnięcie jakiego zagadnienia wstępnego poprzedzało wydanie ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zdaniem Sądu organ słusznie podniósł, że takiego zagadnienia nie było. Wyklucza to tym samym zaistnienie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Zasadnie także Kolegium wskazało, że aczkolwiek ostateczna decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami była konsekwencją wydania przez Starostę G.–D. decyzji z [...] października 2007 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie (tj. była "oparta" o tą decyzję w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), to jednak w momencie wydania zaskarżonej decyzji Kolegium decyzja Starosty z dnia [...] października 2007 r. nie została zmieniona. Podnoszony zaś przez skarżącego zarzut błędnego zastosowania art. 122 Prawa o ruchu drogowym (dla poparcia którego skarżący powołuje się na opinię Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka) nie mieści się w zakresie przesłanek "wznowieniowych" w k.p.a. Sprowadza się on bowiem do kwestionowania prawidłowego zastosowania przez organ, w określonej sytuacji, prawa materialnego. Tego typu zarzut może być podnoszony bądź w postępowaniu zwykłym – w ramach odwołania, bądź w postępowaniu nadzwyczajnym – o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Postępowanie wznowieniowe służy natomiast naprawie takiej wadliwości decyzji, która jest wynikiem ujawnienia lub powstania określonych faktów (o których mowa w przesłankach wznowieniowych). Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.