II SA/Bd 92/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-02-16
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, na podstawie swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadając dochody, oszczędności oraz nie wykazując ponadprzeciętnych wydatków, nie spełnił tego warunku, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy oddalić.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzasadnił to trudną sytuacją finansową i zdrowotną, podając dochód gospodarstwa domowego, posiadane nieruchomości, oszczędności oraz zobowiązania kredytowe. Wnioskodawca mieszka z żoną i trójką dzieci, które posiadają dwa samochody osobowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010r., nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę postanowił: oddalić wniosek
W dniu 8 lutego 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Konieczność przyznania prawa pomocy wnioskodawca uzasadnił trudną sytuacją finansową i zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz trójką dzieci w wieku 27, 25 i 22 lata. Posiada dom o powierzchni 140 m2 , nieruchomość rolną o powierzchni 19,22 ha. Dzieci posiadają dwa samochody osobowe. Dochód gospodarstwa domowego wynosi 2.110,73 zł miesięcznie. Oprócz tego syn wnioskodawcy uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.100,00 zł. Oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości około 500 zł oraz ma do spłacenia kredyt.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki tj. np. związane ze swym leczeniem czy utrzymaniem domu. Podał jedynie, że ma do spłacenia kredyt, nie podając przy tym jego wysokości. Ponadto należy uznać, że w przedmiotowej sprawie skarżący podał jedynie te dane, które jego zdaniem świadczyłyby o jego złej sytuacji ekonomicznej i miały przyczynić się do przyznania prawa pomocy. Nie podał np. kwoty uzyskiwanych przez rolników corocznie płatności bezpośrednich. Zastanawia również fakt ponoszenia kosztów związanych z użytkowaniem samochodu przez jego bezrobotną córkę. Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi zaś zaledwie 200 zł i jest uiszczany jednorazowo. Skarżącego stać na taki jednorazowy wydatek. Ponadto żąda również ustanowienia pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że decydując o przyznaniu prawa pomocy referendarz sądowy kieruje się tylko sytuacją majątkową skarżącego nie zaś skomplikowaniem sprawy.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej oraz posiada oszczędności – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez stronę wprost podane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Strona zaś posiada środki pieniężne oraz oszczędności.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
Istotne jest również to, że został uiszczony wpis w kwocie 200 zł.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło