II SA/Bd 92/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz decyzji stronom, które zmarły przed wszczęciem postępowania, z pominięciem ich następców prawnych, stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej skutkujące uchyleniem decyzji?
Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz decyzji stronom, które zmarły przed wszczęciem postępowania, z pominięciem ich następców prawnych, stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej. Organ administracji publicznej ma obowiązek prawidłowego ustalenia wszystkich podmiotów, którym przysługuje status strony, a następnie zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. N. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ś. o zmianie pozwolenia na budowę stadionu sportowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwie przeprowadzonych czynności geodezyjnych i naruszenia granicy jego działki. W trakcie postępowania przed sądem ustalono, że zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzje były doręczane osobom zmarłym przed wszczęciem postępowania, pomijając ich następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i poprzedzającą ją decyzję Starosty Ś. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz przyznano radcy prawnemu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Ś. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego M. J. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...], Starosta Ś., działając na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98. poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Gminy Ś. - z dnia 22 kwietnia 2010 r., orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...] nr [...], znak: [...], o pozwoleniu na budowę stadionu sportowego z parkingiem, drogami dojazdowymi oraz budynkiem zaplecza sportowego wraz z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej SN-15kV z planowaną lokalizacją na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym Ś. - I etap inwestycji: budowa stadionu sportowego z parkingiem, drogami dojazdowymi oraz budynku zaplecza sportowego. Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia wniósł m.in. A. N., sprzeciwiając się realizacji przedmiotowej inwestycji. Odwołujący się podniósł, iż ogrodzenie stadionu narusza o 1 m granicę należącej do niego działki nr [..], co stanowi skutek wadliwie przeprowadzonych czynności geodezyjnych. Odmówił również wyrażenia zgody na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej przez w/w działkę wskazując, że takie rozwiązanie kolidowałoby z prowadzoną na tej nieruchomości działalnością rolniczą. Decyzją z dnia [...] znak: [...], Wojewoda K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Ś. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji stwierdził zgodność projektu budowlanego zamiennego, w zakresie koniecznych zmian wprowadzonych przez inwestora do pierwotnego projektu budowlanego, z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działek z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto ustalono, iż projekt budowlany jest kompletny, a inwestor przedłożył wymagane uzgodnienia. W związku z tym Starosta nie mógł odmówić inwestorowi wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści odwołania wniesionego przez A. N. Wojewoda wskazał, iż projekt zagospodarowania działek nie pokazuje, aby ogrodzenie boiska zaplanowano na działce nr [...], należącej do odwołującego się. Podkreślił, że podnoszone w odwołaniu kwestie rozgraniczenia działek i przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej SN-15kV nie stanowią przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Na decyzję organu II instancji A. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W treści skargi skarżący wskazał na wadliwie przeprowadzone prace geodezyjne, które doprowadziły do niekorzystnego dla niego przesunięcia granic, skutkującego zmniejszeniem powierzchni działek stanowiących jego własność. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że poruszone przez skarżącego kwestie przebiegu granic nie stanowią przedmiotu postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 7 lutego 2011 r. skarżący poinformował Sąd, że nie żyją trzy osoby wymienione w wykazie do zaskarżonej decyzji Wojewody jako strony postępowania, tj. J. G., Z. G. i H. G. Celem potwierdzenia powyższej informacji Sąd zwrócił się Urząd Stanu Cywilnego w Ś. o przesłanie odpisów aktów zgonu w/w osób. W rezultacie tego wezwania Sąd uzyskał odpisy skrócone aktów zgonu J. G., Z. G. i H. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jedną z form sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego jest rozpoznawanie skarg na ostateczne decyzje administracyjne. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie administracyjne. Badając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję wydaną w I instancji, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia te naruszają prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co musiało skutkować ich uchyleniem. Orzekające w sprawie organy nie zapewniły czynnego udziału w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę wszystkim osobom będącym stronami, ponieważ doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wydane w sprawie decyzje osobom nieżyjącym, które przed śmiercią były właścicielami sąsiednich nieruchomości, pomijając następców prawnych tych osób. Skarga została zatem uwzględniona wyłącznie ze względu na istotne naruszenie procedury administracyjnej, bez jednoczesnego badania merytorycznej istoty sprawy. W myśl przepisu art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z regulacją tą koresponduje przepis art. 61 § 4 k.p.a., zgodnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie, a także przepis art. 40 § 1 k.p.a., nakazujący doręczać wszelkie pisma wszystkim stronom postępowania (przedstawicielom ustawowym, pełnomocnikom). Z powołanych powyżej regulacji wynika dla organu administracji obowiązek prawidłowego ustalenia wszystkich podmiotów (osób), którym w konkretnej sprawie przysługuje status strony. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ winien kierować się definicją zawartą w art. 28 k.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpatrywanym przypadku orzekające organy uznały za strony postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę stadionu sportowego trzy osoby nieżyjące, które zmarły przed wszczęciem tego postępowania. Z przesłanych Sądowi odpisów skróconych aktów zgonu wynika, iż J. G. zmarła w dniu 5 marca 2006 r., Z. G. zmarła w dniu 15 czerwca 1993 r., zaś H. G. nie żyje od dnia 23 sierpnia 1987 r. Stronami postępowania należało w związku z tym uczynić następców prawnych w/w osób, którzy w drodze czynności prawnej bądź dziedziczenia składników masy spadkowej uzyskali prawo własności nieruchomości sąsiadujących z działkami objętymi inwestycją. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby w postępowaniu brali udział następcy prawni w/w zmarłych. Nie doręczono im zawiadomień o wszczęciu postępowania ani decyzji organów obu instancji. Orzekające organy nie uczyniły więc zadość obowiązkowi prawidłowego ustalenia zakresu podmiotowego prowadzonego postępowania, co stanowi naruszenie zasad wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Wskutek tego uchybienia nie zapewniono wszystkim stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, co oznacza niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. W związku z powyższym przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Starosta Ś. ustali następców prawnych J. G., Z. G. i H. G., zapewniając im czynny udział w postępowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy, zaś o zwrocie kosztów postępowania skarżącemu orzeczono w oparciu o art. 200 tejże ustawy. Jednocześnie na podstawie art. 250 w/w ustawy w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.) przyznano pełnomocnikowi skarżącego zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło