II SA/Bd 921/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części obejmującej rozstrzygnięcie o rozszerzeniu podstawy decyzji organu pierwszej instancji o art. 12 ust. 7 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 223 ze zm.), 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylonej niniejszym wyrokiem nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 921/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] 2004r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., utrzymało w mocy oraz rozszerzyło podstawę decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z [...] 2004r., nr [...], o odmowie przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka; o art. 12 ust. 7 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 223 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że odmowa żądaniu skarżącego przyznania przedmiotowego świadczenia w miejsce otrzymywanych alimentów, wynika z tego, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), osoba otrzymująca świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku, do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza określonej kwoty, i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna. Natomiast skarżący urodził się [...] 1978r. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie organ pierwszej instancji nie odniósł się do tej przesłanki, jednakże stosownie do art. 12 ust. 7 cyt. ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się ma ustalone prawo do renty socjalnej lub renty, a sprawie wnioskodawca otrzymuje takie świadczenie. W skardze skarżący podniósł, że takie zapisy są dla niego krzywdzące, gdyż jest osobą niepełnosprawną i znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, chociaż z innych powodów niż w niej wskazane, gdyż zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 28, poz. 2255 ze zm.), osoba otrzymująca świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12), a w sprawie bezspornym jest, że skarżący nie spełnia kryterium wieku, to już z tego powodu odmowa przyznania świadczenia była zasadna. Tego prawa nie warunkują przesłanki, jakie zostały wskazane przez skarżącego. Natomiast kontrola aktu dokonywana przez Sąd jest kontrolą jego zgodności z normami prawa, a nie słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Jednakże, rozszerzając podstawę decyzji organu pierwszej instancji o art. 12 ust. 7 cyt. ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, organ przekroczył art. 138 kpa, zgodnie, z którym organowi odwoławczemu wprawdzie przysługują kompetencje merytoryczno – reformacyjne (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), ale w przypadku, gdy rozpoznając ponownie sprawę w wyniku złożonego odwołania, rozstrzygnięcie nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2004, s.596.). Zatem działania reformacyjne organu odwoławczego mogą być dokonane jedynie w zakresie tworzenia lub znoszenia prawa lub obowiązku adresata decyzji, a nie zmiany podstawy prawnej. Skoro organ w sentencji decyzji administracyjnej, wydanej w wyniku odwołania, oświadczył o rozszerzeniu podstawy prawnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji - przekroczył powołany przepis procedury, i w związku z tym należało wyeliminować decyzję, w części obejmującej zmianę orzeczenia, z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.