II SA/Bd 921/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S., T. N., F. N. na decyzję [...][...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego e Bydgoszczy wpłynął wniosek skarżącego T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący zamieszkuje z żoną. Comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalnych skarżący określił na kwotę [...] zł. Jako posiadany majątek skarżący zadeklarował mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Ponadto skarżący oświadczyć, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 21 października 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 25 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do wykazania na podstawie stosownych dokumentów, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący oświadczył, że "odstępuję od odwołania z dnia [...] listopada 2013 r. dotyczącego opłaty wpisowego. Powodem jest również śmierć żony". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący zamieszkiwał z żoną. Comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalnych skarżący określił na kwotę [...] zł. Jako posiadany majątek skarżący zadeklarował mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Ponadto skarżący oświadczyć, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Sytuacja skarżącego niewątpliwie uległa zmianie bowiem z w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. cofającym wniesiony sprzeciw skarżący oświadczył, że zmarła jego żona. Skarżący nie wskazał we wniesionym sprzeciwie, ani na wezwanie Sądu żadnych szczególnych wydatków uszczuplających jego comiesięczny budżet, jak również innych szczególnych okoliczności uzasadniających prawo pomocy. Podkreślenia wymaga, że szczególnie wnosząc sprzeciw, skarżący miał szanse przekonać sąd, iż winien znaleźć się w gronie beneficjentów prawa pomocy, w sprzeciwie jednak nie zostały zawarte żadne informacje istotne z punktu widzenia prawa pomocy. Skarżący także nie ustosunkował się do wezwania dotyczącego wykazania na podstawie stosownych dokumentów, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymuje stałe świadczenie emerytalne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.