II SA/Bd 922/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007r. sprawy ze skargi Agnieszki S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia stacji kontroli pojazdów i skreślenia z rejestru przedsiębiorców 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2006 roku nr [...], 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta T., działając na podstawie art. 83 b ust. 2 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późno zm.), w związku z § 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250 z późno zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wpisania P.P.U.H. "D." Agnieszka S., R., do prowadzonego przez organ rejestru działalności regulowanej, jako przedsiębiorcę prowadzącego stację kontroli pojazdów Nr [...], orzekł o zakazie prowadzenia przez P.P.U.H. "D." Agnieszka S. stacji kontroli pojazdów i jednocześnie skreślił ww. przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej jako prowadzącego stację kontroli pojazdów. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło na skutek otrzymania postanowienia Prokuratury Rejonowej T. z dnia [...] 2004 r. (sygn. akt [...]) o zastosowaniu wobec zatrudnionego na ww. stacji kontroli pojazdów diagnosty - Roberta R. środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu zawodu diagnosty wobec podejrzenia o dokonanie przestępstwa z art. 271 § 1 Kodeksu karnego, polegającego na dopuszczeniu do ruchu drogowego pojazdów w stanie technicznym bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Przeprowadzone postępowanie oraz ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...] 2005 r. (sygn. akt [...]) pozwoliły organowi administracji na stwierdzenie, iż zatrudniony w prowadzonej przez stronę stacji kontroli pojazdów diagnosta dokonał, w co najmniej sześciu dowodach rejestracyjnych pojazdów, wpisów o przeprowadzonych badaniach, mimo, że takich badań nie przeprowadził, co stanowi naruszenie przepisów § 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, gdyż diagnosta nie sprawdził czy pojazdy odpowiadają niezbędnym do dopuszczenia do ruchu warunkom technicznym i nie wykonał żadnych czynności kontrolnych, które był zobowiązany wykonać. Zdaniem organu to przedsiębiorca prowadzący stację kontroli pojazdów odpowiada za poprawność wykonywanych na niej badań technicznych pojazdów, a dopuszczenie do sytuacji, w której zatrudniony przez stronę diagnosta dokonywał wpisów o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdów bez faktycznego przeprowadzenia tych badań, stanowi rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, wobec czego koniecznym stało się orzeczenie o zakazie prowadzenia przez stronę stacji kontroli pojazdów i o skreśleniu strony z rejestru działalności regulowanej. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Agnieszka S., żądając jej uchylenia i zezwolenia na dalsze prowadzenie stacji kontroli pojazdów. Zdaniem odwołującej organ rozstrzygający sprawę w I instancji nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania i nie zgromadził żadnych dowodów, na podstawie których mógłby stwierdzić, że naruszono i to w sposób rażący, warunki wykonywania działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Wskazała też, że wyrok skazujący jednego z pracowników za przestępstwo poświadczenia nieprawdy (art. 271 K.k) stwierdza jedynie fakt popełnienia przez niego przestępstwa, nie odnosząc się w jakikolwiek sposób do tego, czy w należyty sposób prowadzone było przedsiębiorstwo i czy w należyty sposób sprawowano nadzór nad jego funkcjonowaniem. W związku z powyższym odwołująca stwierdziła, że podstawą cofnięcia zezwolenia nie może być w żadnym razie wyrok skazujący jednego z pracowników za przestępstwo poświadczenia nieprawdy, ponieważ nie można karać pracodawcy za działania pracownika, któremu powierzono określone zadania. Ponadto strona podniosła, iż naruszenie prawa w stopniu rażącym, skutkujące wydaniem decyzji o zakazie prowadzenia działalności byłoby możliwe, gdyby przestępny proceder trwał długi okres czasu np. kilka miesięcy i był udziałem co najmniej kilku pracowników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2006r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu stacji kontroli pojazdów ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe działanie swojego pracownika w przypadku, kiedy ono jest bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością, albowiem wynika to z faktu, iż pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy i ten ostatni powinien ponosić odpowiedzialność za niezgodne z prawem działanie pracownika. Ponadto wskazano, iż literalna wykładnia przepisu art. 83 b ust. 2 pkt 3c ustawy - Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że dla stwierdzenia rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, skutkującego zakazem prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności w tym zakresie, wystarczy fakt jednokrotnego naruszenia warunków i nie musi to być wcale działanie powtarzające się i dotyczące kilku pracowników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Agnieszka S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego wskazując, iż zarówno ta decyzja jak i decyzja organu I instancji nie zawierają merytorycznego uzasadnienia i odnoszą się do jej osoby, pomimo braku podstaw w tym zakresie. Skarżąca przyznała również, że poza sporem jest fakt popełnienia przestępstwa przez zatrudnionego dotychczas pracownika, polegającego na poświadczeniu nieprawdy (art. 271 K.k), jednak jej zdaniem sytuacja ta nie donosi się do regulacji zawartej w art. 83 b ust. 2 pkt 3c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ponieważ ww. pracownik posiadał z chwilą zatrudnienia odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje upoważniające go do wykonywania przedmiotowych czynności, a pracodawca nie odpowiada za przestępstwa kryminalne popełnione przez niego, wobec braku jakiejkolwiek regulacji prawnej, pozwalającej na takie przesunięcie odpowiedzialności prawnej. Wskazała też, że w zakresie powinności czy też obowiązków pracodawcy jest nadzór nad pracownikami, lecz nie może on być uznany jako permanentna obecność przy, czy też obok pracownika wykonującego każdą powierzoną czynność. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził naruszenie prawa poprzez wadliwą jego interpretację, w związku z czym skargę uznał za uzasadnioną. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma prawidłowe określenie jej zakresu przedmiotowego. Jak wynika bowiem z akt sprawy jej przedmiot dotyczy orzeczenia o zakazie prowadzenia przez P.P.U.H. "D." Agnieszka S. stacji kontroli pojazdów, przy jednoczesnym skreśleniu ww. przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej, jako prowadzącego stację kontroli pojazdów. Podstawą materialno - prawną rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiot wyżej został oznaczony, uczynić więc należy regulację zawartą w art. 83 b ust. 2 pkt 3c ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą w ramach wykonywanego nadzoru starosta wydaje decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów, skreślając przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej, jeżeli przedsiębiorca m.in. rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Zważyć przy tym również należy mając na uwadze unormowanie zawarte w art. 83 ust. 2 cyt. ustawy, iż działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późno zm.) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów. Stosowne zaś warunki konieczne, a zarazem wystarczające dla prowadzenia przez konkretny podmiot stacji kontroli pojazdów, precyzyjnie określone zostały w art. 83 ust. 3 pkt 1 - 6 cyt. ustawy, zgodnie z którym potencjalny przedsiębiorca winien: 1) posiadać siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) nie być przedsiębiorcą, w stosunku do którego otwarto likwidację lub ogłoszono upadłość; 3) nie być prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej; 4) posiadać wyposażenie kontrolno-pomiarowe oraz warunki lokalowe gwarantujące wykonywanie odpowiedniego zakresu badań technicznych pojazdów zgodnie ze szczegółowymi warunkami przeprowadzania tych badań; 5) posiadać poświadczenie zgodności wyposażenia i warunków lokalowych z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów; 6) zatrudniać uprawnionych diagnostów. Interpretacja przywołanych wyżej przepisów prawnych, mających w sprawie zastosowanie, pozwala precyzyjnie określić zakres wymagań niezbędnych dla zgodnego z prawem prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie stacji kontroli pojazdów, których naruszenie w stopniu rażącym, zgodnie z przywołaną wyżej regulacją zawartą w art. 83 b ust. 2 pkt 3c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, skutkuje wydaniem decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów i skreśleniem przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Określona w ten sposób konstrukcja prawna, odnosząca się do przypadków pozbawienia przedsiębiorcy możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w omawianym zakresie, nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, albowiem analiza jej akt nie wskazuje na naruszenie przez skarżącą w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa jakichkolwiek wymagań, tę działalność warunkujących. Można wręcz stwierdzić, że orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, które mogłoby potwierdzić tezę o rażącym naruszeniu przez skarżącą warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, naruszając tym samym przepisy dotyczące zasad postępowania administracyjnego wyrażone wart. 7, 8, a także przepisy art. 77, 80 i 86 K.p.a. Ustalenie okoliczności związanych z ewentualnym uczestnictwem skarżącej, nawet w formie świadomego tolerowania przestępnego zachowania, mogłoby dopiero prowadzić do rozważenia zastosowania instytucji zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w omawianym zakresie. Niebagatelne znaczenie w tym kontekście miałoby przeprowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o analizę akt sprawy karnej, dotyczącej skazania zatrudnionego dotychczas w przedsiębiorstwie skarżącej - diagnosty Roberta R. (sygn. akt II K 311/05). W ocenie Sądu należy ponadto rozróżnić kwestię dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej w analizowanym przedmiocie, od wzajemnych stosunków pomiędzy stronami stosunku pracy i związanej z tym ewentualnej odpowiedzialności z tytułu popełnionych przez pracownika przestępstw. Jeżeli osobą prawomocnie skazaną za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom nie jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie stacji kontroli pojazdów, nie sposób zastosować regulacji zawartej w art. 83 b ust. 2 pkt 3c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, skutkującej wydaniem decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów i skreśleniem przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Rozszerzająca interpretacja katalogu wymagań stawianych podmiotom gospodarczym jest niedopuszczalna i godzi w chronioną konstytucyjnie zasadę swobody działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP). Bezspornym w sprawie jest ustalenie, iż to pracownik zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącej jako mechanik - diagnosta, dopuścił się popełnienia przestępstwa z art. 271 K.k. przez poświadczenie nieprawdy w ten sposób, iż w sześciu dowodach rejestracyjnych uczynił stosowną adnotację potwierdzającą fakt dokonania badań technicznych pomimo, iż takie badania nie zostały dokonane w rzeczywistości. Natomiast zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym diagnosta jest wyłącznie upoważniony do wykonywania badań technicznych pojazdów i w przypadku przeprowadzenia przez niego badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, na mocy art. 84 ust. 3 cyt. ustawy, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych. Ponadto dodać należy, że wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie ze stanem faktycznym skutkuje powstaniem odpowiedzialności za przestępstwo z art. 271 K.k., gdyż nie ulega wątpliwości, że jest on osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu. Potwierdza tą tezę orzeczenie Sądu Najwyższego, który przyjął, że: "z uregulowanego ustawowo uprawnienia diagnosty do wpisywania w dowodzie rejestracyjnym pojazdu terminu kolejnego badania technicznego, a tym samym przedłużenia okresu dopuszczenia pojazdu do ruchu, wynika, że w zakresie wykonywania tej czynności pełnił on funkcję publiczną przekazaną imiennym upoważnieniem wojewody [obecnie starosty)" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1999 r., \I KKN 346/97, OSNKW 2000, nr 1-2, poz. 10). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację, a także prawa procesowego co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.