II SA/Bd 924/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-12-18
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli strona wniosła jedynie zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a organ zinterpretował to pismo jako zawierające również zarzuty?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., dokonując dowolnej interpretacji pisma profesjonalnego pełnomocnika. Pismo to, zatytułowane 'zażalenie', jednoznacznie wskazywało na środek prawny i organ, do którego było kierowane, nie zawierając przy tym elementów wskazujących na wolę zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Rozpoznanie przez organ zarzutów, które nie zostały formalnie zgłoszone, stanowiło naruszenie prawa, które skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nałożył grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy pawilonu. Strona wniosła pismo zatytułowane 'zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny', w którym podniosła zarzuty dotyczące wyboru środka egzekucyjnego i naruszenia przepisów K.p.a. Organ egzekucyjny zinterpretował to pismo jako zawierające również zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i rozpoznał je, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie organ odwoławczy. Sąd administracyjny uznał, że organ egzekucyjny błędnie zinterpretował pismo strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z [...] maja 2012 r. nr. [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn.zm.), w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu wykonania obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy pawilonu handlowo-usługowego zlokalizowanego przy ul. S. C. w T., nałożonego decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., postanowił nie uwzględnić zarzutów wniesionych przez pełnomocnika J. K. pismem z dnia
[...] r. dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej na skutek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia
[...] r. nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ, odnosząc się do zarzutu opartego na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego powołał się na wskazania zawarte w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1500/10, 1501/10, 1504/10 i 1505/10, na podstawie których przed dokonaniem wyboru właściwego środka egzekucyjnego zlecił wykonanie kosztorysu robót rozbiórkowych całego budynku. Z uzyskanego kosztorysu wynika, że koszt wykonania zastępczego rozbiórki całego budynku opiewa na kwotę [...] zł, natomiast łączna wysokość grzywny w celu przymuszenia obliczona na podstawie art. 121 § 5 ustawy wynosi [...] zł (w sprawie rozbiórki budynku [...] zł + [...] w sprawie rozbiórki części rozbudowanej), czyli koszt wykonania rozbiórki całego budynku od grzywny w celu przymuszenia łącznie jest wyższy o [...] zł. W tej sytuacji organ kierując się dyrektywami płynącymi z zasad postępowania administracyjnego określonymi w art. 7 § 2 ustawy tj. zasada celowości i stosowania najłagodniejszego środka w postępowaniu egzekucyjnym, z pośród katalogu środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym dotyczących prawa budowlanego tj. grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego, w okolicznościach sprawy właściwie dokonał wyboru grzywny w celu przymuszenia. W ocenie organu środek ten nie spowoduje powstania dodatkowych kosztów, ponieważ raz uiszczona może ulec zwrotowi w razie wykonania obowiązku, a w sytuacji niezapłacenia grzywny ale wykonania obowiązku – podlega umorzeniu. Z kolei zastosowanie wykonania zastępczego poprzez zlecenie innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt byłoby droższe od wymierzonej grzywny i generuje koszty w postaci wydatków na przeprowadzenia przetargu na wykonawcę, a następnie koszty w postaci wynagrodzenia wykonawcy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K., reprezentowany przez adwokata A. G., wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 7-11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 10 § 1 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn.zm.) oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 2 i art. 34 § 5 w zw. z art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy jako niezasadny uznał zarzut naruszenia wskazanych przepisów K.p.a., które w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają jedynie odpowiednie zastosowanie, z uwzględnieniem odrębnej specyfiki tego postępowania (art. 18 u.p.e.a.). W szczególności pełnomocnik strony miał niczym nieskrępowaną możliwość udziału w każdym stadium postępowania, co dawało mu prawo przeglądania akt egzekucyjnych i składania wyjaśnień oraz wniosków.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części ustawa nie pozostawia organowi egzekucyjnemu możliwości uznania wysokości nakładanej grzywny, przedkładając zastosowanie tego środka nad wykonanie zastępcze jako ostateczność w realiach konkretnej sprawy. Organ wskazał sposób wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia wykonania przedmiotowego obowiązku oraz sposób wyliczenia jej wysokości wobec każdego ze współwłaścicieli nieruchomości – J. K. ([...] części) i J. K. ([...]), zgodnie z wysokością ich udziałów we współwłasności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. J. K., reprezentowany przez adwokata A. G., wniósł o jego uchylenie, zarzucając analogicznie jak w zażaleniu naruszenie:
- art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezastosowanie środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, lecz wyraźne wskazanie, iż organ zamierza egzekwować różne środki przymusu,
- art. 7-11 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż nałożenie grzywny prowadzi bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku bez wskazania jak to jest możliwe,
- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych a w szczególności tych nieznanych stronie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszej sprawie organ wybiera środek egzekucyjny, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, lecz może co najwyżej doprowadzić do wyboru kolejnego środka, który w istocie będzie sprowadzał się do faktycznej realizacji nałożonego obowiązku. Organ w sprawie błędnie wskazuje, że grzywna jest środkiem najmniej uciążliwym albowiem może ona powodować kolejne konsekwencje i w sumie może ona być uznana za środek dużo uciążliwszy niż samo wykonanie zastępcze. Brak rozważań w tej kwestii rażąco narusza prawo.
Skarżący zarzucił także, iż organ naruszył art. 10 § 1 K.p.a. kreujący obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, bowiem powołując nowy dowód organ miał obowiązek powiadomić stronę przed podjęciem rozstrzygnięcia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a szczególnie z przedłożonym kosztorysem, który jest prawdopodobnie mocno zawyżony, albowiem koszt rozbiórki obiektu nie może być dużo wyższy niż jego budowa. Z tym dowodem strona nie mogła zapoznać się przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ, dlatego postanowienie winno być uchylone, ponieważ tego uchybienia nie można naprawić w postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność orzeczenia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisach.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że przyczynę uwzględnienia skargi stanowiło stwierdzone przez Sąd z urzędu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, zatem skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu pierwszej instancji.
Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T., jako organu egzekucyjnego, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tym postępowaniu stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w dacie orzekania przez organ odwoławczy tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015), dalej w skrócie jako: "u.p.e.a." .
W art. 1a pkt 12 lit. b ww. ustawy określony został katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym tj. grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń oraz przymus bezpośredni.
W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 122 § 1 ww. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2).
W myśl art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Oznacza to, iż w takim przypadku zobowiązanemu przysługuje kilka odrębnych środków prawnych do obrony jego praw w toku postępowania egzekucyjnego, które według swojej woli może zgłosić równolegle lub wybrać niektóre z nich. Zobowiązany ma zatem prawo do zgłoszenia zarzutów (z przyczyn określonych w art. 33 u.p.e.a.), zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz do wniesienia odrębnego zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Zarzut należy do środków prawnych niedewolutywnych, ponieważ wnosi się go do organu egzekucyjnego będącego organem właściwym do jego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego zasadności. Można go oprzeć wyłącznie na przesłankach wskazanych w art. 33 u.p.e.a. W doktrynie podnosi się, że w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., a zwłaszcza sformułowanie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem.
Odnosząc powyższe uwagi na grunt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...], utrzymaną w mocy przez Wojewodę T., Kierownik Urzędu Rejonowego w T. nakazał J. K. i D. K. rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy pawilonu handlowo-usługowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. S. C. w T. w terminie do dnia [...] r.
Po uprzednim bezskutecznym doręczeniu J. K. (jako współwłaścicielowi nieruchomości) upomnienia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T., jako organ egzekucyjny, w dniu [...] r. wystawił wobec zobowiązanego, tytuł wykonawczy nr [...] r. w zakresie obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z ww. orzeczenia – rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy pawilonu handlowo-usługowego na terenie nieruchomości przy ul. S. C. w T.. Postanowieniem z tego samego dnia nr [...] organ egzekucyjny nałożył na J. K. jednorazową grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wezwał do uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia, 2. ustalił opłatę za wydanie niniejszego postanowienia oraz 3. wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku rozbiórki określonego w ww. tytule wykonawczym w terminie do dnia [...] r. i poinformował, że w razie niewykonania obowiązku w tym terminie orzeczone będzie wykonanie zastępcze.
Powyższy tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczono stronie w dniu 18 kwietnia 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm.). Postanowienie zawierało także pouczenie o treści art. 122 § 3 u.p.e.a.
W dniu 25 kwietnia 2012 r. reprezentujący J. K. pełnomocnik, adwokat A. G., wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za pośrednictwem PINB Powiatu Grodzkiego w T. pismo zatytułowane "zażalenie na postanowienie PINB Powiatu Grodzkiego w T. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] r." znak [...], w którym zaskarżył powyższe postanowienie w całości i podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, lecz wyraźne wskazanie, iż organ zamierza egzekwować różne środki przymusu,
- art. 7-11 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż nałożenie grzywny prowadzi bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku bez wskazania jak to jest możliwe,
- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych a w szczególności tych nieznanych stronie.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony zakwestionował wybór przez organ środka egzekucyjnego – grzywny w celu przymuszenia, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego oraz zarzucił ogólnie błędne wskazanie, że grzywna jest środkiem najmniej uciążliwym i brak rozważań w tym zakresie. Ponadto, w kontekście art. 10 § 1 K.p.a., pełnomocnik podniósł brak możliwości zapoznania się z kosztorysem przymusowego wykonania rozbiórki, który prawdopodobnie jest mocno zawyżony.
Postanowieniem z dnia [..] r. nr [...] [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy na skutek powyższego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie PINB Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 833/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. K. na powyższe postanowienie.
W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, iż w przedłożonych Sądowi wraz ze skargą oraz odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek innego pisma procesowego J. K. lub jego pełnomocnika, wniesionego w terminie do zgłoszenia zarzutów w związku z doręczonym w dniu 18 kwietnia 2012 r. tytułu wykonawczego nr [...] r. W szczególności brak odrębnego od zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, o którym wyżej mowa, środka prawnego wniesionego przez pełnomocnika skarżącej w dniu 25 kwietnia 2012 r., w tym ewentualnego "pisma dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej na skutek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [..]". Na pismo to powołał się PINB Powiatu Grodzkiego w T. w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia 16 maja 2012 r. o nieuwzględnieniu zarzutów "wniesionych przez pełnomocnika J. K. pismem z 25.04.2012r.".
W związku z powyższym, w toku postępowania sądowego, Sąd wezwał zarówno organ, jak i pełnomocnika skarżącej do przedłożenia powyższego dokumentu określonego w postanowieniu PINB z [..] r. wskazującego na zgłoszenie przez skarżącego poza zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] r. także zarzutów w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej. Przy czym wezwanie do pełnomocnika skarżącego skierowano pod rygorem przyjęcia, iż zarzuty nie zostały zgłoszone.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ wyjaśnił (pismo z 13 grudnia 2012 r. k. 37 akt sądowych), że pismo, z 25 kwietnia 2012 r. stanowiące zażalenie na postanowieni PINB Powiatu Grodzkiego w T. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] r. zawiera w istocie w swej treści zarzuty, o których mowa w art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, na które organ egzekucyjny odpowiedział w formie zaskarżonych postanowień z dnia [...] r.
Pełnomocnik strony skarżącej nie ustosunkował się do wezwania Sądu w jakikolwiek sposób. Skarżący oraz jego pełnomocnik nie stawili się też na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. (k. 25, 29, 33 akt sądowych).
W ocenie Sądu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w sposób wadliwy dokonał dowolnej interpretacji treści jednoznacznego co do formy i treści pisma strony sporządzonego przez reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Analiza bowiem treści cytowanego wyżej pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 25 kwietnia 2012 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do woli osoby wnoszącej to podanie. Profesjonalny pełnomocnik jednoznacznie określił organ do którego kieruje środek prawny – "Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego", rodzaj pisma – "zażalenie", wskazał rozstrzygnięcie wobec którego wniósł środek prawny – "postanowienie PINB w T. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia" oraz jego oznaczenie. Jednoznacznie też wskazał zarzuty i przepisy prawa stanowiące ich podstawę. W tej sytuacji pośrednie wskazywanie w uzasadnieniu tego zażalenia na to, że grzywna nie jest środkiem najmniej uciążliwym, nie może samo w sobie w istocie prowadzić do stwierdzenia, że przedmiotowe pismo miało dwoisty charakter. Gdyby bowiem profesjonalny pełnomocnik, chciał zgłosić po doręczeniu stronie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i tytułu wykonawczego zarówno zażalenie na to postanowienie, jak i zarzuty przeciwegzekucyjne, uczyniłby to w konkretny sposób dając wyraz woli swej mandantki w tym zakresie. Nie można oczywiście wykluczyć, aby w takiej sytuacji dwa odrębne środki prawne zostały przez pełnomocnika zgłoszone w jednym piśmie procesowym, aczkolwiek wywoływałoby to komplikacje procesowe wobec faktu, że organem właściwym do rozpoznania zarzutów jest organ egzekucyjny, z kolei organem właściwym do rozpoznania sprawy na skutek zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest organ wyższego stopnia (art. 65 i 66 K.p.a.). Powyższa konstatacja nie może jednak prowadzić do odmiennej oceny charakteru przedmiotowego pisma, wobec braku jakiegokolwiek wskazania w nim zamiaru zgłoszenia poza zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny, także zarzutów przeciwegzekucyjnych. Podkreślić należy chociażby brak użycia określenia tej instytucji procesowej w treści pisma, przywołania tytułu wykonawczego bądź jego oznaczenia numerycznego, brak powołania się wśród podstaw zażalenia oraz w jego uzasadnieniu na przepisy art. 33 lub 34 u.p.e.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, iż gdyby w analogicznej sytuacji podobnej treści pismo procesowe wniosła osoba działająca w postępowaniu samodzielnie, nieporadnie formułująca swoje żądanie, wówczas organ, na mocy art. 9 K.p.a. winien w przypadku powzięcia wątpliwości co do charakteru tego pisma udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i pouczyć o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie jej praw w toku postępowania egzekucyjnego. Organ winien wówczas wezwać do jednoznacznego sprecyzowania charakteru i treści pisma strony i zawartych w nim żądań, tj. czy stanowi ono zgodnie z jego tytułem konkretny jeden środek prawny, czy poza tym strona chciała także zgłosić równolegle odrębne żądanie. Podkreślenia wymaga bowiem, że organ administracji jest związany wolą strony i nie może dowolnie – bez jej udziału, dokonywać interpretacji jej rzeczywistych intencji.
W niniejszej sprawie jednak sytuacja tak nie miała miejsca.
Na marginesie zważyć przyjdzie, że pełnomocnik skarżącego pomimo wezwania Sądu, nie wypowiedział się co do tego, że strona w istocie w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, poza zażaleniem na to postanowienie, zgłosiła także zarzuty przeciwegzekucyjne.
W konsekwencji powyższego uchybienia organ egzekucyjny, pomimo niewniesienia przez zobowiązanego zarzutów, faktycznie działając z urzędu, wszczął w tym zakresie postępowanie i rozpoznał sprawę wydając postanowienie z dnia [...] r. w sprawie niezgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów. Do tego organ nie był uprawniony mocą obowiązujących przepisów. Wadliwości tej nie konwalidował w trybie odwoławczym [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując powyższe postanowienie w mocy zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., czym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i art. 6 i art. 7 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 17 § 1 art. 18 u.p.e.a.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Na mocy art. 152 P.p.s.a. określono że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Zgodnie z art. 199 i art. 200 w związku z art. 210 P.p.s.a., wobec braku żądania strony skarżącej o zwrot poniesionych kosztów postępowania, nie orzeczono w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło