II SA/Bd 928/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Andrzeja O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] 2006 r. nr [...], 2. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 928/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Burmistrz Miasta B. po rozpatrzeniu wniosku Dagny R. odmówił wymeldowania Andrzeja O. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. W motywach decyzji organ wskazał, iż opuszczenie przez Andrzeja O. lokalu należącego do wnioskodawczyni ma związek z leczeniem odwykowym, które rozpoczął w sierpniu 2003 r., nie było więc dobrowolne i nie posiada cech trwałości. Wyżej wymieniony stwierdził przy tym, iż z lokalu przy ul. [...] zabrał tylko niezbędne rzeczy, gdyż zamierza tam wrócić po zakończeniu terapii. W odwołaniu od powyższej decyzji Dagna R. podniosła, iż Andrzej O. wywiózł osobiste rzeczy z domu przed planowaną chorobą, a dokumenty związane z prowadzoną przez niego wcześniej firmą "Skup żywca" zostawił u W. Z., która prowadziła rozliczenia dla tejże firmy. Wywiodła także, iż w rzeczywistości wyżej wymieniony poddał się leczeniu odwykowemu by ukryć się przed wierzycielami (jej matka nadal spłaca zadłużenie z tytułu poręczenia Andrzejowi O. kredytu bankowego). Ponadto wskazała, iż złożyła do właściwego organu wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003 r. orzekający o uprawnieniu Andrzeja O. do lokalu socjalnego, jednakże na przyznanie takiego lokalu trzeba długo czekać, a jej nie stać na utrzymanie mieszkania i planuje je sprzedać. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu Andrzeja O. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż na podstawie dodatkowo przeprowadzonych dowodów ustalono, że lokal przy ul. [...] w B. przestał pełnić funkcję centrum osobistych i życiowych spraw Andrzeja O., bowiem od czasu, gdy go opuścił w sierpniu 2003 r nie utrzymywał żadnych kontaktów z miejscem pobytu i nie wykazywał żadnego zainteresowania kosztami utrzymania lokalu. Ponadto organ podniósł, iż oświadczenie Andrzeja O. o pozostawieniu w tymże mieszkaniu rzeczy osobistych i dokumentów dot. prowadzonej działalności nie odpowiada prawdzie. Dagna R. podała bowiem, iż w należącym do niej mieszkaniu nie ma żadnych przedmiotów osobistych Andrzeja O., a jedynie w piwnicy znajdują się dwa worki z jego rzeczami roboczymi, zaś dokumenty dot. prowadzonej działalności gospodarczej pozostawił u W. Z. Z zeznań złożonych przez W. Z., prowadzącą w latach 1994-2002 księgowość w zakresie działalności gospodarczej Andrzeja O. wynika, że istotnie przechowuje ona wspomniane dokumenty. W świetle wyżej wymienionych okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, oświadczenie Andrzeja O. o zamierzonym powrocie do lokalu przy ul. [...] stanowi tylko deklarację pozbawioną możliwości zrealizowani. Organ II instancji wywiódł ponadto, iż uprawnienie do lokalu socjalnego, na które powołuje się Andrzej O., a którego dotychczas mu nie przydzielono, nie stoi na przeszkodzie w jego wymeldowaniu z miejsca dotychczasowego pobytu stałego. Ustosunkowując się do pisma Andrzeja O. z dnia [...] 2006 r., w którym m.in. powołał się ona na decyzje Wojewody z [...] 2004 r., organ wyjaśnił, iż Burmistrz Miasta B. kończącą wcześniejsze postępowanie decyzję o odmowie wymeldowania wydawał w stosunkowo niewielkim odstępie czasu od wyjazdu Andrzeja O. na leczenie odwykowe, co wskazywało na możliwość jego rychłego powrotu do omawianego lokalu. Jednakże z pisma Ośrodka Pomocy i Terapii w T. z dnia [...] 2006 r. wynika, iż Andrzej O. kontynuuje nadal terapię odwykową i nie może funkcjonować samodzielnie, bez pomocy terapeuty i psychologa, przy czym w piśmie tym nie podano daty zakończenia terapii. Ponadto organ wskazał, iż obecnie Andrzej O. zameldowany jest na pobyt czasowy w T. do [...] 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody [...] Andrzej O. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że na stałe opuścił miejsce zamieszkania przy ul. [...] w B., naruszenie art. 31 ust. 2 Konstytucji poprzez pozbawienie go miejsca stałego pobytu, w wyniku nie uwzględnienia okoliczności, że przebywa poza nim wyłącznie ze względu na leczenie odwykowe; jak również art. 7 k.p.a. i 10 k.p.a. poprzez nie przesłuchanie go jako strony postępowania i nieuwzględnienie dokumentu stwierdzającego rzeczywistą podstawę jego nieobecności. Ponadto skarżący podniósł, iż organ odwoławczy skoncentrował się na miejscu pozostawienia jego rzeczy osobistych, podczas gdy kwestia ta nie ma większego znaczenia dla sprawy. Poza tym wspomniane rzeczy zostały wbrew jego woli złożone w piwnicy przez obecną właścicielkę mieszkania przy ul. [...]. Wskazał również, iż organ II instancji nie badał jego zamiarów względem dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Skarżący zaś chce wrócić do miejsca stałego zameldowania, a w miejscu czasowego zameldowania przebywa jedynie ze względu na prowadzone leczenie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazał przy tym, iż skarżący opuścił miejsce pobytu stałego dobrowolnie i w sposób trwały, głównie po to, by utrudnić wierzycielom dochodzenie ich należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując wyrażoną w niniejszym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów, organ powinien opierać się na zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenia dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Stosownie zaś z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Analizując akta sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury, gdyż zebrany materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Podstawę prawną wymeldowania stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Według art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, można mówić wówczas, gdy doszło do niego dobrowolne i ma ono charakter trwały. Przyjmuje się również, iż dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). W niniejszej sprawie nie powinno budzić wątpliwości, iż skarżący dobrowolnie pozostawił miejsce stałego zamieszkania w celu podjęcia leczenia, co wynika chociażby z protokołu jego przesłuchania. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, podstawowym zadaniem organów była zatem ocena, czy skarżący ma zamiar wrócić do miejsca stałego zameldowania. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Andrzej O. na trwałe nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] świadczyć ma okoliczność, że od czasu gdy je opuścił, nie utrzymywał żadnych kontaktów z jego mieszkańcami i nie wykazywał żadnego zainteresowania kosztami utrzymania lokalu. Zdaniem Sądu niewywiązywanie się przez stronę z obowiązku pokrywania kosztów utrzymania lokalu nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie wydawane w sprawie o wymeldowanie. Jeśli zaś chodzi o brak prób nawiązywania kontaktu przez skarżącego z mieszkańcami lokalu przy ul. [...], podnieść trzeba, iż może mieć to wprawdzie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jednak samo w sobie nie przesądza o tym, że skarżący na trwałe wybył ze wspomnianego mieszkania. Znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego w B. w sprawie z powództwa Dagny R., orzekający eksmisję Andrzeja O. z mieszkania przy ul. [...], a także wyrok nakazowy tegoż Sądu z dnia [...] 2003 r., którym uznano Andrzeja O. winnym znęcania się fizycznie i psychicznie nad konkubiną Jadwigą L. oraz córką Agnieszką O., świadczyć mogą o tym, iż stosunki panujące między skarżącym a właścicielką lokalu i jej matką Jadwigą L. były napięte. Tym samym zrozumiałym może być brak rozmów telefonicznych czy kontaktów listownych między nimi. Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma również znaczenia, fakt złożenia przez Andrzeja O. niezgodnego z prawdą oświadczenia, że dokumenty związane z prowadzoną przez niego działalności gospodarczą znajdują się w lokalu przy ul. [...]. Wskazać należy także, że na podstawie faktu, iż pozostałe rzeczy skarżącego składowane są w piwnicy, nie można wyciągać wniosku, iż on je tam umieścił i że nie ma zamiaru wrócić do miejsca stałego pobytu. W niniejszej sprawie należało w pierwszym rzędzie ustalić, czy skarżący przez cały okres od sierpnia 2003 r. do chwili obecnej przebywał na leczeniu oraz jaki charakter miało to leczenie, a w szczególności czy wymagany był jego stały pobyt w ośrodku. W sytuacji, gdyby było ono niczym nieprzerwane, nie istniałaby możliwość wymeldowania go. Należy w tym miejscu podnieść, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (cyt. wyżej) w brzmieniu obowiązującym w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące uważa się w szczególności: pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych. W sytuacji zatem gdy strona przez cały czas przebywa na leczeniu, bez względu na to jak długo ono trwa, należały uznać, iż jest to jedynie pobyt czasowy. Nie można bowiem przyjąć, iż skarżący bez końca będzie przebywał na leczeniu. Wojewoda [...] nie wskazał natomiast na istnienie innego miejsce niż lokal przy ul. [...], do którego Andrzeja O. mógłby wrócić i które można by uznać za jego centrum życiowe. Zebrany przez organy obu instancji materiał dowodowy w sprawie nie pozwala wykluczyć, że w leczeniu skarżącego były przerwy i że w trakcie nich gdzieś zamieszkiwał. Kwestie te powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w szczególności poprzez przesłuchanie skarżącego na okoliczność leczenia i miejsc jego pobytu od [...] 2003 r.. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – karty osobowej mieszkańca, zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu czasowego ponad 2 miesiące (karta 23 akt) oraz zgłoszenia pobytu czasowego ponad 2 miesiące (karta 36 akt), wynika jedynie pod jakimi adresami w okresie [...]2004 r. aż do [...] 2007 r. zameldowano Andrzeja O. na pobyt czasowy. Nie wynika z nich natomiast pod jakim adresem przebywał wyżej wymieniony w okresie od [...] 2003 do [...] 2004 r.. Wprawdzie w trakcie przesłuchania w dniu [...] 2006 r. skarżący oświadczył, iż [...] 2003 r. wyjechał do szpitala w T. celem leczenia się, jednakże powyższa informacja może budzić wątpliwości, co to tego w jakim konkretnie ośrodku czy tez szpitalu, skarżący przebywał i przez jaki okres. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika by organy administracji dokonywał jakichkolwiek ustaleń w tym przedmiocie. Według Sądu należało zwrócić się do ośrodków, w których przebywał skarżący, celem uzyskania informacji czy faktycznie skarżący przebywał w nich przez cały okres, który wynika z karty osobowej mieszkańca, a także co do tego jaki charakter miało leczenie, którym skarżący został objęty. W aktach administracyjnych znajduje się co prawda pismo Fundacji Instytutu [...] Ośrodek Pomocy i Terapii Odwykowej w Ś., a także pismo tej samej Fundacji Ośrodek w T., jednakże informacje w nich są zbyt ogólne i nie pozwalają na ustalenie okresu w jakim Andrzej O. tam się leczył. Również informacje podane na temat charakteru terapii, jaką objęto skarżącego powinny zostać uzupełnione, tak by można na ich podstawie ustalić, czy skarżący miał możliwość w okresie trwania leczenia przebywania poza ośrodkiem (uwzględniając przy tym potrzebę oderwania się od środowiska, z którym wiązało się powstanie nałogu). Wątpliwości co do charakteru leczenia, któremu aktualnie podlega Andrzeja O. oraz tego gdzie faktycznie ma ono miejsce nasuwać może jego pismo z dnia [...] 2006r., w którym podaje, iż obecnie znajduje się w Ośrodku Instytutu, gdzie w dalszym ciągu odbywa terapię podtrzymującą na Oddziale Psychiatrycznego Szpitala w G. Z pisma powyższego wynikać może, iż faktycznie skarżący leczy się w G., a zajęcia, w których uczestniczy w Ośrodku w T. mają jedynie charakter uzupełniający. Kwestie te powinny były zostać wyjaśnione przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Reasumując należy stwierdzić, iż w prowadzonym postępowaniu organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 136 Kpa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.