II SA/Bd 928/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosków G.P. i S.P. z dnia 30 października 2013 r., dwóch z dnia 15 listopada 2013 r. oraz z dnia 26 marca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G.P. i S.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości postanawia oddalić wnioski Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek G.P. i S.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący złożyli sprzeciw. W uzasadnieniu podnieśli, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż dysponują skromnym dochodem i nie posiadają oszczędności. Podali, że ich środki finansowe pochłaniane są przez kredyt hipoteczny, opłaty oraz bieżące wydatki (żywność, odzież, obuwie, środki czystości). Oświadczyli, że nie posiadają innych dochodów oraz nie korzystają z innych świadczeń. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił G. i S.P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 5 sierpnia 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ponownie oddalił wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek G. i S.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym W dniu 30 października 2013 r. i dwa wnioski w dniu 15 listopada 2013 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2014 r. Sąd wezwał skarżących do podania w terminie 7 dni, czy ich sytuacja materialna i dochodowa uległa pogorszeniu oraz do wykazania na podstawie stosownych dokumentów, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nie udzielili odpowiedzi. W dniu 26 marca 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z przedłożonych przez skarżących formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Podali, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawane wnioski skarżących z dnia 30 października 2013 r. (4 listopada 2013 r. – data wpływu do Sądu), dwa z dnia 15 listopada 2013 r. (18 listopada 2013 r. – data wpływu do Sądu) oraz z dnia 26 marca 2014 r. (28 marca 2014 r. – data wpływu do Sądu) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy już kilkukrotnie odmawiał skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie kolejnych wniosków skarżących winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W kolejnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołali nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę ich sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchylają się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny ich sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżących nie uległa pogorszeniu. Skarżący, pomimo skierowanych do nich wezwań, konsekwentnie uchylają się od przedłożenia dokumentów potwierdzających jaki jest faktycznie ich stan majątkowy. Pominęli milczeniem wezwanie do przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego aktualnie przez skarżących dochodów. Nie odnieśli się do wezwania o przedłożenie wykazów posiadanych przez skarżących rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy. Niemożliwe jest w tej sytuacji ustalenie, czy faktycznie oboje małżonkowie nie dysponują jakimkolwiek środkami pieniężnymi To przecież sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonych wniosków w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne są, bowiem dane dotyczące wysokości koniecznych wydatków w stosunku do możliwości finansowych wnioskodawcy. Prawo pomocy uzależnione jest od możliwości ponoszenia kosztów postępowania, nie zaś od stanu zdrowia strony. Skarżący nie wskazali wysokości comiesięcznie ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, nie przedłożyli także żadnych dokumentów czy też kopii rachunków. Należy zauważyć, że przy ocenie istnienia przesłanki uszczerbku dla koniecznego utrzymania mogą być brane pod uwagę wyłącznie wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb życiowych rodziny, a więc związane z wyżywieniem, wykształceniem, czy opłaty za mieszkanie, w którym mieszkają skarżący. Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, a skarżący nie wykazali w sposób należyty, poprzez złożenie wszystkich żądanych dokumentów, że poniesienie przez nich kosztów sądowych będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymują stałe świadczenie emerytalne. W tych okolicznościach nie można uznać skarżących za osoby rzeczywiście ubogie, które nie byłyby w stanie ponieść kosztów postępowania, których wysokość na obecnym etapie postępowania nie stanowi wydatku, który spowodowałby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżących. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.