II SA/Bd 930/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 119 § 1 i art. 122 § 1 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) nałożył na P. K. grzywnę w celu przymuszenia, w kwocie [...]zł oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] 2020 r. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] 2020 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. P. K. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne, a wprowadzone w związku z panującym w [...] stanem epidemii COVID-19 ograniczenia utrudniają zatrudnienie pracowników sezonowych, co skutkuje koniecznością osobistego wykonywania przez niego większości prac w gospodarstwie. Ponadto skarżący wskazał, iż odbieraną korespondencję poddawał zgodnie z zaleceniami "kwarantannie dokumentów". Dopiero po wznowieniu biegu terminów w dniu 25 maja 2020 r. rozpoczął analizę dokumentów, a z treścią postanowienia mógł zapoznać się dopiero 29 maja 2020 r. , co implikuje uznanie, że bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia zażalenia. W ocenie skarżącego należyta staranność w zapobieganiu zakażeniom nie powinna nieść dla niego negatywnych skutków prawnych, gdyż byłoby to całkowicie sprzeczne z istotą wspólnych starań Polaków o zmniejszenie niekorzystnych efektów epidemii COVID. Wraz z wnioskiem złożone zostało zażalenie na postanowienie Wójta Gminy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.- dalej k.p.a.), postanowieniem z dnia [...] 2020 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia ww. zażalenia. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło uznanie, iż wskazane we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniły braku winy w niezachowaniu terminu do złożeniu środka zaskarżenia. Organ uzasadnił, że od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] 2020r. do dnia rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia minęło 12 dni, co w ocenie SKO stanowiło wystarczający okres do kwarantanny korespondencji. Tym samym nie zaszły żadne okoliczności uniemożliwiające skarżącemu skorzystanie z uprawnienia do zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł P. K., zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a w konsekwencji naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło do niezastosowania przepisu art. 59 § 1 zd. pierwsze k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wydane postanowienie Wójta Gminy [...], przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji organ błędnie wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Wójta Gminy [...], podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, albowiem do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć należy okoliczności losowe, takie jakie miały miejsce w rozpoznawanej sprawie, mianowicie wystąpienie w [...] i na świecie zagrożenia związanego z pandemią COVID-19, a więc okoliczności, których wystąpienie uniemożliwiało złożenie w terminie stosowanego zażalenia. Skarżący wskazał, iż powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2020 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszeniu w sprawie [...] oraz zasądzenie od organu I instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie jednak należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. Następnie podnieść należy, że niewątpliwie stan zagrożenia epidemicznego miał wpływ w niniejszej sprawie na bieg terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2020 r. nr [...] zostało doręczone stronie w dniu [...] 2020 r. Jednak ustawowy termin na wniesienie zażalenia rozpoczął bieg dopiero w dniu 24 maja 2020 r., gdyż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach ( w tym egzekucyjnych) nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres (art. 15zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zawieszenie i wstrzymanie biegu terminów procesowych i sądowych w tych postępowaniach, nastąpiło z mocy prawa od 14 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, Dz. U. z 2020 r., poz. 433). Ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie biegu terminu nastąpiło 22 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 w zw. z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. z 2020r. poz. 875). Na mocy bowiem art. 46 pkt 20 powołanej ustawy uchylono art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r., a w myśl art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest od dnia 24 maja 2020r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął zatem bieg w dniu 24 maja 2020 r. i upłynął z dniem 1 czerwca 2020 r. (uwzględniając zasady obliczania terminów określone w art. 57 § 1 i 4 k.p.a., który na zasadzie art. 18 u.p.e.a. znajdował zastosowanie również w postępowaniu egzekucyjnym w administracji) . Mając na względzie tę szczególną regulację oraz dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 365) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie SKO w [...] z dnia [...] 2020r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2020r. nakładającego na skarżącego P. K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy powołał art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w oparciu o który dokonał oceny wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Przepis stanowi, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że aby przywrócić termin konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek: 1) uchybienie terminowi; 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi; 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że skarżący nie spełnił warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowisko to jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący jako okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu powołał fakt trudności w zorganizowaniu prac w gospodarstwie rolnym w okresie zagrożenia epidemiologicznego COVID-19 oraz konieczność odbycia tzw. kwarantanny dokumentów. Jednakże w ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, nie sposób zdarzeń tych uznać za przeszkody natury obiektywnej, niemożliwe do przezwyciężenia osobiście lub z pomocą innych osób. Przyczyny uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu, w sposób wyraźny odnoszą się do okoliczności gwałtownych i nieprzewidzianych, które stanowią obiektywnie niezależną od strony przyczynę nie dokonania czynności procesowej. Natomiast niedochowanie terminu, związane z brakiem czasu, spowodowane intensywnym zaangażowaniem w pracę w gospodarstwie rolnym nie mieści się we wskazanej wyżej grupie przyczyn. Nie jest bowiem prawdopodobne, aby w ciągu 7 dni skarżący nie był w stanie złożyć zażalenia osobiście lub za pośrednictwem poczty. W złożonym wniosku skarżący nie przedstawił również żadnych argumentów przemawiających za koniecznością zastosowania dwunastodniowej kwarantanny wobec przesyłki zawierającej postanowienie Wójta Gminy [...]. Żaden przepis ustawy o COVID regulacji takiej nie przewiduje, co oznacza, że powołana przez skarżącego okoliczność zapoznania się z treścią tego postanowienia dopiero w dniu [...] maja 2020r. nie miała znaczenia dla wykazania przesłanki braku winy w uchybienie terminu, która to przesłanka stanowi w świetle art. 58 § 2 k.p.a. niezbędny warunek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W kontekście wskazywanego we wcześniejszych wywodach rozumienia braku winy, jako niemożności usunięcia przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, stwierdzić można, że uchybienie terminowi do złożenia zażalenia nastąpiło z winy skarżącego. Zarówno z okoliczności sprawy, jak i treści wniosku nie wynika bowiem, aby w sprawie zaistniała jakakolwiek okoliczność usprawiedliwiająca uchybienie terminowi. Stwierdzając że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu i że wszystkie zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.