II SA/Bd 931/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-02-25
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Janiszewska – Ziołek, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zakazie prowadzenia działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, wydana na podstawie stwierdzenia rażącego naruszenia warunków wymaganych prawem do wykonywania tej działalności, jest zgodna z prawem, gdy przedsiębiorca kwestionuje ustalenia organów co do spełnienia tych warunków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły rażące naruszenie przez przedsiębiorcę warunków wymaganych prawem do prowadzenia działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Stwierdzone naruszenia, dotyczące m.in. zabezpieczenia bazy magazynowo-transportowej, zagospodarowania wód opadowych, wyposażenia w legalizowaną wagę najazdową, utrzymania stanu sanitarnego pojazdów oraz systemu monitoringu GPS, były wystarczające do obligatoryjnego wydania decyzji o zakazie prowadzenia działalności. Zarzuty procesowe strony skarżącej nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wójt Gminy zakazał R. K. prowadzenia działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z powodu niespełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, szczegółowo uzasadniając stwierdzone naruszenia. R. K. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując ustalenia organów dotyczące stanu technicznego bazy, pojazdów i braku odpowiednich zabezpieczeń. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...], Wójt Gminy [...] zakazał R. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] R. K. w [...] prowadzenia tej działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a objętej wpisem do Rejestru Działalności Regulowanej.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 9j ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, art. 71 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego zastosowanie. Ponadto odwołujący wskazał na naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zbieranie materiału dowodowego w sposób nierzetelny i niezgodny z zasadami postępowania, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wydanie decyzji w oparciu o nieprecyzyjnie określone przepisy prawa materialnego, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia, nierzetelne prowadzenie akt postępowania i w konsekwencji pozbawienie strony możliwości zapoznania się z całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 9j ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 9c ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.) w związku z § 2 ust. 2 pkt 2, pkt 4 i pkt 5 lit. d), § 4 pkt 3-4 oraz § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (Dz.U. poz. 122), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że -jak wykazał zebrany w sprawie materiał dowodowy- baza magazynowa odwołującego się nie spełniała zarówno w roku 2017, 2018 jak i 2019 roku warunków wymienionych w ust. 1-3 § 2 cyt. rozporządzenia. Miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów w [...] nie są zabezpieczone przed emisją zanieczyszczeń do gruntu (§ 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Jak wynika z protokołu z kontroli z dnia [...] 2019r., miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów są wyłożone płytami typu YOMB. Płyty betonowe tego typu nie tworzą jednolitej nieprzepuszczalnej powierzchni, lecz posiadają liczne otwory, przez które z łatwością mogą przeniknąć do gruntu wszelkie zanieczyszczenia pochodzące z pojazdów. Dla stwierdzenia tego fakt nie są wymagane wiadomości specjalne, lecz wynika to z zasad doświadczenia życiowego.
SKO podniosło, że ustalenia organu pierwszej instancji, jakoby miejsca magazynowania selektywnie zebranych odpadów komunalnych nie były zabezpieczone przed emisją zanieczyszczeń do gruntu oraz zabezpieczone przed działaniem czynników atmosferycznych (§ 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia) nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie doszedł do takich wniosków, podczas gdy Wójt Gminy [...] w trakcie kontroli w dniu [...] 2018 r. nie wniósł w tym zakresie zastrzeżeń. Podobnie Starosta [...] w protokole z dnia [...] 2018 r. wskazał, że teren, na którym są magazynowane odpady jest utwardzony, a odpady były magazynowane w kontenerach.
Kolegium zwróciło też uwagę, że w wbrew obowiązkowi wynikającemu z cyt. rozporządzenia, zarówno teren bazy w [...] jak i w [...] nie są wyposażone w urządzenia lub systemy zapewniające zagospodarowanie wód opadowych i ścieków przemysłowych, pochodzących z terenu bazy zgodnie z wymaganiami określonymi przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, 951 i 1513 oraz z 2013 r. poz. 21) - § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.
Organ odwoławczy powołując się na zgromadzony materiału dowodowego, wskazał, że baza w [...] w ogóle nie posiada separatora węglowodorów, natomiast dla sześciu łapaczy tłuszczu w [...] przedsiębiorca nie tylko nie prowadzi zeszytu eksploatacji, ale również nie zlecił rocznej kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska - osadnika oraz sześciu separatorów, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Tymczasem od daty nabycia przez stronę przedmiotowego terenu ([...] 2017 r.), należało takiego przeglądu dokonać przynajmniej raz w kontekście przepisów ustawy - Prawo budowlane, a trzykrotnie uwzględniając postanowienia cyt. rozporządzenia.
W ocenie Kolegium, twierdzenia strony, że na przedmiotowym terenie nie są magazynowane odpady nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z raportu pochodzącego z urządzenia do monitoringu drogi gminnej wewnętrznej (dz. nr [...] w [...]), która jest drogą bez przejazdu (ślepą) i stanowi dojazd do posesji prywatnych (nr [...] i 26) oraz do firmy S. wynika, że w dniach [...]2019r. zarejestrowano [...] zdarzeń mających związek z działalnością prowadzoną przez R. K.. Oznacza to, że dziennie średnio ponad 12 razy przyjeżdżały i odjeżdżały tą drogą pojazdy służące do odbioru odpadów komunalnych. Na niektórych fotografiach widać, że pojazdy dojeżdżające do bazy są załadowane odpadami.
Jak wskazało Kolegium, mając na uwadze, że na terenie bazy w Sikorowie dochodzi do magazynowania odpadów komunalnych, baza ta powinna być wyposażona w legalizowaną samochodową wagę najazdową (§ 2 ust. 2 pkt 5 lit. d) rozporządzenia). Tymczasem znajdująca się tam waga nie posiada świadectwa legalizacji, co potwierdza pismo strony z dnia [...] 2019 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło również ustalenia organu pierwszej instancji, że z materiału dowodowego nie wynika, aby pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego, nie rzadziej niż raz na miesiąc, a w okresie letnim nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie (§ 4 pkt 3 rozporządzenia). Przedłożone przez stronę faktury VAT za mycie pojazdów w 2017 r. nie potwierdzają powyższego. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, z rozmów telefonicznych z przedsiębiorcami PPHU [...]. w prowadzonych przez te osoby firmach nie myje się pojazdów ciężarowych, a z kolei Firma [...] ze względu na zapychanie się urządzeń, nie myje wnętrz "śmieciarek". Z rozmowy z pracownikiem innej myjni świadczącą usługi mycia i dezynfekcji pojazdów specjalistycznych wynika, że koszt takiej usługi wynosi 300 zł/pojazd/1 mycia. Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w notatce służbowej z dnia [...] 2019 r.
Powołując się na zasady doświadczenia życiowego oraz mając na uwadze ceny rynkowe usług polegających na myciu pojazdów specjalistycznych Kolegium stwierdziło, że strona, wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, nie posiada aktualnych dokumentów potwierdzających okoliczność, że pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego, nie rzadziej niż raz na miesiąc, a w okresie letnim nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie. Strona tym samym naruszyła § 4 pkt 3 i pkt 4 w/w rozporządzenia. Naruszenie to wystąpiło zarówno w roku 2017 jak i 2018.
Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że powszechnie stosowane środki chemiczne zmiękczające wodę i ułatwiające mycie nie zapewniają odpowiedniej dezynfekcji, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (Dz.U. Nr 104, poz. 868 ), które w § 2 ust. 1 przewiduje, że pracodawca organizuje i przeprowadza odkażanie pojazdów, narzędzi i innych urządzeń, w tym pojemników używanych do odbierania, magazynowania, transportu oraz załadunku i wyładunku odpadów, z użyciem produktów biobójczych, w rozumieniu ustawy o produktach biobójczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło również ustalenia organu pierwszej instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby spełniony został warunek wyposażenia wszystkich pojazdów w system monitoringu bazującego na systemie pozycjonowania satelitarnego, umożliwiający trwałe zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie danych o położeniu pojazdu i miejscach postojów oraz czujników zapisujących dane o miejscach wyładunku odpadów, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Wyjaśnienia strony w powyższym zakresie, początkowo wskazujące na przyczyny techniczne uniemożliwiające przedłożenie żądanych przez organ danych GPS, a następnie tłumaczenie niemożliwości ich przełożenia krótkim okresem przechowywania (zaledwie 3 miesiące) nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium wywiodło, że strona posiadająca już od [...] 2017 r. informację od organu o wymogu posiadania danych z GPS, powinna te dane zarchiwizować lub chociażby przedłożyć dane bieżące. Również w roku 2018 r. strona nie przedłożyła niezbędnych danych. Odmowa udostępnienia tychże danych z powołaniem się na ochronę danych klientów nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązującego prawa.
Kolegium wydając przedmiotową decyzję miało na uwadze, że na gruncie niniejszej sprawy mamy jednak do czynienia z rażącym naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę. Strona dopuściła się aż 6 naruszeń postanowień rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Naruszenia te są oczywiste, a stan ten trwa co najmniej od ponad 2 lat.
Ustosunkowując się do podniesionych przez stronę zarzutów w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że część z nich nie odnosi się do skarżonej decyzji. W szczególności, wbrew zarzutom odwołania, organ pierwszej instancji w sentencji skarżonej decyzji nie powoływał się na art. 71 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W treści decyzji nie ma również odniesień do okoliczności związanych z pojazdem DAF o nr rej. [...], który miał mieć związek z wywozem odpadów w 2014 r. i nie był oznakowany. Podobnie, na pierwszej stronie uzasadnienia organ nie powołuje się na art. 9d u.c.p.g., zaś w podstawie prawnej i w uzasadnieniu, wbrew twierdzeniom odwołującego się, szczegółowo wskazał, które normy prawne rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zostały przez stronę naruszone.
Jak wskazało Kolegium, okoliczność częstotliwości przeprowadzanych wobec strony kontroli oraz subiektywne odczucia strony, iż jest ona "szykanowana" nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wobec stwierdzonych naruszeń. Podobnie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w 2016 r. akta organu pierwszej instancji były prowadzone z naruszeniem przepisów obowiązujących w tym zakresie.
W ocenie SKO, reszta z podnoszonych w odwołaniu zarzutów ma charakter ogólnikowy, nie odnoszący się do konkretnych uchybień. Strona wskazuje na naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie podając przy tym, jakich konkretnie uchybień w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji się dopuścił, a w konsekwencji, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Treść odwołania ogranicza się do polemiki ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, nie zawiera konkretnych argumentów, które wskazywałyby na to, że ustalenia organu pierwszej instancji są błędne.
SKO nie podzieliło również zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, że organ pierwszej instancji, być może w nieco chaotyczny sposób, ale opisał stan faktyczny sprawy, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz motywy podjętej decyzji poprzez wskazanie naruszeń rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których dopuściła się strona.
W ocenie Kolegium uchybienia proceduralne w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak chociażby brak postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie zakazu prowadzenia działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie miały wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem strona na każdym etapie brała czynny udział, zapoznawała się z aktami. Również na etapie postępowania odwoławczego zawiadomiono stronę w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stwierdzone rażące naruszenia warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej stanowiły obligatoryjną przesłankę wydania decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, polegającej na odbiorze odpadów komunalnych (art. 9j ust. 1 pkt 3u.c.p.g.). Jednocześnie, charakter naruszeń wskazuje na to, że już w chwili składania oświadczenia, o którym mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. strona nie spełniała w/w warunków z rozporządzenia, dotyczących wyposażenia bazy magazynowo-transportowej. Tym samym oświadczenie to zostało złożone niezgodnie ze stanem faktycznym, co równolegle może stanowić podstawę do wydania decyzji o zakazie wykonywania przez odwołującego się działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości objętej wpisem do rejestru działalności regulowanej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję R. K. zarzucił:
1.naruszenie prawa materialnego, a mianowicie :
a) art.9j ust.1 pkt 1 i pkt 3 w zw. z art.9c ust.4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji kiedy nie zachodziły przesłanki do ich stosowania,
b) art. 9j ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach poprzez zaniechanie - przed wydaniem decyzji - wezwania skarżącego do usunięcia naruszeń warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej i nie wskazania terminu do ich usunięcia,
2.naruszenie prawa procesowego, a mianowicie :
a) art.61 § 4 k.p.a. poprzez zawiadomienie strony o zamiarze wszczęcia postępowania w sytuacji, kiedy przywołany przepis nakłada na organ obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania,
b) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. oraz art. 79 § 1 k.p.a. poprzez zbieranie materiału dowodowego w sposób nierzetelny i niezgodny z zasadami postępowania, a w konsekwencji pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
c) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez powoływanie się na zasady doświadczenia życiowego w sytuacji, kiedy niezbędna jest wiedza od osoby posiadającej wiadomości specjalne, tj. biegłego.
Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca wywiodła, że w sytuacji, gdy organ I instancji, zgodnie z art.61 § 4 k.p.a. nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, a zawiadomił wyłącznie, iż takie postępowanie zamierza wszcząć, to wówczas nieuprawnionym było zakończenie czynności decyzją administracyjną.
Skarżący zwrócił także uwagę, że o oględzinach bazy magazynowej organ I instancji nie powiadomił ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony, skutkiem czego nie wziął on udziału w oględzinach. Organ przeprowadził oględziny również mimo nieobecności przedsiębiorcy, sporządzając z nich jednostronny protokół.
Strona skarżąca zakwestionowała również ustalenia organów dotyczące magazynowania odpadów i braku wagi najazdowej wskazując, że skoro na nieruchomości w Sikorowie odpadów nie gromadzono, to waga pozostawała złożona.
W ocenie skarżącego, organ I instancji nie był uprawniony do inwigilacji polegającej na korzystaniu z urządzeń nagrywających drogę dojazdową do nieruchomości skarżącego jak i samą nieruchomość.
Skarżący podkreślił przy tym, że na terenie bazy magazynowej w Sikorowie znajduje się siedziba i biura prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, co tłumaczy odnotowany przez organ fakt przyjazdu i odjazdu pojazdów.
Następnie strona zakwestionowała ustalenia organu, że baza transportowa skarżącego nie posiada zabezpieczeń przed emisją zanieczyszczeń do gruntu tych miejsc, na których parkują pojazdy, zwracając uwagę, że takich uchybień nie zgłaszały inne organy przeprowadzające kontrolę (Wójta Gminy [...], Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], Starosta [...]). Skarżący wyjaśnił przy tym, że teren jego bazy transportowej wyłożony jest kostką brukową na podłożu betonowym. Teren ten jest tak wyprofilowany, aby jakiekolwiek zanieczyszczenia nie wydostawały się poza wyłożoną kostkę.
Odnosząc się do ustaleń organów o braku spełnienia wymogów w zakresie wyposażenia pojazdów w system monitorujący pozycje pojazdów, a przede wszystkim zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie danych o ich położeniu, skarżący podkreślił, iż w trakcie postępowania przedłożył organowi, zawartą ze specjalistycznym podmiotem umowę z dnia [...].2014r. o świadczenie usług monitorowania pojazdów i wnioskował do organu, aby upoważniony i posiadający wiedzę w tym zakresie pracownik organu osobiście zapoznał się z urządzeniem i zgrał zarejestrowane na nim dane. Ponadto skarżący w trakcie postępowania powoływał się na fakt, iż dane zapisane na urządzeniu dotyczą podmiotów, co do których nie ma obowiązku ich udostępniania.
Skarżący zakwestionował również ustalenia organu dotyczące nie spełniania wymogów w zakresie utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego pojazdów i urządzeń wskazując, że korzysta ze stacji samoobsługowych, w której płatności dokonuje się monetami i które nie wydają paragonów. Zarzucił przy tym organowi, że nie zwrócił się w formie pisemnej do właścicieli myjni samochodowych o udzielenie informacji dotyczących mycia samochodów przedsiębiorstwa. Ponadto skarżący podkreślił, że po każdorazowym myciu pojazdów dokonuje ich dezynfekcji we własnym zakresie i w sposób technologicznie przyjęty dla każdego pojazdu, przy czym takie czynności dokonywane są w sposób nie mający jakiegokolwiek negatywnego wpływu na środowisko.
Odnosząc się do ustaleń organu co do niezgodności ze stanem faktycznym oświadczenia złożonego przez przedsiębiorcę, skarżący zwrócił uwagę, że wpis przedsiębiorstwa do Rejestru Działalności Regulowanej nastąpił w dniu [...].2012r., a zatem w okresie nie objętym zakresem badania przez organ I instancji. Dlatego też powoływanie się na niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie skarżącego jest nieuprawnione. Natomiast jeżeli w ocenie Wójta Gminy [...] w przedsiębiorstwie R. K. występowałyby uchybienia, to wówczas zanim organ wydał decyzję zakazującą prowadzenia działalności winien wezwać przedsiębiorcę i wskazać termin do usunięcia uchybień w zakresie warunków wymaganych prawem.
Skarżący wywiódł, że w sytuacji, gdy organ nie ustalił terminu usunięcia stwierdzonych naruszeń w protokole kontrolnym oraz w książce kontroli, to nie mógł wydać zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (Dz.U., poz. 122).
Zgodnie z art. 9b ust. 1 cyt. ustawy działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2168). Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 9c ust. 1 ww. ustawy). W przepisie art. 9d ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy określono natomiast wymagania, które podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany spełnić. Powinien on mianowicie posiadać wyposażenie umożliwiające odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz zapewnić jego odpowiedni stan techniczny, utrzymywać odpowiedni stan sanitarny pojazdów i urządzeń do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, spełniać wymagania techniczne dotyczące wyposażenia pojazdów do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz zapewnić odpowiednie usytuowanie i wyposażenie bazy magazynowo-transportowej. W związku z tym, że redakcja wyżej wskazanego przepisu jest bardzo ogólna, ustawodawca zamieścił w art. 9d ust. 2 delegację dla ministra właściwego do spraw środowiska do wydania rozporządzenia, które szczegółowo określi przedmiotowe wymagania. Stosowne wymagania zostały określone w przywołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r.
Zgodnie z § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia w zakresie wyposażenia bazy magazynowo-transportowej należy zapewnić, aby:
1. teren bazy magazynowo-transportowej był zabezpieczony w sposób uniemożliwiający wstęp osobom nieupoważnionym;
2. miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów były zabezpieczone przed emisją zanieczyszczeń do gruntu;
3. miejsca magazynowania selektywnie zebranych odpadów komunalnych były zabezpieczone przed emisją zanieczyszczeń do gruntu oraz zabezpieczone przed działaniem czynników atmosferycznych;
4. teren bazy magazynowo-transportowej był wyposażony w urządzenia lub systemy zapewniające zagospodarowanie wód opadowych i ścieków przemysłowych, pochodzących z terenu bazy zgodnie z wymaganiami określonymi przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, 951 i 1513 oraz z 2013 r. poz. 21);
5. baza magazynowo-transportowa była wyposażona w:
a) miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów,
b) pomieszczenie socjalne dla pracowników odpowiadające liczbie zatrudnionych osób,
c) miejsca do magazynowania selektywnie zebranych odpadów z grupy odpadów komunalnych,
d) legalizowaną samochodową wagę najazdową - w przypadku gdy na terenie bazy następuje magazynowanie odpadów.
Organ II instancji trafnie zarzucił stronie skarżącej naruszenie wymogów określonych w ust. 2 pkt 2, 4 i 5d wskazanego wyżej przepisu.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, miejsca przeznaczone do parkowania pojazdów w [...] nie były zabezpieczone przed emisją zanieczyszczeń do gruntu (§ 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Jak przekonująco wywiodły organy obu instancji wyłożenie miejsc przeznaczonych do parkowania pojazdów płytami typu YOBI, tj. płytami wielootworowymi, nie spełnia wymogów określonych w przywołanym przepisie. Płyty betonowe tego typu nie tworzą bowiem, wbrew twierdzeniom skarżącego, jednolitej nieprzepuszczalnej powierzchni, lecz posiadają liczne otwory, przez które z łatwością mogą przeniknąć do gruntu wszelkie zanieczyszczenia pochodzące z pojazdów. Za bezzasadny należy przy tym uznać zarzut nieprzeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy organ miał możliwość stwierdzić tę okoliczność korzystając z wiedzy i doświadczenia swoich pracowników. Strona skarżąca kwestionując ustalenia organu w zakresie naruszenia § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie wykazała, aby takie zakwalifikowanie tych płyt, jakiego dokonał organ, pozostawało w sprzeczności z ich rzeczywistymi właściwościami.
Nie budzą zastrzeżeń Sądu również ustalenia organów obu instancji, że zarówno teren bazy w [...] jak i w [...] nie są wyposażone w urządzenia lub systemy zapewniające zagospodarowanie wód opadowych i ścieków przemysłowych, pochodzących z terenu bazy zgodnie z wymaganiami określonymi przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, 951 i 1513 oraz z 2013r. poz. 21) - § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. poz. 1400 ze zm.), obowiązującym w chwili wydawania skarżonej decyzji, a który utracił moc z dniem 2 lipca 2019 r., ścieki przemysłowe, w tym wody odciekowe z (...) miejsc magazynowania odpadów, wprowadzane do wód, nie powinny zawierać substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Celem zabezpieczenia przed emisją do gruntu zanieczyszczeń, konieczne jest wykonanie szczelnej powierzchni, i tak, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej terenów przemysłowych, składowych(...), w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 l na sekundę na 1 ha, - mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi, o ile nie zawierają substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych. W § 23 ust. 1 doprecyzowano, że ocenę, czy są spełnione warunki, o których mowa w § 21 ust. 1, przeprowadza się na podstawie dokonywanych przez zakład, co najmniej 2 razy w roku, przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających; eksploatacja powinna odbywać się zgodnie z instrukcją obsługi i konserwacji urządzeń oczyszczających, a czynności z nią związane odnotowane w zeszycie eksploatacji tego urządzenia.
Jak trafnie wskazało Kolegium posiłkując się w tym zakresie materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, baza w [...] w ogóle nie posiada separatora węglowodorów, natomiast dla sześciu łapaczy tłuszczu w [...] przedsiębiorca nie tylko nie prowadzi zeszytu eksploatacji, ale również nie zlecił rocznej kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska - osadnika oraz sześciu separatorów, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Skarżący, od daty nabycia przedmiotowej nieruchomości tj. 2017 r. był zobowiązany do dokonania takiego przeglądu przynajmniej raz - w kontekście przepisów ustawy Prawo budowlane, a trzykrotnie uwzględniając postanowienia cyt. rozporządzenia.
Za prawidłowe i znajdujące pełne oparcie w materiale dowodowym należało również uznać ustalenia organów obu instancji w zakresie magazynowania przez stronę skarżąca odpadów na działce w Sikorowie. Strona skarżąca nie przedstawiła zaś żadnego dowodu mogącego podważyć taką ocenę dokumentacji zebranej przez organ.
Skoro- jak stwierdziły organy- na terenie bazy w Sikorowie dochodzi do magazynowania odpadów komunalnych, to baza ta powinna być wyposażona w legalizowaną samochodową wagę najazdową (§ 2 ust. 2 pkt 5 lit. d) rozporządzenia). Tymczasem znajdująca się tam waga jest nieczynna (czego skarżący nie kwestionuje) i nie posiada świadectwa legalizacji.
Kolejnym stwierdzonym przez organ naruszeniem było niespełnienie wymogu określonego w przepisie § 4 pkt 3-4 rozporządzenia, dotyczącym utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego pojazdów i urządzeń. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu przedsiębiorca zobowiązany jest, by pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego, nie rzadziej niż raz na miesiąc, a w okresie letnim nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie. W świetle natomiast pkt 4 omawianego przepisu podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości powinien posiadać aktualne dokumenty potwierdzające wykonanie czynności, o których mowa w pkt 3.
Zgodzić się należy z ustaleniami organów, że strona skarżąca nie wykazała, by pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego, nie rzadziej niż raz na miesiąc, a w okresie letnim nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie. Jak to wyjaśnił organ pierwszej instancji kwestionując przedłożone przez stronę faktury VAT jako dowód na spełnienie omawianego obowiązku, z rozmów telefonicznych z przedsiębiorcami PPHU [...]., wynika, że nie świadczą one usługi mycia pojazdów ciężarowych, a Firma [...] ze względu na zapychanie się urządzeń, nie myje wnętrz "śmieciarek". Organ dokonał także ustalenia, że koszt takiej usługi wynosi 300 zł za mycie jednego pojazdu. W świetle powyższego organy trafnie przyjęły, że przedłożone przez stronę faktury VAT wystawione przez firmy: [...] nie dotyczyły mycia pojazdów ciężarowych, które odbierają odpady. Podobnie FV opiewające na kwoty 20 zł i 40 zł z uwagi na relatywnie niski koszt wykonania usługi mycia nie mogą dotyczyć pojazdów ciężarowych, a tym bardziej pojazdów specjalistycznych.
Jak słusznie wskazały organy, środki chemiczne stosowane do dezynfekcji pojazdów przeznaczonych do odbierania odpadów komunalnych winny spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (Dz.U. Nr 104, poz. 868 ). Skarżący nie przedłożył zaś żadnych dowodów potwierdzających, by dezynfekcji należących do niego pojazdów i urządzeń dokonywano w sposób zgodny z ww rozporządzeniem.
Ostatnim ze stwierdzonych przez organ uchybień było naruszanie przepisu § 5 ust. 1 pkt 2 omawianego rozporządzenia, dotyczącym wymagań technicznych w zakresie wyposażenia pojazdów. Zgodnie z przywołanym przepisem pojazdy powinien być wyposażony w system monitoringu bazującego na systemie pozycjonowania satelitarnego, umożliwiający trwałe zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie danych o położeniu pojazdu i miejscach postojów oraz czujników zapisujących dane o miejscach wyładunku odpadów umożliwiający weryfikację tych danych.
Również i w tym zakresie ustalenia organu nie budzą wątpliwości Sądu, a zarzuty strony skarżącej nie są poparte żadnymi dowodami. Wyjaśnienia skarżącego, początkowo wskazujące na przyczyny techniczne uniemożliwiające przedłożenie żądanych przez organ danych GPS, a następnie tłumaczenie niemożliwości ich przełożenia krótkim okresem przechowywania (zaledwie 3 miesiące) nie zasługują na uwzględnienie. Jak trafnie zwróciły uwagę organy, to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że powyższy warunek został spełniony. Uzasadnienie przez skarżącego odmowy ujawnienia zapisów z monitoringu koniecznością ochrony danych osobowych klientów prowadzonej przez niego firmy nie ma oparcia w obowiązujących przepisach. Żaden z przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j.Dz. U. z 2019 r., poz. 1781) nie wyłącza uprawnienia właściwych organów do dokonania kontroli sposobu przestrzegania określonego w § 5 ust.1 pkt 2 obowiązku wyposażania pojazdu w system pozycjonowania satelitarnego umożliwiający weryfikację danych o położeniu pojazdu.
Odnosząc się finalnie do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd wskazuje, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, wydając kwestionowane przez skarżącego decyzje organy oparły się na prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Należy w tym miejscu podkreślić, że organy dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 9j ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz oceniły w sposób pełny wagę poszczególnych argumentów podnoszonych przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że ziszczenie się którejkolwiek z ustawowo określonych w art. 9j ust. 1 pkt 1-3 ustawy przesłanek obligujących organ do wydania decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem zostało jednoznacznie wykazane oraz w sposób nie budzący żadnych wątpliwości uzasadnione. W ocenie Sądu przesłanka rażącego naruszenia warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę została jasno i klarownie wykazana w sprawie. Organ dokładnie określił i wskazał, które zachowania skarżącego i dlaczego stanowią naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę oraz dlaczego uznał, że naruszenia te są w stopniu rażącym.
Za prawidłowe uznać zatem należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że doszło do rażącego naruszenia warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej przez skarżącego, co stanowiło obligatoryjną przesłankę wydania decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, polegającej na odbiorze odpadów komunalnych (art. 9j ust. 1 pkt 3u.c.p.g.).
Podnoszone na etapie postępowania sądowoadministracyjnego naruszenie w postaci braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art.61 § 4 k.p.a.) nie stanowiło w ocenie Sądu naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy (czego w kontekście uwzględnienia skargi wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło