II SA/Bd 932/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Adama P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wójt Gminy P. decyzją [...] z dnia [...] 2004 r. na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] 2004 r. Adama P. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: 1. Bartłomieja P. ur. [...]1985 r. 2. Pauliny P. ur. [...]1986 r. 3. Agnieszki P. ur. [...]1988 r. 4. Krystiana P. ur. [...]1990 r. ponieważ dzieci przebywają w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobowe utrzymanie, wskazując na złożone w sprawie zaświadczenia. Wskazano, że wynika z nich, iż dzieci przebywają: Krystian P. i Bartłomiej P. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...], Paulina P. i Agnieszka P. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...]. Od powyższej decyzji Adam P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. podnosząc, że dzieci przyjeżdżają do domu na weekendy i ferie szkolne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją nr [...] z dnia [...]2004 r., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 pkt 7, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 1, art. 8, art. 32, art. 47 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 305 i Nr 64, poz. 593) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż w niniejszej sprawie występuje przesłanka negatywna z art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jest nią fakt przebywania dzieci skarżącego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, co wynika z zebranych w sprawie zaświadczeń. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł Adam P. stwierdzając, iż jego dzieci pobierają naukę w szkole specjalnej w G., mieszkają w internacie, który mieści się w placówce opiekuńczej i nie są w niej formalnie umieszczone. Przebywają tam od poniedziałku do piątku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wskazano, że zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Według art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie oznacza dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r., wynika, że Krystian P. urodzony dnia [...] 1990 r. jest wychowankiem Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...] Na podstawie zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r. ustalono, że Bartłomiej P. urodzony dnia [...] 1985 r. jest wychowankiem Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...]. Na podstawie zaświadczenia znak: [...] z dnia [...] 2004 r. ustalono, że Paulina P. urodzona dnia [...] 1986 r. jest wychowanką Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...]. Natomiast zaświadczenie znak: [...] z dnia [...] 2004 r. stwierdza, że Agnieszka P. urodzona dnia [...] 1988 r. jest wychowanką Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej [...] z siedzibą w G. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga jest zasadna, ponieważ w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Nie jest zatem uprawniony swoim rozstrzygnięciem do przyznania świadczenia, o które wnosi skarżący. Przechodząc zaś do oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. Art. 7 pkt 1 tej ustawy natomiast stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całkowite utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. Instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie – wg definicji zawartej w art. 3 pkt 7 tej ustawy – oznacza dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-wychowawczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. Ratio legis tego rozwiązania jest wyraźne – zasiłku nie może otrzymać którakolwiek z osób wymienionych w art. 4 ust. 2 skoro dziecko ma zapewnione, w którejkolwiek z instytucji wskazanych w art. 3 pkt 7 całodobowe utrzymanie. Ta okoliczność wymaga dokładnego ustalenia ( tak samo jak i przynależność osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne do jednej z kategorii wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy), czego w niniejszej sprawie niestety nie uczyniono. W szczególności nie można na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych zaświadczeniach jednoznacznie ustalić, czy wskazane w nich instytucje zapewniają dzieciom skarżącego całodobowe utrzymanie. Dysponując więc tylko tego typu zaświadczeniami, których treść jest zresztą różna m.in. dwoje z nich mówi o 4-dniowym pobycie w placówce, organ powinien przeprowadzić odpowiednie tj. dokładne i wnikliwe postępowanie, realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i rozstrzygnąć sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1, 75 § 1, 80 kpa). Brak więc odpowiednich, jednoznacznych ustaleń wbrew zasadom wynikającym z wskazanych przepisów kpa nakazywał po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Prowadząc ponownie postępowanie należy – oprócz ustalenia, czy dzieci skarżącego mają zapewnione całodobowe utrzymanie w instytucjach wskazanych w zaświadczeniach – także zwrócić uwagę na regulacje prawne zawarte w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 80, poz. 900) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości pomocy materialnej dla uczniów (Dz. U. Nr 74, poz. 350 z późn. zm.). M.in. należy ustalić, czy pobyt dzieci skarżącego w instytucjach wskazanych w zaświadczeniach ma miejsce w ramach pomocy społecznej rodzinie, czy pomocy materialnej dla uczniów. Mając więc na względzie wszystkie powyższe okoliczności, brak dokładnych ustaleń stanu faktycznego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.