II SA/Bd 933/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-12-17

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzyskanie przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna świadczenia emerytalnego po zmarłej matce, przeznaczonego na spłatę zobowiązań pogrzebowych, stanowi dochód powodujący utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, mimo trudnej sytuacji życiowej i przekonania o braku naruszenia przepisów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uzyskanie przez skarżącego świadczenia emerytalnego po zmarłej matce, które przekroczyło połowę najniższego wynagrodzenia, skutkowało utratą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia nie przewidują wyjątków ani decyzji uznaniowych, a ocena legalności decyzji administracyjnej opiera się wyłącznie na zgodności z prawem, a nie na okolicznościach życiowych czy subiektywnym przekonaniu strony.
Stan faktyczny
Starosta pozbawił P. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu uzyskania dochodu z tytułu zaległej emerytury po zmarłej matce, który przekroczył połowę najniższego wynagrodzenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak powiadomienia urzędu pracy o fakcie uzyskania dochodu w wymaganym terminie. Skarżący argumentował, że świadczenie było przeznaczone na spłatę zobowiązań pogrzebowych i że w trudnym okresie po śmierci matki nie był w stanie racjonalnie myśleć, nie mając zamiaru wyłudzenia zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia [...].07.2019 r., nr: [...] Starosta Ż., działając na podstawie art. 9 ust. 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 4c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1265 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), orzekł o utracie przez P. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...].06.2018 r. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż z posiadanych dokumentów wynika, że strona uzyskała miesięczny dochód z innego tytułu, niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyższy od połowy najniższego wynagrodzenia, a zgodnie z przepisami ww. ustawy, w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji P. S. wyjaśnił, że otrzymana kwota [...]zł jest zaległą emeryturą po zmarłej w dniu [...].05.2018 r. matce, która została wypłacona na początku czerwca 2018 r. i przeznaczona na spłatę zobowiązań z tytułu pogrzebu. Wojewoda K. – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r, nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że P. S. osiągnął dochód w miesiącu czerwcu 2018 r. w wysokości [...] zł i nie powiadomił o tym fakcie Powiatowego Urzędu Pracy w Ż. w terminie 7 dni. Uczynił to dopiero w momencie, gdy organ zatrudnienia w dniu [...].06.2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia uprawnień strony do uzyskania statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].06.2018 r. - 12 miesięcy po terminie. W ocenie Wojewody organ I instancji trafnie uznał, że strona od momentu osiągnięcia dochodu przewyższającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (minimalne wynagrodzenie w 2018r. to około [...] zł netto), nie może zgodnie z przywołanymi na wstępie przepisami posiadać statusu osoby bezrobotnej i tym samym prawa do zasiłku. Brzmienie przepisów jest kategoryczne, dlatego w swoim rozstrzygnięciu organ nie może kierować się zasadami słuszności, czy współżycia społecznego, ani też innymi okolicznościami, w tym podnoszonym przez stronę opisie sytuacji życiowej, albowiem przepisy w tym zakresie nie przewidują żadnych wyjątków i zobowiązują, stosownie do art. 6 kpa – do działania na podstawie obowiązującego prawa. W skardze do Sądu P. S. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, analogicznie jak w odwołaniu, że otrzymana kwota [...]zł jest zaległą emeryturą po zmarłej w dniu [...].05.2018r. matce, która została wypłacona na początku czerwca 2018r. i przeznaczona na spłatę zobowiązań z tytułu pogrzebu. Skarżący podniósł, iż w tamtym czasie (po śmierci mamy) nie był w stanie myśleć racjonalnie i przyjmując ww. świadczenie był przekonany, że nie naruszył przepisów związanych ze statusem osoby bezrobotnej zwłaszcza, że przychód ten w trudnym dla niego okresie, nie polepszył znamiennie jego sytuacji materialnej. Zaznaczył też, że jego zamiarem nie było wyłudzenie zasiłku dla bezrobotnych i gdybym mógł wówczas myśleć zdroworozsądkowo, to nie doprowadziłby do ryzyka pozbawienia należnych uprawnień w całym roku dla jednorazowego przychodu. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny oparty na wszechstronnie rozpatrzonym materiale dowodowym, nie budzi zasadniczo wątpliwości. Skarżący został uznany za osobę bezrobotną z dniem [...].05.2018r. i uzyskał jednocześnie zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...].05.2018r. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2018 r., nr: [...]. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie P. S. z dnia [...].06.2019r. informujące Powiatowy Urząd Pracy w Ż. o osiągniętym przychodzie w postaci świadczenia emerytalnego po zmarłej mamie, które strona otrzymała na początku czerwca 2018r. Potwierdzeniem tego jest dołączona do akt sprawy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...].05.2018r., znak: [...], przyznająca świadczenie skarżącemu w kwocie [...]zł po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy. W związku z powyższym, Starosta Ż. pozbawił skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2018 r. wydając zaskarżoną decyzję w oparciu art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1482). Zgodnie z tymi przepisami organ zatrudnienia pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h omawianej ustawy, jednym z warunków uznania danej osoby za bezrobotną jest nieuzyskiwanie przez nią miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia. Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest otrzymanie przez skarżącego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na początku czerwca 2018r. przychodu w postaci świadczenia emerytalnego po zmarłej mamie w kwocie [...]zł (po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy). Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Niezrealizowane świadczenie, które przysługiwało osobie zmarłej, wypłaca się więc wyłącznie osobom wskazanym w cyt. przepisie, co oznacza, że mamy do czynienia z regulacją szczególną w stosunku do przepisów prawa spadkowego. Świadczenie to nie wchodzi zatem w skład masy spadkowej, a w konsekwencji nie jest obciążone podatkiem należnym od spadków. Nie zachodzi więc wyłączenie stosowania przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm.), o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Należy zauważyć, że w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., [...] zawiadamiającym skarżącego o przekazaniu kwoty [...]zł tytułem niezrealizowanego świadczenia po matce poinformowano, że świadczenie wypłacane na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowią dla osób, o których mowa w tym przepisie, przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 41 (k. 15 akt adm.). Ponadto, skarżący był pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w tym obowiązku składania oświadczenia o przychodach. W tych okolicznościach ustalonego stanu faktycznego i prawnego uznać należy, że organy administracji I i II instancji słusznie orzekły o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie naruszając mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd orzekający w sprawie dostrzega wskazywaną przez skarżącego trudną sytuację życiową w jakiej znalazł się w momencie śmierci matki. Jednak przekonanie, że w tamtym czasie (po śmierci mamy) nie był w stanie myśleć racjonalnie i przyjmując ww. świadczenie był przekonany, że nie naruszył przepisów związanych ze statusem osoby bezrobotnej, jest błędne, gdyż nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Jedynym zaś kryterium, według którego sąd administracyjny dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest jej legalność, a więc zgodność z przepisami prawa. Zaskarżona decyzja jest w ocenie Sądu orzekającego wynikiem prawidłowo zastosowanych przez organ art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zarzuty skargi wskazujące na trudną sytuację życiową nie mogły zatem spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie może być ona oceniona przez Sąd administracyjny pod względem jej słuszności i celowości, czy też zasad współżycia społecznego, zaś przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, szczegółowo regulujące zdarzenia związane z nabywaniem i utratą statusu osoby bezrobotnej, nie dają organom administracji uprawnień do wydawania w tym zakresie decyzji uznaniowych, a więc umożliwiających uwzględnienie szczególnie ważnych interesów strony, takich jak trudna sytuacja materialna, życiowa i zdrowotna. Okoliczności te, dla kontroli zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji są zatem obojętne. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było więc podstaw do uwzględnienia skargi. Dlatego uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło