II SA/Bd 935/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-02-06
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, wydana bez uwzględnienia braku tytułu prawnego inwestora do nieruchomości i przeznaczenia terenu na cele kolejowe, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące braku tytułu prawnego do nieruchomości i niezgodności przeznaczenia terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub studium nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał, że na etapie wydawania takiej decyzji nie jest wymagane posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, a ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub studium nie jest przedmiotem postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań, lecz postępowania o pozwolenie na budowę lub warunki zabudowy. Ponadto, pominięcie strony w postępowaniu nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności, a jedynie do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, zarzucając m.in. pominięcie jej jako strony, brak tytułu prawnego inwestora do nieruchomości, niezgodność przeznaczenia terenu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 2 w zw. art. 1 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659) oraz 156 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, powoływanej dalej jako K.p.a.) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], ustalono dla D. C. i A. S. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. budowa hali magazynowej wraz z częścią administracyjno-biurową na terenie położonym przy ul. C. w T.
A. K. i M. C. złożyli wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta T. Wnioskodawcy wskazali, że ww. decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w związku z występowaniem przesłanek do stwierdzenia jej nieważności określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Decyzji zarzucono rażące naruszeniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a w szczególności: art. 72 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 2 oraz art. 6-10 K.p.a. w sposób szczegółowo opisany w uzasadnieniu wniosku.
Organ wskazał, że według art. 156 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Z brzmienia w/w przepisu wynika, że nieważność decyzji musi istnieć w dacie jej wydania. Oceny decyzji dokonuje się więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do momentu wydania weryfikowanej decyzji oraz na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania.
Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skarżący mają interes prawny w sprawie, bowiem obszar oddziaływania inwestycji na środowisko, wyznaczony izofonami, wykracza na obszar ich działek. Nie ma przy tym znaczenia z punktu widzenia interesu prawnego, że oddziaływanie mieści się w normach określonych przepisami prawa. Wynikający z prawa własności interes prawny wiąże się bowiem z potencjalnym oddziaływaniem, a nie przekroczeniem norm emisji.
Organ wyjaśnił, że merytoryczna ocena istnienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., w realiach przedmiotowej sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Po pierwsze nie nastąpiło naruszenie kryterium właściwości miejscowej, rzeczowej oraz funkcjonalnej organu w zakresie wydania przez Prezydenta Miasta T. badanej decyzji. Decyzja została wydana przez organ właściwy oraz została doręczona stronom postępowania.
Druga z analizowanych przesłanek dotyczy wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie została wydana "bez podstawy prawnej" (art. 156 § 1 pkt 2 ab initio K.p.a.), gdyż istniały przepisy prawne, który umocowywały organ do działania, polegającego na wydaniu decyzji administracyjnej. Podstawą prawną badanej decyzji była ustawa.
W odniesieniu do przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. organ wskazał, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew zakazowi lub nakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu prawa nadano prawa lub nadania ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem lub też obowiązek uchylono. Rażące naruszenie prawa charakteryzuje to, że treść aktu pozostaje w ewidentnej sprzeczności z treścią przepisów przez proste zestawienie ich ze sobą. Zaś dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażący, nie bez znaczenia pozostają także skutki, jakie to naruszenie wywołuje. Podkreślenia wymaga, że jeżeli owe skutki nie są możliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności, owo naruszenie będzie nosiło cechę rażącego naruszenia prawa. Można zatem wskazać na trzy przesłanki determinujące tego typu naruszenie: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, a także racje ekonomiczne i gospodarcze w odniesieniu do skutków jakie wywołuje decyzja.
Wskazując na kolejną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (czy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją - art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). organ podkreślił, że również ona nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
Czwarta z analizowanych przesłanek (decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie) również nie miała miejsca. Przesłanka ta nie była kwestionowana.
Decyzja nie była również niewykonalna w dniu jej wydania. Trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze.
W odniesieniu do przesłanki szóstej stwierdzenia nieważności decyzji (w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą) Kolegium wskazało, że również ona nie wystąpiła. Prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że inwestor musi być właścicielem nieruchomości. Prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznaczać może tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Nie wystąpiła także ostatnia z analizowanych przesłanek z art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. (decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa).
Z kolei pominięcie strony w postępowaniu bez jej winy, tj. wskazane przez wnioskodawczynię rażące naruszenie art. 6-10 K.p.a., nie jest wadą prowadzącą do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a., lecz wyłącznie do wznowienia postępowania na żądanie strony z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli M. C. i A. K. podtrzymując wszystkie zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Za rażące naruszenie prawa skarżący uważali pominięcie ich udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, za przekroczenie uprawnień organu I instancji oraz organów uzgadniających oraz rażące naruszenie prawa (art. 72 ust. 1 oraz art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, dalej: ustawa środowiskowa) przyjmują ustalenie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. możliwość budowy określonych obiektów budowlanych o określonych parametrach technicznych. Ponadto, wskazano, że na dzień wydania decyzji organu I instancji teren inwestycji należał do Skarbu Państwa i był w użytkowaniu wieczystym. Zgodnie z uregulowaniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta T. przeznaczony był on pod tereny kolejowe, a nie na cele budowlane oraz gospodarkę odpadami, zatem wypełniona została przesłanka z pkt 5 i 6 art. 156 § 1 K.p.a. Wnioskujący podkreślili, że inwestorzy nie dysponowali żadnym tytułem prawnym do terenu, a organ oparł się na hipotetycznym stanie faktycznym i prawnym.
Zarzucono ponadto, że SKO nie odniosło się do okoliczności podnoszonej w toku postępowania, czy decyzja środowiskowa z [...] .12.2010 r. nie wygasła w związku z upływem 4-letniego terminu obowiązywania.
Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] , utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, odnosząc się do zarzutów dotyczących pominięcia stron w postępowaniu o wydanie uwarunkowań środowiskowych, że nie mogą one stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 K.p.a., lecz do wznowienia postępowania. Przesłanki w tych postępowaniach się wykluczają. Nie można stwierdzić nieważności decyzji w oparciu o przesłankę przewidzianą dla wznowienia postępowania, wynikającą z art. 145 K.p.a. i odwrotnie.
Zarzut braku tytułu prawnego inwestorów do nieruchomości, na której miała być realizowana inwestycja, na etapie postępowania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie może być uwzględniony. Żaden przepis ustawy środowiskowej nie wymaga, aby podmiot planujący realizację przedsięwzięcia musiał wykazać się tytułem prawnym do terenu inwestycji. W art. 74 wymienione są szczegółowo załączniki do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które muszą być złożone, wśród nich ustawodawca nie wymaga tytułu prawnego do nieruchomości.
Nietrafny jest również zarzut odnoszący się do przekroczenia uprawnień organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i orzeczenie w istocie o warunkach zabudowy. Organy działały w zakresie swoich uprawnień, przedmiot inwestycji musiał być ustalony na tyle szczegółowo, aby organy zarówno uzgadniające, jak i organ decyzyjny, mogły ocenić, czy przedsięwzięcie wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ogóle, a także aby móc je odpowiednio zakwalifikować według uregulowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Podnoszona przez wnioskodawców kwestia zbadania ewentualnego wygaśnięcia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest wyłącznie ocena ważności według przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a.
Podobnie należy odnieść się do zarzutu wnioskodawców co do przeznaczenia terenu inwestycji w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta T. Materia ta nie jest i nie mogła być przedmiotem badania w przedmiotowym postępowaniu i nie ma żadnego wpływu na ocenę przedmiotowej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła M. C. W jej uzasadnieniu ponownie przytoczyła argumentację podnoszoną w toku postępowania administracyjnego, tj. zarzuciła, że:
a) W jej ocenie przedmiotowa decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. jest nieważna z uwagi na pominięcie jej osoby jako strony postępowania, w toku którego została ona wydana.
b) Skarżącą w szeroki sposób opisała przebieg postępowania dotyczącego wznowienia postępowania i jej argumentacja w tym zakresie związana była z nieprawidłowo przeprowadzonym, w jej ocenie, postępowaniem wznowieniowym.
c) Dalej skarżąca wskazała, że pojawiły się nowe okoliczności nieznane organowi wydającemu decyzję, co spowodowało, że raport o oddziaływaniu na środowisko poświadczał nieprawdę w istotnych kwestiach, a mianowicie:
1. inwestorzy nie ujawnili, że już prowadzą w tym samym miejscu działalność;
2. jako użytkownicy wieczyści części działek oraz wynajmujący dwie inne działki inwestorzy nie mieli prawa do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia – zostały one wydzierżawione bez prawa do zabudowy, a teren był przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w studium dla kolei, który to cel nie obejmuje gospodarki odpadami;
3. w punkcie raportu "klimat akustyczny" nie ujawniono, że w sąsiedztwie inwestycji dokonywane są rozładunki, nie wzięto pod uwagę hałasu wewnętrznego na hali magazynowej, hałasu pochodzącego z przetwarzania odpadów i hałasu wytwarzanego przez specjalistyczny sprzęt przemysłowy (w raporcie nie ujawniono, że inwestorzy dysponują ciężkim sprzętem przemysłowym) - wskutek tego organy uzgadniające błędnie oceniły zakres oddziaływania hałasu na nieruchomości sąsiednie;
4. nie poddano analizie różnych wariantów w zakresie gabarytów hali magazynowej.
d) W ocenie skarżącej decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej, ponieważ de facto opiera się na dwóch aktach prawnych, tj. ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawie środowiskowej, co skutkowało połączeniem w jednej decyzji rozstrzygnięcia dwóch zagadnień, a mianowicie sposobu zabudowy i zagospodarowania terenu oraz funkcji tego terenu. Organ mógł jedynie rozstrzygnąć, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami ochrony środowiska, a nie mógł rozstrzygnąć o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie, wskutek tego Prezydent opierając się na art. 86 i art. 72 ustawy środowiskowej przeniósł ustalone w decyzji środowiskowej parametry zabudowy i zagospodarowania terenu do decyzji o warunkach zabudowy, co skutkowało również naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. niewłaściwością organu.
e) Z kolei rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wynikło, zdaniem skarżącej, z tego, że teren nie był przeznaczony na cele budowlane, głównie z uwagi na to, że jego właścicielem jest Skarb Państwa, co nakazuje uwzględniać przepisy szczególne regulujące kwestie zarządzania takimi nieruchomościami. Wprowadziło to m.in. w błąd organy uzgadniające, a błędne ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie doprowadziło do naruszenia art. 6-10 K.p.a. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 80 ustawy środowiskowej (skoro nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno być brane pod uwagę studium, które określało teren jako kolejowy).
f) Dalej skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. decyzja była niewykonalna, ponieważ status nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, których przeznaczenie zgodnie ze studium zostało określone jako tereny kolejowe, wykluczał realizację przedsięwzięcia.
g) W ocenie skarżącej naruszono także art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., ponieważ wykonanie decyzji wywoływałoby czyn zagrożony karą, tj. inwestorzy musieliby poświadczyć nieprawdę, że posiadają nieruchomość przeznaczoną na cele budowlane, co stanowi przestępstwo z art. 273 k.k., ponadto miało miejsce przestępstwo z art. 231 k.k.
h) Skarżąca zarzuciła ponadto, że SKO nie odniosło się do podnoszonej przez nią kwestii, czy decyzja środowiskowa nie wygasła na skutek upływu 4 lat od wydania, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w niej naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy zacytować art. 156 § 1 K.p.a., ponieważ skarżąca wskazywała na określone w nim przesłanki nieważności decyzji. Zgodnie z cyt. przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, unormowana w ww. przepisie oraz przepisach następnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco (wyroki NSA z 22.09.1999 r., IV SA 1380/97, LEX nr 47894; z 10.11.1998 r., IV SA 912/97, LEX nr 45693; z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97, LEX nr 47887; z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1066/97, LEX nr 48675). Ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji.
Nieco szerszego omówienia wymaga pojęcie rażącego naruszenia prawa. Jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 8.04.1994 r. (III ARN 15/94, OSNCP 1994, nr 3, poz. 36), rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze. Jego wyjątkowość wynika stąd, że prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie każde – nawet oczywiste – naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony, ani też racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać o rażącym naruszeniu prawa.
Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21.04.2008 r., I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 76). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11.08.2000 r., III SA 1935/99, LEX nr 47008, wyrok NSA z 27.101998 r., II SA 1202/98, LEX nr 41891; wyrok NSA z 12.12.1988 r., III SA 481/88, niepubl.).
Nie każde oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (zob. np. wyrok NSA z 28.06.2011 r., II GSK 725/10, LEX nr 1083380; wyrok NSA z 29.06.2011 r., II OSK 1046/10, LEX nr 1083498). Tak więc stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 17.09.1997 r., III SA 1425/96, "Poradnik VAT" 1998, nr 3, s. 24; wyrok SN z 20.06.1995 r., III ARN 22/95, OSNAPiUS 1995, nr 24, poz. 297; wyrok NSA z 11.05.1994 r., III SA 1705/93, "Wspólnota" 1994, nr 42, s. 16, P. Przybysz - Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, SIP LEX)
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zarzuty skarżącej nie spełniają żadnego z kryteriów wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. (a w szczególności rażącego naruszenia prawa w kontekście wcześniejszych rozważań) pozwalających na stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarżącej wskazać należy, że:
ad. a) Zarzut związany z pominięciem jej osoby w toku postępowania związanego z wydaniem decyzji środowiskowej nie mógł być skuteczny, ponieważ nie wyczerpuje on żadnego z ww. przypadków naruszenia przepisów wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Brak udziału w postępowaniu może natomiast stanowić podstawę do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie można więc powoływać się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (teza pierwsza wyroku NSA z 17.08.1999 r., II SA/Gd 1704/97, LEX nr 44092).
ad. b) Z wniosku skarżącej toczyło się postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, jednak wszelkie zarzuty związane z jego prowadzeniem, a podniesione w toku niniejszego postępowania, nie mogły podlegać uwzględnieniu. To w toku postępowania wznowieniowego skarżąca mogła i powinna zgłaszać stosowne zarzuty, które są w związku z tym nieskuteczne w niniejszym postępowaniu.
ad. c) Okoliczność, że inwestorzy już wcześniej prowadzili na analizowanym terenie działalność gospodarczą, nie ma żadnego znaczenia dla oceny decyzji środowiskowej, natomiast kwestie związane z przeznaczeniem terenu Sąd podda analizie a dalszej części uzasadnienia. Odnosząc się natomiast do kwestii klimatu akustycznego, stwierdzić trzeba, że z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż, wbrew twierdzeniom skarżącej, wzięto pod uwagę obiekty już istniejącego zakładu oraz obiekty sąsiednie, w tym również wskazano w nim, że obszar znajduje się w obrębie oddziaływania PKP. Z raportu wynika ponadto, że dokonano stosownych pomiarów, tak więc zarzuty skarżącej dotyczące braku uwzględnienia hałasu powstałego na skutek przetwarzania odpadów, wydobywającego się z hali magazynowej oraz wytwarzanego przez specjalistyczny sprzęt, należy uznać za gołosłowne i nie poparte żadnymi konkretnymi dowodami.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, z raportu wynika, że brano pod uwagę różne warianty inwestycji (vide s. 18-19 raportu).
ad. d) Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie orzekał na podstawie dwóch wykluczających się ustaw. Zdaniem skarżącej, wskazanie w decyzji środowiskowej parametrów planowanej zabudowy miało ten skutek, że następnie wydając decyzję o warunkach zabudowy Prezydent był związany tymi parametrami. Ustosunkowując się do tego zarzutu wskazać trzeba, że niezbędne jest wskazanie w decyzji środowiskowej podstawowych parametrów planowanej inwestycji, ponieważ nie znając ich tego organ nie mógłby ocenić jej potencjalnego wpływu na środowisko, a w szczególności tego, czy przedsięwzięcie może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko czy też może ono potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia treści art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Nie ulega wątpliwości, że organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy nie jest związany parametrami planowanej inwestycji określonymi w decyzji środowiskowej i może on je ustalić samodzielnie, natomiast zarzuty z tym związane mogły być podnoszone w toku postępowania o ustalenie tychże warunków zabudowy.
Biorąc pod uwagę powyższe oczywistym jest to, że również zarzut braku właściwości organu nie mógł zostać uwzględniony. Prezydent był właściwy do wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej – stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej.
ad. e) W ocenie skarżącej analizowany teren nie był przeznaczony na cele budowlane, co miało wprowadzić w błąd opiniujące decyzję organy, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że rola ww. organów jest zaopiniowanie decyzji w zakresie ich działalności, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii związanych z ochroną środowiska. Organy te nie biorą pod uwagę (w szczególności w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) kwestii związanych z możliwością zabudowy danego terenu w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, ponieważ te kwestie zostały oddane do oceny organowi wydającemu decyzję o warunkach zabudowy, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Okoliczność ta wynika pośrednio z treści art. 77 ust. 2 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada:
1) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku (...).
Ustawa nie wymaga przy tym dołączenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zatem jego treść nie ma znaczenia dla postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej.
Z oczywistych względów nie mógł być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 80 ustawy środowiskowej, ponieważ nie była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a takiej sytuacji dotyczy cyt. przepis.
ad. f) Zdaniem skarżącej decyzja była niewykonalna z uwagi na oznaczenie nieruchomości jako stanowiącej tereny kolejowe. Podobnie, jak w przypadku poprzedniego zarzutu, kwestia przeznaczenia nieruchomości nie miała znaczenia dla wydania decyzji środowiskowej, której celem jest skontrolowanie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a nie ocena jej zgodności z przepisami Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pk1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Skoro w analizowanej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie istniał, organ nie mógł kontrolować kwestii związanych z przeznaczeniem nieruchomości, tym bardziej że nie została jeszcze wydana decyzja o warunkach zabudowy, skoro, co wprost wynika z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W świetle powyższych rozważań nie można mówić o niewykonalności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.
ad. g) Argumentacja skarżącej, że wykonanie decyzji wywoływałoby czyn zagrożony karą w związku z tym, iż inwestorzy musieliby poświadczyć nieprawdę, że posiadają nieruchomość przeznaczoną na cele budowlane, co stanowi przestępstwo z art. 273 kk, ponadto miało miejsce przestępstwo z art. 231 kk, jest pozbawiona wszelkich podstaw. W art. 156 § 1 pkt 6 mowa jest o tym, że to w razie jej wykonania decyzja wywołałaby czyn zagrożony karą. W niniejszej sprawie wykonanie decyzji nie pociąga niewątpliwie takich skutków, w szczególności nie nakazuje ona inwestorom składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą, podlegających penalizacji.
ad. h) Dla oceny nieważności przedmiotowej decyzji nie miało żadnego znaczenia jej ewentualne późniejsze wygaśnięcie. Ocena decyzji w trybie art. 156 § 1 K.p.a. następuje bowiem na datę jej wydania i inne, później występujące okoliczności, nie mają znaczenia dla tej kwestii.
Mając na uwadze powyższe skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło