II SA/Bd 936/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-06

Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, uwzględniająca projekt rozbudowy budynku mieszkalnego, może zostać wydana pomimo zarzutów współwłaścicielki dotyczących uniemożliwienia podziału nieruchomości i braku możliwości swobodnego korzystania z niej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii podziału nieruchomości, a jedynie do kontroli legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, przepisami prawa budowlanego i został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia, a inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcia sądu powszechnego dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości są wiążące dla organów administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca, jako współwłaścicielka działki, zarzucała, że planowana rozbudowa uniemożliwi podział nieruchomości i swobodne korzystanie z niej, a także że rozbudowa "wzwyż" wykracza poza postanowienie sądu powszechnego. Organ I instancji wydał pozwolenie, wskazując na zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy i postanowieniem sądu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że kwestia podziału nieruchomości nie leży w kompetencjach organu administracji architektoniczno-budowlanej i że postanowienie sądu jest wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 30 marca 2011 r., nr [...], znak: [...], Starosta N., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623; zwanej dalej "Prawem budowlanym"), zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – J. M. - pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości O., gmina N. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7, 9 i 10 k.p.a. dołożył wszelkich starań i podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu przeprowadził wizję lokalną i wysłuchał racji każdej ze stron postępowania. Przed wydaniem decyzji została sprawdzona zgodność projektu budowlanego z wymogami decyzji o warunkach zabudowy, a także wzięto pod uwagę fakt, że sprawa jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w N. Ustalono, iż projekt budowlany z dnia 16 marca 2009 r. opracowany przez R. H., posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, jest zgodny z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy N. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 08.11.2007 r., znak: [...], która stała się ostateczna w dniu 28.11.2007 r. Ponadto projekt ten jest zgodny z postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt [...], w którym określono zakres prac do wykonania dla każdej ze stron postępowania. Wykonanie robót budowlanych będzie stanowiło później podstawę do wyodrębnienia samodzielnych lokali mieszkalnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. S. - współwłaścicielka działki nr [...] w O. Odwołująca podniosła, że w postanowieniu wstępnym z dnia 23 czerwca 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w N. upoważnił współwłaściciela nieruchomości J. M. do wykonania m.in. robót adaptacyjnych niezbędnych do wyodrębnienia lokali w budynku mieszkalnym położonym w O., działka nr [...]. Postanowienie sądu mówi wyraźnie o wykonaniu podpiwniczonej przybudówki, która miałaby mieścić m.in. piwnicę, kotłownię i wejście do budynku, tymczasem J. M. zamierza rozbudować istniejący budynek mieszkalny również poprzez "rozbudowę wzwyż". Postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w N. ma poprzedzać zarówno fizyczny podział nieruchomości, jak również podział do używania przez poszczególnych współwłaścicieli. Rozbudowa budynku w formie usankcjonowanej zaskarżonym pozwoleniem na budowę uniemożliwi podział wspólnego podwórka do używania w sposób dający współwłaścicielom prawo swobodnego korzystania z nieruchomości. Współwłaścicielka zauważyła również, iż postanowienie sądu wyraźnie odnosi się do konkretnego projektu budowlanego, tymczasem projekt przedstawiony przez J. M. do zatwierdzenia przez Starostę z uwagi na nieprawidłowości wymagał modyfikacji, w szczególności w zakresie dostosowania inwentaryzacji do stanu faktycznego. Podkreśliła, że rozbudowa budynku w sposób wskazany w zaskarżonej decyzji pogłębi konflikt istniejący pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości. Zarzuciła, iż Starosta nie wyjaśnił wszelkich wątpliwości, które wyłaniają się na tle przedmiotowej sprawy, gdyż przeprowadzenie jednej wizji lokalnej nie jest wystarczające. Do odwołania strona załączyła opinię sporządzoną przez biegłego geodetę na potrzeby sprawy sądowej, w której zostało wydane postanowienie wstępne. Decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób zgodny z prawem wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, właściwie oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonując prawidłowej subsumpcji przepisów prawnych. Inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 oraz w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, niezbędne do wydania pozwolenia na budowę. Inwestycja, dla której udzielono pozwolenia na budowę zaskarżoną decyzją, została poprzedzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy N. nr [...] z dnia 8 listopada 2007 r., znak: [...], o warunkach zabudowy. Projekt inwestycji odpowiada wymaganiom tej decyzji. Jest on kompletny, posiada niezbędne opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, został wykonany przez osoby o potwierdzonych kwalifikacjach zawodowych. Ponadto inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Inwestor przedłożył również prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 czerwca 2010 r., które upoważnia go do dokonania wymienionych w nim robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż inwestor zamierza rozbudować budynek wzwyż, Wojewoda wskazał, że postanowienie Sądu Rejonowego nie wprowadza ograniczeń co do wysokości przybudówki, a zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy ust. 2 pkt. 2 lit. a) tiret drugi wysokość do kalenicy dachu projektowanego budynku powinna wynosić do 7 m. Wysokość ta została zachowana w projekcie budowlanym, bowiem projektuje się wykonanie przybudówki o wysokości 695 cm. Wyjaśniono, że również wejście do budynku będzie wykonane zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, tj. będzie się ono mieściło w przybudówce i usytuowane będzie w tym samym kierunku co dotychczasowe. Kwestie te były przedmiotem ustaleń oraz rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w N., który w wydanym postanowieniu upoważnił inwestora do wykonania wejścia w tym samym kierunku co dotychczasowe. Skoro rozstrzygnięcie sądu powszechnego dotyczące wejścia do budynku nie narusza innych przepisów szeroko ujmowanego prawa budowlanego, to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może w tej kwestii ingerować w projekt budowlany. Ponadto organ II instancji przyznał, iż inwestor postanowieniem Starosty N. z dnia 11 marca 2011 r. został wezwany do usunięcia braków w projekcie budowlanym. Stwierdzone braki nie rzutowały jednak na istotę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, bowiem dotyczyły doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz zgodności z istniejącym stanem faktycznym (np. wymiary istniejących już okien), czyli inwentaryzacją. Istotna część projektu nie uległa zamianom, a zatem uznać należy, iż Sąd Rejonowy orzekając postanowieniem zapoznał się z przedmiotowym projektem i miał możność ocenienia podnoszonego przez skarżącą wpływu powstałej przybudówki na możliwości dokonania podziału nieruchomości w dalszym postępowaniu sądowym. Podkreślono także, iż kwestia podziału nieruchomości nie leży w kompetencjach organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wojewoda zwrócił poza tym uwagę, że przedłożone przez skarżącą wraz z odwołaniem projekty podziału nieruchomości do korzystania stanowią załączniki do opinii biegłego sądowego z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...], zaś projekt budowlany sporządzony został niemalże 2 lata później - 16 marca 2009 r. Z uwagi na rozbieżność czasową przedłożony projekt podziału nie mógł odnosić się do nieistniejącego jeszcze wówczas projektu budowlanego, przez co nie mógł uwzględnić zawartych w nim założeń. Nadto postanowienie wstępne Sądu Rejonowego upoważniające inwestora do wykonania prac objętych projektem budowlanym wydane zostało w sprawie o sygn. akt [...], a zatem w innej sprawie. Na ostateczną decyzję organu odwoławczego K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny wynikający z faktu, iż jest ona współwłaścicielką działki nr [...]. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że J. M. zamierza rozbudować istniejący budynek mieszkalny również poprzez "rozbudowę wzwyż", gdy tymczasem postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt [...], upoważnia go jedynie do wykonania podpiwniczonej przybudówki, która miałaby mieścić m.in. piwnicę, kotłownię i wejście do budynku. Zwróciła uwagę, iż rozbudowa budynku w formie usankcjonowanej zaskarżonym pozwoleniem na budowę uniemożliwi podział wspólnego podwórka do używania w sposób dający współwłaścicielom prawo swobodnego korzystania z nieruchomości, a także spowoduje brak możliwości rozbudowy na należącej do niej części działki. Oceniła, że w wyniku planowanej przez J. M. rozbudowy jej sytuacja ulegnie pogorszeniu. Nie będzie możliwości wyodrębnienia dwóch osobnych wjazdów, co ułatwiłoby bezkonfliktowe korzystanie z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że inwestor przedłożył na etapie postępowania sądowego projekt budowlany opracowany przez R. H. z dnia 16 marca 2009 r., tj. projekt, na podstawie którego wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Uznać zatem należy, iż Sąd Rejonowy orzekając postanowieniem zapoznał się z przedmiotowym projektem i miał możność ocenienia podnoszonego przez skarżącą wpływu powstałej przybudówki na możliwości dokonania podziału nieruchomości w dalszym postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu jest decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a nie postępowanie dotyczące przyszłego podziału nieruchomości, które jest odrębną sprawą i wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zatem sprawę w pełnym zakresie na podstawie akt sprawy należy uznać, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 35 Prawa budowlanego, który reguluje tryb postępowania w związku z wydawanym pozwoleniem na budowę. Stosownie do art. 35 ust 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W przedmiotowej sprawie organ dopatrzył się w przedłożonym przez J. M. projekcie budowlanym naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r., znak: [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia do dnia 23 marca 2011 r. Dnia 22 marca 2011 r. inwestor dostarczył do organu wszystkie dokumenty, o które był wzywany. Tym samym J. M. spełnił wymagania wynikające z art. 35 ust. 1 oraz z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę została poprzedzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy N. nr [...] z dnia 8 listopada 2007 r. o warunkach zabudowy. Projekt inwestycji spełnia wymagania określone w przepisach, gdyż jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, a ponadto jest kompletny, tj. posiada niezbędne opinie, uzgodnienia i sprawdzenia. Został sporządzony przez osobę o potwierdzonych kwalifikacjach zawodowych. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane potwierdza stosowne oświadczenie inwestora, a ponadto prawo dokonania określonych robót budowlanych potwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 czerwca 2010 r. W opinii Sądu organ prawidłowo przyjął, że stanowisko skarżącej sprzeciwiające się rozbudowie budynku wzwyż nie potwierdza naruszenia przepisów prawa. Postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 czerwca 2010 r. nie wprowadziło żadnych ograniczeń co do wysokości inwestycji. Ograniczenia wynikały jedynie z decyzji o warunkach zabudowy, która narzuciła maksymalną wysokość 7 m do kalenicy dachu nowoprojektowanego budynku. Analizując projekt budowlany należy stwierdzić, że wymagana wysokość kalenicy została zachowana i wynosi 695 cm. We wskazanym wyżej postanowieniu Sąd Rejonowy narzucił lokalizację wejścia do budynku, określając, że ma być ono usytuowane w przybudówce i w tym samym kierunku co dotychczasowe. Stanowisko sądu powszechnego w tej kwestii jest wiążące nie tylko dla organów administracji publicznej, ale również dla sądów administracyjnych. W sprawie zachodzi bowiem związanie rozstrzygnięciem sądu powszechnego, wynikające z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.c."). Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego, o której mowa w art. 365 § 1 k.p.c., skutkuje tym, że sugestie Sądu Rejonowego w N. co do technicznych rozwiązań inwestycji, w tym umiejscowienia wejścia do budynku, organ administracji architektoniczno-budowlanej miał obowiązek uwzględnić przy zatwierdzaniu projektu budowlanego, co też i uczynił. W związku z powyższym organ słusznie stwierdził, że moc wiążąca powyższego postanowienia uniemożliwia ingerencję odmienną w projekt budowlany. Inwestor miał obowiązek umiejscowienia wejścia w tym samym kierunku co dotychczasowe z poszanowaniem przepisów prawa budowlanego, w tym warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że projekt budowlany opracowany przez R. H. znajdował się w aktach postępowania sądowego (jako karta 525 tych akt). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. [...], Sąd Rejonowy wyraźnie powołuje się na kartę 54 tego projektu i wyraża pogląd, że: "Nadto usytuowanie nowego wejścia do przybudówki w tym samym kierunku co dotychczasowe nie sprzeciwia się późniejszemu ustaleniu sposobu korzystania z nieruchomości w wariancie I biegłego geodety". Z tego względu nie mają wpływu na wynik sprawy propozycje podziału nieruchomości z dnia 31 lipca 2007 r. przygotowane przez biegłego sądowego w sprawie o sygn. [...], przedłożone przez skarżącą wraz z odwołaniem. Ma również rację organ uznając, że postanowienie sądu powszechnego nie wprowadza ograniczeń co do wysokości przybudówki. Wymagania w zakresie wysokości projektowanej przybudówki zostały określone w decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z którą wysokość przybudówki do kalenicy dachu nie może przekraczać 7 m. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżącej. Skarżąca nie wykazała jaki dokładnie przepis prawa materialnego został naruszony, zaś tylko w przypadku wskazania naruszenia konkretnej normy prawnej można by było ocenić, czy doszło do naruszenie interesu prawnego skarżącej. Ma rację skarżąca wywodząc, że wykonanie przybudówki podpiwniczonej stanowi rozbudowę obiektu budowlanego. Odbywa się to jednak w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, na podstawie pozwolenia na budowę. Rozbudowa obiektu nie jest zabroniona, jeżeli zachowane są warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło