II SA/Bd 938/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-11-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Asesor WSA Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo ocenił potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy też powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., naruszył przepisy postępowania. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie wykazał potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie dokonał ponownej oceny prawnej stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie (zasada reformacji), a nie stosować art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej oraz przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda uznał, że zamierzenie budowlane stanowi całość funkcjonalną i powinno być realizowane na podstawie jednej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia dotyczy innych sytuacji. Skarżąca podniosła, że instalacja była konieczna z powodu zaprzestania ogrzewania przez poprzedniego właściciela i że sposób jej wykonania był jedynym możliwym w jej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz J. J. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. J. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 938/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2003r., Nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję z [...] 2003r., NR [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na roboty budowlane związane z wykonaniem wewnętrznej instalacji gazowej dla celów grzewczych oraz ciepłej wody użytkowej dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] przy ul. L. w K., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, że w 2002r., skarżąca zainstalowała na ścianie w pomieszczeniu kuchennym swego mieszkania piec wody przepływowej, dwufunkcyjny z odprowadzeniem spalin przez ścianę zewnętrzną budynku, do którego podłączono instalację grzewczą mieszkania oraz odbiorniki ciepłej wody. Ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji nie jest zgodna z wnioskiem inwestora oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą określono inwestycje jako posadowienie zbiornika naziemnego na gaz propan o pojemności 2700 l wraz z instalacją gazową zewnętrzną i wewnętrzną. Dalej organ skonstatował, że gdy dane zamierzenie budowlane stanowi całość funkcjonalną, a poszczególne jego elementy mogą być realizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszenia, całe zamierzenie winno być realizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej wszystkie elementy zamierzenia. Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności 7 m- przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych.
W skardze, skarżąca podniosła, że instalacja grzewcza została zamontowana w wyniku zaprzestania ogrzewania budynku przez dotychczasowego właściciela - nadleśnictwo R., i polegała na wymianie starej instalacji grzewczej wraz z grzejnikami oraz zakupionymi przewodami i piecem gazowym. Podłączenie pieca na zewnątrz przez ścianę, zostało spowodowane niemożnością podłączenia się do komina (brak wolnego przewodu). Natomiast pozostali lokatorzy zainstalowali piece w piwnicy. Skarżąca oświadczyła, że taki sposób jest jedynie możliwym w jej sytuacji życiowej, a odmowa udzielenia pozwolenia jest spowodowana jedynie złośliwością jednego z sąsiadów.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, chociaż z innych powodów niż w niej wskazane.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Kontrola zaskarżonego aktu polega na badaniu jej zgodności z prawem, nie może natomiast polegać na ocenie według zasad słuszności, tak jak uzasadniała swoją skargę J. J.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja znajdująca swą podstawę procesową w art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Ten sposób rozstrzygnięcia dopuszczalny jest wtenczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, ale to rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W takim przypadku organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Bogate i ugruntowane orzecznictwo nie pozostawia wątpliwości, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie posiadł żadnych wątpliwości, co do ustaleń stanu faktycznego, a jedynie do prawidłowości oceny tego stanu przez organ pierwszej instancji i w związku z tym organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji kasacyjnej, ponieważ mógł to zrobić tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Nie może stanowić takiej przesłanki konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (art. 136 k.p.a.).
W takim przypadku istnieje obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia, co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania do ponownego rozpoznania i należało stwierdzić, że organ naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym zaskarżoną decyzję należało uchylić (art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) cyt. ustawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło