II SA/Bd 939/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oddala skargę II SA/Bd 939/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2007r. Nr [...] o odmowie przyznania A. M. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na córkę A. M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na ustalenia jakich dokonano w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z których wynika, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia nastąpiła na skutek przekroczenia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006r. Nr 139. poz. 992). Powyższe stanowisko A. M. zakwestionowała wnosząc odwołanie. Wskazała na pogorszenie swojej sytuacji materialnej w stosunku do roku 2006r. Argumentowała, iż straciła zatrudnienie [...] kwietnia 2007r. i od [...] 2007r. jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł., którego wysokość nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb rodziny. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania odwołująca się wyliczyła na kwotę około [...] zł., natomiast pozostała część zasiłku stanowi środki utrzymania jej i córki. Odnosząc się do stanowiska zawartego w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. powołując się na treść art. 5 ust 1 w związku z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdziło, iż jak wynika z zaświadczenia urzędu skarbowego A. M. z tytułu pracy zarobkowej w 2006r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Nadto, otrzymała kwotę [...] zł. tytułem zaliczek alimentacyjnych na dziecko. Łączna kwota dochodu w 2006r. wyniosła zatem [...] zł. Oznacza to, że miesięczny dochód rodzinny w przeliczeniu na jedną osobę to kwota [...] zł. przekraczająca kryterium uprawniające do uzyskania świadczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił również, powołując się na § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, że w przypadku A. M. brak było podstaw do pomniejszenia uzyskanego przez nią dochodu o dochód utracony bowiem w tym samym roku kalendarzowym uzyskała ona inny dochód - zasiłek dla bezrobotnych. Nadto, dochód uzyskany w roku podatkowym 2006, który przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o kwotę wyższą (... zł.) od najniższego zasiłku rodzinnego, wynoszącego 48 zł. to należało przyjąć, iż w związku z wysokością przekroczenia brak jest również możliwości zastosowania przepisu ust. 3 art. 5 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. M. ponownie wskazała na swoją trudną sytuację materialną argumentując, że uległa ona znacznemu pogorszeniu w stosunku do 2006 roku. Podniosła, iż kwota zasiłku w wysokości [...] zł. jest jedynym źródłem utrzymania jej i czternastoletniej córki. Ojciec dziecka jest osobą bezrobotną, co uniemożliwia wyegzekwowanie alimentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż kompetencją Sądu jest wyłącznie ocena czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż nie uchybia ona prawu. Podstawę materialno – prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Niniejsza regulacja zawiera sztywne kryterium dochodowe wskazując, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Konsekwencje wprowadzenia kryterium dochodowego, sprowadzające się do utraty prawa do zasiłku rodzinnego w sytuacji uzyskania dochodu nawet w nieznacznym stopniu przekraczającego kryterium dochodowe, łagodzi przepis z art. 5 ust. 3. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Sposób wyliczenia dochodu precyzuje art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, na mocy którego za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia chorobowe, określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Z ustępu 2 wymienionego artykułu wynika, że dochód rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Rozpatrując więc wniosek skarżącej, w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy spełnione zostały kryteria dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego, a w przypadku jego przekroczenia rozważyć, czy wysokość tej kwoty nie uprawnia do zastosowania wobec skarżącej wyjątku, o którym mowa w ustępie 3. Jak ustalono w toku postępowania A. M. w 2006r. uzyskała z tytułu pracy zarobkowej dochody w wysokości [...] zł. jak również z tytułu pobieranej zaliczki alimentacyjnej na dziecko kwotę [...] zł. Całkowity dochód wyniósł [...] zł, i w przeliczeniu miesięcznie na jedną osobę w rodzinie dawał kwotę [...] zł. Tym samym dochód skarżącej przekroczył określone kryterium uprawniające do przyznania zasiłku o [...] zł., zasadnie uzasadniając odmowę jego przyznania. Nadto, stanowił wartość wyższą od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego (tj. 48 zł.). Słusznie zatem przyjęto, że nie zostały również spełnione przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy, co wykluczyło możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o ten przepis. Sąd podziela także stanowisko organów orzekających, iż w przypadku skarżącej nie można stwierdzić, że rozwiązanie umowy o pracę stworzyło sytuację, gdzie doszło do powstania tzw. dochodu utraconego, o którym mowa w art. 3 pkt 23 wskazanej ustawy, który winien ulec odliczeniu. Zgodnie z treścią § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2005r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. A. M. straciła zatrudnienie w dniu [...] kwietnia 2007r. i na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. [...] kwietnia 2007r. została uznana za osobę bezrobotną uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. miesięcznie z dniem [...] maja 2007r. Oznacza to, iż skarżąca w tym samym roku kalendarzowym straciła źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę niemniej jednak uzyskała dochód z tytułu przyznanego zasiłku dla bezrobotnych. Tym samym spełniona została przesłanka wykluczająca możliwość pomniejszenia uzyskanego dochodu rodziny o dochód utracony. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż prezentowane w skardze argumenty skarżącej, nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności odmowy przyznania świadczenia. Wymaganym kryterium było bowiem osiąganie dochodu poniżej granicy na jaką wskazuje przepis, co stanowiło przesłankę uprawniającą do uzyskania świadczenia, a która w przypadku skarżącej nie została spełniona. W ocenie Sądu, organy orzekające nie miały więc prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Nadto, regulacje mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie miały charakteru uznaniowego, zatem organ nie miał jakiejkolwiek możliwości dokonania własnej oceny opartej na tzw. uznaniu administracyjnym. Ze względu na powyższe uznając, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) oddalił skargę.