II SA/Bd 94/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpoznaniu odwołania B. B., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nakazującej B. B. rozebranie wiaty gospodarczej zlokalizowanej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] przy ścianie budynku przy ul. [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził kontrolę budowy wiaty na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że na ww. działce została rozebrana stara wiata drewniana i w jej miejsce rozpoczęto bez zezwolenia budowę nowej wiaty drewnianej o innych wymiarach i innym usytuowaniu niż obiekt dotychczasowy. Organ I instancji, na mocy art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzone roboty budowlane i zgodnie z ust. 3 ww. artykułu, nałożył obowiązek przedłożenia w wyznaczonym czasie stosownych dokumentów, mających na celu legalizację samowoli budowlanej. Odwołująca się od decyzji organu I instancji B. B. podniosła, że realizuje remont wiaty zgodnie z decyzją WINB z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz że prace prowadzone były pod nadzorem inspektora nadzoru budowlanego i nie stwierdzono samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2002 r., utrzymana w mocy decyzją WINB z dnia [...] grudnia 2002 r., nakazująca B. B. usunięcie nieprawidłowości występujących w wiacie drewnianej, tj. dokonanie wymiany krokwi, płatwi skorodowanego deskowania dachu, a także pokrycie papą całej powierzchni dachu z odpowiednim zabezpieczeniem na całej długości przy istniejących budynkach oraz zaimpregnowanie elementów drewnianych środkiem grzybobójczym i ognioodpornym. Powołano się na wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia 28 grudnia 2004 r. sygn. I C 93.03, w którym nakazano B. B. aby wydała K. i K. O. część gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiący obszar, na którym znajduje się część spornej wiaty. Z powodu licznych nieporozumień między B. B. a właścicielką działki sąsiedniej, co do istnienia spornej wiaty w tym miejscu, nakazanego decyzją PINB z dnia [...] października 2002 r. remontu wiaty nie ukończono do chwili obecnej. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. [...] WINB zobowiązał PINB w [...] do niezwłocznego sprawdzenia wykonania ww. decyzji z dnia [...] października 2002 r., po którym organ I instancji przeprowadził kontrolę posesji B. B., stwierdzając rozebranie dachu spornej wiaty. Nie znajduje potwierdzenia teza organu I instancji o rozbiórce przedmiotowej wiaty oraz jej odbudowie w innym miejscu. Uznano, że wykonany przez inwestora zakres robót zrealizowany został w oparciu o ostateczną decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2002 r., wobec czego nie można ich traktować w ramach samowoli budowlanej, dlatego postępowanie naprawcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. skargę złożyła K. O. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez zakwestionowanie przez organ II instancji stanowiska PINB w sytuacji, w której organ I instancji orzekał na podstawie własnych ustaleń faktycznych dokonanych podczas kontroli w dniu [...] lipca 2010 r. w przeciwieństwie do organu nadrzędnego, który opierał się na domysłach, naruszenie art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez bezpodstawne i niepoparte żadnymi dowodami stanowisko, ż inwestor realizuje roboty określone w decyzji z dnia [...] października 2002 r. w sytuacji, w której organ I instancji stwierdził fakt rozbiórki starej wiaty i budowy nowej w innym miejscu oraz naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 104 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie zawierającej ustalenie stanu faktycznego i prawnego w sytuacji, w której umorzenie postępowania jest czynnością formalno prawną wykluczającą możliwość badania i rozpatrywania sprawy co do istoty. Skarżąca wniosła i uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazała na wymogi uzasadnienia decyzji i wyraziła pogląd, że organ II instancji kwestionuje działania i ustalenia faktyczne podległego organu w sposób niedopuszczalny. Teza, iż doszło do rozbiórki starej wiaty i budowy w nowym miejscu jest oparta na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy bez wskazania, który dowód o tym przesądza. Art. 104 K.p.a. został zastosowany nieprawidłowo albowiem przedmiot sporu istnieje. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Po pierwsze – [...] Wojewódzki Inspektor Budowlany w [...] powołał się na argumentację z innego postępowania. Powołał się na ustalenia zapadłe w następstwie pisma z dnia [...] stycznia 2008 r., a więc przed datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie i tym samym bez udziału strony, w którym zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do niezwłocznego sprawdzenia wykonania decyzji z [...] października 2002 r. Ustalenia faktyczne dokonane w następstwie polecenia sprawdzenia przez PINB wykonania decyzji z 2002 r. dotyczą tej decyzji (naruszenie art. 77 § 1 i 80 oraz 10 § 1 K.p.a.). Po drugie – brak jest tożsamości spraw określonych decyzją z [...] października 2002 r. a obecnym postępowaniem, co ewentualnie uzasadniałoby umorzenie postępowania. Decyzja z dnia [...] października 2002 r. zapadła w następstwie wszczęcia postępowania "w sprawie stanu technicznego oraz sposobu użytkowania obiektów budowlanych na terenie posesji przy ul. [...] w [...]". Decyzja z dnia [...] października 2002 r. została wydana na podstawie art. 66, art. 67 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz na podstawie art. 6 i 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 10, Poz. 47). Art. 66 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 3) powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Zgodnie z art. 67 ust. 1 jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Podobnie stanowi § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 10, poz. 47) – na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, ekspertyzy technicznej oraz rozprawy, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o rozbiórce. W decyzji tej właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od daty doręczenia decyzji o rozbiórce. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2002 r. dotyczyła 3 zagadnień: 1) usunięcia nieprawidłowości występujących w wiacie drewnianej ze słupem stalowym krytej papą położonej w [...] przy ul. [...] poprzez wykonanie wskazanych czynności (wymienić krokwie. Płatwie, skorodowane deskowanie dachu, wykonać pokrycie papą na całej powierzchni dachu z odpowiednim zabezpieczeniem na całej długości przy istniejących budynkach, zaimpregnować elementy drewniane środkiem grzybobójczym i ognioodpornym pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, po uprzednim wykonaniu dokumentacji technicznej, 2) usunięcia, w terminie do [...] kwietnia 2003 r. następujących nieprawidłowości: wzmocnić zachodnią ścianę, uzupełnić fugi oraz tynk zewnętrzny, wyremontować komin, wymienić skorodowane deski dachu, wykonać pokrycie papą na całej powierzchni dachu, zaimpregnować elementy drewniane środkiem grzybobójczym i ognioodpornym pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, która będzie prowadzić dziennik budowy, po uprzednim wykonaniu dokumentacji technicznej występujących w oficynie murowanej otynkowanej krytej papą 3) rozbiórki, w terminie od dnia [...] listopada 2002 r. do [...] stycznia 2003 r. murowanego budynku inwentarskiego krytego papą położonego w [...] przy ul. [...] oraz uporządkować teren. [...] Wojewódzki Inspektor Budowlany decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. uchylił tą decyzję w części dotyczącej terminu usunięcia nakazanych nieprawidłowości, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy oraz ustalił termin rozbiórki obiektu inwentarskiego do [...] maja 2003 r. Tylko w zakresie rozbiórki budynku inwentarskiego można by mówić o powadze rzeczy osądzonej w stosunku do obecnego postępowania. Wykonanie decyzji z 2002 r. może być przedmiotem odrębnego postępowania egzekucyjnego. Z pisma, na które powołuje się organ II instancji (z [...] marca 2008 r. PINB w [...]) wynika, że wykonano rozbiórkę budynku inwentarskiego, podstęplowano strop nad przyziemiem w budynku oficyny, rozebrano dach wiaty. Z notatek wynika, że dokonywano dalszych częściowych czynności zmierzających do wykonania decyzji z 2002 r. Przedmiotem obecnie prowadzonego postępowania jest usunięcie samowoli budowlanej, a więc sprawa rodzajowo inna niż postępowanie z 2002 r. Skarżący trafnie podnosi, że organ II instancji bez powodu zanegował ustalenia organu I instancji. W wyniku kontroli dokonanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzono, że rozebrana została stara wiata i w jej miejsce rozpoczęto budowę nowej wiaty o innych wymiarach i innym usytuowaniu. Jest to rodzaj samowoli budowlanej i jest to nowa sprawa. Przez pojęcie remontu rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przy innej kubaturze obiektu nie można mówić o remoncie. Po trzecie – w toku dalszego postępowania orzekające w sprawie organy rozważą kwalifikację prawną działań skarżącej. Podstawą prawną rozbiórki obiektów, które podlegają zgłoszeniu jest art. 49b Prawa budowlanego. Należy ocenić, czy budowa altany ma charakter budowy podlegającej zgłoszeniu czy pozwoleniu na budowę. Ma to istotne znaczenie dla legalizacji budowy i opłat legalizacyjnych. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).