II SA/Bd 942/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 942/09 Uzasadnienie Na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postanowieniem [...] z dnia [...] Wójt Gminy T. zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek B. S., dotyczące ukarania W. Ś. za nielegalne wycięcie drzew na działce nr [...] położonej w C. Gmina T. W zażaleniu B. S. wskazała, że sprawa dotyczyła nielegalnej wycinki drzew przez W. Ś. w dniu [...] i w tym dniu nie miał on zezwolenia na wycinkę, a nieruchomość na której rosły drzewa jest przedmiotem sporu między nimi. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji dot. zawieszenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa wskazując, że postępowanie zawieszono do czasu rozgraniczenia działki nr [...] położnej w S. oraz działki nr [...] położonej w C., ponieważ organ I instancji uważa, że dalsze postępowanie zależy od rozgraniczenia nieruchomości, czego nie można uznać za słuszne. Żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w przedmiotowej sprawie od uzyskania rozgraniczenia nieruchomości. Prowadząc postępowanie w sprawie wymierzenia kary z art. 88 ustawy o ochronie przyrody organ pierwszej instancji winien badać czy zachodzą przesłanki do wymierzenia tej kary określone w ustawie o ochronie przyrody. Ponieważ w przypadku wniesienia zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania organ odwoławczy ma wyłącznie kompetencje do sprawdzenia zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w sprawie zwieszenia i nie jest właściwy do wkroczenia decyzyjnie w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy; dlatego Kolegium ograniczyło się do zbadania sprawy tylko w tym zakresie i nie odniosło się do innych zarzutów zażalenia. Składając skargę B. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ukaraniu i w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną a zgodnie z treścią przepisu art. 133 § 1 tej ustawy sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika zaś, że w zgłoszeniu z dnia [...] skarżąca B. S. wniosła o ukaranie za nielegalne jej zdaniem wycięcie 20 sztuk drzew przez W.a Ś. w miejscowości C. gmina T. Z akt sprawy wynika także, że przeprowadzono wizję lokalną na terenie działki nr [...] w C. w dniu [...]. Oględziny doprowadziły organ pierwszej instancji do stwierdzenia, że nie można ustalić granicy działek – brak jest słupków granicznych, "przez co jest problem z ustaleniami nr działki i właściciela drzew" (k. 13). Z akt wynika także, że organ pierwszej instancji zawieszając postępowanie zobowiązał skarżącą do przedstawienia aktualnych dokumentów dotyczących rozgraniczenia działek: nr [...] będącej w użytkowaniu skarżącej i ww. działki nr [...] położonej w miejscowości C. Z akt wynika, że skarżąca złożyła w dniu [...] zgłoszenie, że "W. Ś. dokonał wycinki spornych drzew i własnych drzew rosnących na dz. nr [...] w miejscowości C. gm. T." Oraz że w dniu [...] i [...] wydano decyzję dotyczącą zezwolenia na usunięcie drzew na tej nieruchomości. Wydając zaskarżoną decyzje organ nie zwrócił uwagi czy na ewidentne braki postępowania. Sam ich również nie uzupełnił. W szczególności z akt nie wynika czy wniosek skarżącej dotyczy tych samych drzew, których dotyczą obie ww. decyzje. Co prawda w aktach znajduje się wniosek (k. 12) protokół oględzin z [...] ale wynika z niego, tylko że "Znaleziono 20 pni ze ściętych drzew." W innym zaś miejscu akt administracyjnych znajduje się (karta 3) jakiś szkic (a właściwie należałoby napisać "szkic"). Nie wiadomo kto i kiedy go sporządził i jest on mało czytelny i nie można precyzyjnie ustalić czego on ma dotyczyć i co z niego można odczytać. W tym miejscu należy wskazać (przypomnieć) podstawowe, kardynalne zasady postępowania administracyjnego. Zostały one przez ustawodawcę określone w przepisach art. 6 -16 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dział I – Rozdział 2 "Zasady ogólne"), dalej w skrócie: Kpa. Wynika z nich między innymi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 – zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 zasada praworządności), obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 – zasada pogłębiania zaufania obywateli), zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1- zasada uczestnictwa stron w postępowaniu). Rozwinięciem i niezbędnym uzupełnieniem tych zasad są dalsze przepisy Kpa; między innymi przepis art. 67 § 1 i 2 oraz 68 § 1 określające zasady protokołowania czynności organu i treść protokołu oraz przepisy dotyczące postępowania dowodowego, a w szczególności przepis art. 75 § 1 Kpa stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i przepis art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo należy w tym miejscu przypomnieć – za art. 89 § 2 Kpa, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy. Mimo ewidentnego naruszenia tych zasad i przepisów organ odwoławczy mimo braku precyzyjnych ustaleń czy wniosek skarżącej z [...] dotyczy drzew wymienionych w obu ww. decyzjach wydał zaskarżone postanowienie. Godzi się w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z treścią przepisu art. 136 w zw. z art. 144 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić – na żądanie strony lub z urzędu (!) – dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał postanowienie. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwiał organowi rozpoznającemu zażalenie, zdaniem Sądu ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki wskazane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nastąpiło rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie co zawarł w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 tej ustawy. Wskazania dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższego uzasadnienia Sądu. Organ uwzględni więc wszystkie powyższe uwagi, które po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają charakter wiążący.