II SA/Bd 943/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-11-07

Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wykazała ona częściowo zasadność swojego wniosku. Pomimo posiadania dochodów i majątku, przedstawione przez skarżącą miesięczne wydatki na utrzymanie dwóch nieruchomości, spłatę kredytów oraz bieżące koszty życia, w połączeniu z utrzymaniem bezrobotnego syna, wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim synem, osiągając miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Wskazała również posiadanie domu i udziału w innej nieruchomości. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak po wniesieniu sprzeciwu i uzupełnieniu informacji przez skarżącą, Sąd rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ustanowienia pełnomocnika).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] lipca 2011r. E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. We wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnim synem, osiągając comiesięczny dochód z własnego świadczenia emerytalnego ([...]zł) i z wynagrodzenia za pracę męża ([...]zł) w łącznej wysokości [...]zł, niepracujący syn pozostaje bez pracy. Jako posiadany majątek skarżąca wskazała dom o powierzchni [...]m² a także udział w [...] zabudowanej nieruchomości położonej w [...]. Skarżąca nie zadeklarowała przy tym żadnego innego majątku ani posiadanych oszczędności. Postanowieniem z dnia 16 września 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek E. S. o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w związku z którym, wezwaniem Sądu, zobowiązana została do przedłożenia określonych w wezwaniu dokumentów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca udzieliła informacji, z których wynika, iż osiągany przez nią i jej małżonka dochód wynosi [...]. Stałe, bieżące wydatki skarżącej to wydatki rzędu ok. [...] zł miesięcznie na utrzymanie obu nieruchomości, ok. [...] zł tytułem spłacanych kredytów, [...] zł przeznaczanych comiesięcznie na spłatę zaciągniętych kredytów oraz inne stałe wydatki w kwocie ok. [...] zł. Ogólnie skarżąca wskazała, że miesięcznie ponosi wydatki w wysokości [...]zł. Skarżąca podniosła ponadto, że na utrzymaniu jej oraz męża pozostaje syn, który ukończył studia i posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W chwili obecnej syn odbywa praktyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy zauważyć, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym określono w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a .). Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na zainteresowanym. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności pozwala na stwierdzenie, że częściowo wykazała ona zasadność swego wniosku. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także z informacji dodatkowych, nadesłanych w wykonaniu wezwania sądu, skarżąca prowadzi wraz mężem i pełnoletnim synem wspólne gospodarstwo domowe. Jak zostało ustalone, skarżąca wraz z mężem osiąga wspólny comiesięczny dochód w wysokości [...] zł. Przy stałych miesięcznych wydatkach w podanej przez skarżącą kwocie [...]zł do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje kwota [...]zł. Zwrócić uwagę należy, iż skarżąca wskazała, iż jest w posiadaniu dwóch nieruchomości i odnośnie obu tych nieruchomości przedstawiła faktury na ich utrzymanie, twierdząc że miesięczne utrzymanie obu nieruchomości wynosi [...] zł. Jako adres zamieszkania skarżąca wskazała ul. [...] [...] w [...], którą z kolei w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, jako "inną nieruchomość", w której skarżąca ma jedynie [...] udziału, jako główną nieruchomość skarżąca natomiast wskazała położony w [...] dom o powierzchni [...] m². Z powyższych informacji trudno zatem wywnioskować, czy skarżąca wraz z rodziną naraz zajmują obie nieruchomości, czy też zamieszkują w jednej a w drugie przebywają inne osoby i czy skarżąca osiąga dochód z ewentualnego wynajmu jednej z posiadanych nieruchomości. Skarżąca nie wskazała ponadto, czy wszystkie koszty utrzymania nieruchomości położonej przy ul. [...][...] ponosi sama, skoro jak wskazała, jest współwłaścicielką tej nieruchomości. Podobnie, odnośnie syna skarżącej, w wykonaniu wezwania sądu, skarżąca wskazała, że syn jej ukończył studia i posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Skarżąca podniosła jednocześnie iż chwili obecnej syn odbywa praktyki w zakresie [...] [...], zaznaczając, że są to praktyki płatne. Skarżąca jednak nie wskazała kosztów ponoszonych na opłacenie praktyk bezrobotnego syna wśród comiesięcznych wydatków, w związku z czym powstaje przypuszczenie, że to syn uzyskuje wynagrodzenie za odbywanie praktyk. Podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wydatki przedstawione przez skarżącą stanowią comiesięczne konieczne wydatki ponoszone przez przeważającą cześć społeczeństwa, w związku jednak z wysokością tych wydatków Sąd uznał częściową zasadność złożonego w niniejszej sprawie wniosku, gdyż wydaje się że przy poziomie przedstawionych wydatków skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a .) W związku z powyższym należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło