II SA/Bd 944/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 944/09 Uzasadnienie Po rozpatrzeniu wniosku W. Ś. na podstawie art. 83 ust. 1 i 4, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) oraz art. 104 Kpa decyzją [...] z dnia [...] Wójt Gminy T. wydał zezwolenie na usunięcie 10 sztuk drzew gatunku olcha rosnących na należącej do W. Ś. nieruchomości nr ew. nr [...] w C. Od tej decyzji pismem z dnia [...] odwołała się B. S. użytkownik nieruchomości położonej po sąsiedzku w T. gmina L. o nr ew. działki [...], wskazując, że drzewa te były przedmiotem sporu. Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, oraz z art. 85 ust. 1 ww. ustawy z 16 kwietnia 2004 r. umorzyło postępowanie odwoławcze, wskazując na ustalenie, że drzewa oraz działka na której rosną, są własnością wnioskodawcy, wobec tego organ słusznie uznał, że tylko wnioskodawca jest stroną postępowania. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie statusie strony w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze zastrzeżenia B. S. oraz spór co do przebiegu granic należy niewątpliwie uznać, że B. S. ma interes faktyczny w kwestii wycinki drzew na nieruchomości sąsiadującej z jej nieruchomością, lecz nie posiada interesu prawnego i nie przysługuje jej interes strony. Skargę na decyzję z [...] złożyła B. S. wywodząc, że decyzja jest niesłuszna bo organ "wiedział, że drzewa znajdują się na pasie spornym." W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie organ odwołał się do argumentacji swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowe, kardynalne wręcz zasady postępowania administracyjnego zostały przez ustawodawcę określone w przepisach art. 6 -16 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dział I – Rozdział 2 "Zasady ogólne"), dalej w skrócie: Kpa. Wynika z nich między innymi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 – zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 zasada praworządności), obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 – zasada pogłębiania zaufania obywateli), zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1- zasada uczestnictwa stron w postępowaniu). Rozwinięciem i niezbędnym uzupełnieniem tych zasad są dalsze przepisy Kpa; między innymi przepis art. 67 § 1 i 2 oraz 68 § 1 określające zasady protokołowania czynności organu i treść protokołu oraz przepisy dotyczące postępowania dowodowego, a w szczególności przepis art. 75 § 1 Kpa stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i przepis art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo należy w tym miejscu przypomnieć – za art. 89 § 2 Kpa, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy. Należy też jeszcze dodatkowo zauważyć, że stosowanie do treści przepisu art. 134 Kpa obowiązkiem każdego organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie dopuszczalności odwołania oraz zbadanie czy nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jest to tzw. postępowanie wstępne. Niedopuszczalność odwołania może zaś wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Analiza akt administracyjnych- a zgodnie z art. 133 § 1 zd 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy – prowadzi do jednoznacznego wniosku, że te zasady i przepisy postępowania nie były przestrzegane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Z akt sprawy wynika, że jeszcze przed wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji, której dotyczy zaskarżona decyzja skarżąca informowała organ o swoich zastrzeżeniach dotyczących usunięcia drzew przez W. Ś. Mimo tego organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie dokonał oględzin i nie przeprowadził rozprawy administracyjnej z udziałem zainteresowanych stron. Oględziny przeprowadzono dopiero [...] po ponownym zgłoszeniu w dniu [...] zastrzeżeń skarżącej co do legalności usunięcia drzew. Odnaleziono wówczas "20 pni po ściętych drzewach" (vide protokół). Stwierdzono także, że "brakuje granic działek oraz słupów granicznych przez, co jest problem z ustaleniem nr działki i właściciela drzew" (vide notatka z [...] – k. 13). Mimo tego organ odwoławczy dysponując takimi ustaleniami wydał zaskarżoną decyzję uznając bez próby dalszego wyjaśnienia sprawy - mimo iż nie było żadnych ku temu przeszkód, że skarżąca nie posiada interesu prawnego a jedynie interes faktyczny bliżej tego nie uzasadniając. Godzi się w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z treścią przepisu art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić – na żądanie strony lub z urzędu (!) – dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nastąpiło rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, co zawarł w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 tej ustawy. Wskazania dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższego uzasadnienia Sądu. Organ uwzględni więc wszystkie powyższe uwagi, które po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają charakter wiążący. Rzeczą organu będzie w szczególności dokładne ustalenie (po uprzednim uzupełnieniu postępowania) istnienia interesu prawnego strony skarżącej, czy też jego braku (czego oczywiście z uwagi na brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie w chwili obecnej nie można przesądzić) oraz rozważenia kwestii terminu wniesienia odwołania.