II SA/Bd 947/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz W. C. kwotę [...]([...]) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], którą organ ten, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania A. L., uchylił w całości wydaną z upoważnienia W. C. decyzję z dnia [...] stycznia 2016r. [...] w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia i umorzył postępowania organu pierwszej instancji. Wójt zarzucając naruszenia art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na to, iż skarga została wniesiona przez organ uprawniony do orzekania o karze pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia, który jednak nie posiada legitymacji do złożenia skargi w indywidualnej sprawie na decyzję wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że W. C. składał już skargę w tej sprawie na poprzednią decyzję organu odwoławczego, która została odrzucona postanowieniem WSA w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2014r. sygn. II SA/Bd 104/14. W piśmie z dnia [...] września 2016 r. A. L., reprezentowana przez adwokata wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl unormowania art. 5 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ilekroć w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego mowa jest o organach administracji publicznej rozumie się przez to m. in. organy jednostek samorządu terytorialnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Istnienia interesu prawnego należały zawsze poszukiwać w prawie materialnym, którego konkretna norma nabiera cech uprawnień lub obowiązków strony, przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Wobec tego należy zwrócić uwagę na ugruntowane i jednolite stanowisko, wyrażone w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którym powierzenie organom gminy w drodze właściwości do orzekania w indywidualnych sprawach w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość składania przez te organy skarg do sądu administracyjnego na decyzje wydane w tych sprawach przez organ odwoławczy (art. 50 § 1 i 2 w związku art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W orzecznictwie przyjmuje się pogląd, iż w jednym postępowaniu nie może mieć miejsca łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać więc wszczęte z inicjatywy organu administracji publicznej, nie może być też zainicjowane z urzędu. Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Wynika stąd, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte jedynie na wniosek podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli. Podobnie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 roku, OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) przyjęto, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Bezspornym jest, iż skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016r. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzeniu postępowania tego organu (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.) - wniósł W. C., który orzekał w sprawie administracyjnej dotyczącej obowiązku konkretnego podmiotu stosunku adminstracyjnoprawnego. W postępowaniu tym W. C. występował w charakterze organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej i wydał decyzję administracyjną nakładającą taki obowiązek w I instancji. Pozycja tego organu nie uległa zmianie. Zarówno, gdy organ wydawał decyzję, jak i wnosił skargę nie był i nie będzie stroną postępowania, ponieważ korzysta z uprawnień władczych. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 22 października 1984 roku, III AZP 5/84, OSN 1985/7/86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego – OSP 1986/ 2/26). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz, dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada, zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Wobec powyższego przedmiotowa skarga organu administracji pierwszej instancji, na uchylająca jego władcze rozstrzygniecie decyzję organu drugiej instancji, jest niedopuszczalna, zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.