II SA/Bd 953/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel gruntu, na którym doszło do zmian w stosunkach wodnych szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie, może być zwolniony z obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli zmiany te zostały spowodowane przez inną osobę (np. ojca)?Ratio decidendi
Właściciel gruntu ponosi odpowiedzialność za zmiany stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, niezależnie od tego, kto faktycznie dokonał tych zmian. Obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom spoczywa na obecnym właścicielu, zgodnie z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zaniechanie obowiązków w zakresie właściwego dbania o urządzenia melioracyjne również może prowadzić do powstania szkody.Stan faktyczny
Skarżący D. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie i usunięcie przeszkód w odpływie wód poprzez pogłębienie rowu na działce skarżącego. Decyzje te zostały wydane w związku z wnioskiem sąsiada, Z. N., który zgłosił zalanie i podtopienie swoich gruntów spowodowane niedrożnością systemu odprowadzającego wodę na działce skarżącego. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując, że zmiany dokonał jego ojciec wiele lat temu i że od 18 lat sam nie dokonywał żadnych zmian na gruncie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Włodarska Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA: Anna Klotz (spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę
D. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]2005r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta I. , z dnia [...] 2005r. znak: [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie i usunięcia przeszkód w odpływie wód przez wykonanie pogłębienia rowu zlokalizowanego na działce nr 59 w miejscowości W. , warstwą 30-40 cm na całej długości.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity : Dz.U. nr 79 , poz. 856 ze zm.) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2001r. Nr 115, poz. 1229 z poźn. zm).
Skarżący jest właścicielem działki nr 59 , która graniczy bezpośrednio z działką nr 60 stanowiąca własność Z. N.
Do wydania zaskarżonych decyzji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego:
Otóż Z. N. złożył wniosek do Starosty W. o konserwację urządzeń melioracyjnych na gruntach skarżącego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący dopuścił się zaniedbania w postaci niedrożności systemu odprowadzającego wody opadowe i braku rowu, co spowodowało szkody na gruntach Z. N. poprzez zalanie i podtopienie. Czynności z kontroli udokumentowano również zdjęciami zalanych terenów.
W świetle powyższego Burmistrz Gminy i Miasta I. , jako organ właściwy w sprawie, działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne wydał decyzję z dnia 2 czerwca 2005r.
Z przepisu powyższego wynika, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Od rozstrzygnięcia organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, w którym zażądał uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta I. z dnia [...] 2005r.
W przekonaniu skarżącego , nakazane w decyzji organu I instancji wykonanie pogłębienia rowu nie poprawi stosunków wodnych. Sporny rów zdaniem skarżącego nie pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie z gruntem sąsiada. Nadto uważa on, że od 18 lat nie dokonywał żadnych zmian na gruncie, które mogłyby powodować zalewanie gruntów sąsiednich.
Organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygniecie Burmistrza Gminy i Miasta I. z dnia [...] 2005r.
W motywach uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. powołało się na wizję lokalną przeprowadzoną w dniu 24 marca 2005r. na działkach nr [...] w wyniku której ustalono, że na działce nr [...] rowy wypełnione są wodą z powodu braku odpływu na działce nr 59[...] stanowiącej własność skarżącego. Na działce nr [...] wykopany jest rów o parametrach nie spełniających swojej funkcji. Dalej organ podał w uzasadnieniu, że zdaniem właściciela działki nr [...] w 2004r. skarżący nawiózł przy granicy swojej działki około 10 przyczep ziemi , przez co podwyższył swój grunt.
Nadto na mapie widnieje nieużytek stanowiący naturalny zbiornik wody, który łączył się z rowem pancernym i dalej odprowadzał wodę rów melioracyjny. Skarżący natomiast potwierdził w toku postępowania, że obecnie istniejący na jego działce nr [...] rów przegon jest przewidziany do likwidacji i nie zamierza dokonywać nakazanego pogłębienia rowu.
Z powyższych względów organ II instancji powołując się na regulacje prawne zawarte w art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne uznał za bezsprzeczne w niniejszej sprawie , że fakt negatywnego oddziaływania na grunt sąsiedni jest spowodowany brakiem konserwacji rowu. To zaś skutkuje utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
W skardze do Sądu D. S. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. nr [...].Wyjasnił ,że to nie on tylko jego ojciec dokonał likwidacji rowu pancernego. On sam od 18 lat nie dokonywał żadnych mian na gruncie, które mogłyby wpłynąć na pogorszenie stosunków wodnych na gruncie sąsiednim. Oświadczył, że rowy melioracyjne zawsze na jesieni są oczyszczane i nie zamierza żadnych likwidować. Skarżący powołał się również na rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie z przed 5 lat , które były dla niego korzystne, a które organ pominął przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.
W udzielonej odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Sąd zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a.,
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W tym miejscu Sąd wyjaśnia skarżącemu, że sprawa na którą powołuje się on w skardze, a prowadzona przed organami administracji publicznej przed pięcioma laty nie mieści się w granicach niniejszej sprawy. Organy administracji wydały zaskarżone decyzje na podstawie stanu faktycznego ustalonego poprzez wizje lokalną na gruncie w dniu 24 marca 2005r. Powyższe odzwierciedla dokumentacja w aktach administracyjnych sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy oraz wniosek Z. N. zawierający prośbę o interwencję w sprawie konserwacji urządzeń melioracyjnych na działce nr [...], zainicjowały wszczęcie postępowania administracyjnego objętego granicami niniejszej skargi.
W ocenie Sądu na tle rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga to, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2001r. Nr 115, poz. 1229 z poźn. zm).
Przepis ten nakłada na właściciela gruntu zakaz:
- zmieniania stanu wody na gruncie szczególnie podkreślając , że zakaz ten zwłaszcza dotyczy kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej i kierunku odpływu ze źródeł , gdyby miała powstać szkoda dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 1).
- odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
W art. 29 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy ustawodawca nałożył obowiązek na właściciela gruntu usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Z przepisów powyższych wynika, że zakazy i obowiązki wynikające z ustawy prawo wodne dotyczą właściciela , a nie osoby , która przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie sąsiednim.
Poza sporem jest , że skarżący pozostaje właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], na której stwierdzono zlikwidowany rów pancerny oraz niedrożny rów przegonowy.
Załączone do akt administracyjnych mapy w formie załącznika graficznego dokumentują stan jaki powinien rzeczywiście istnieć na gruncie, aby z działki nr [...] mogły być odbierane wody gruntowe. Otóż na mapie widnieje nieużytek stanowiący naturalny zbiornik wody, który łączył się z rowem pancernym i dalej odprowadzał wodę rów melioracyjny. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej w wyniku wizji lokalnej przedstawiają stan faktyczny odmienny od stanu udokumentowanego na mapach.
W tych okolicznościach nałożenie na skarżącego obowiązku nakazania przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie i usunięcia przeszkód w odpływie wód przez wykonanie pogłębienia rowu zlokalizowanego na działce nr 59 w miejscowości W. , warstwą 30-40 cm na całej długości jest w pełni uzasadnione i znajduje potwierdzenie w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W świetle obowiązujących przepisów nie ma znaczenia , że likwidacji rowu pancernego dokonał ojciec skarżącego. Obecnie właścicielem gruntu jest D. S. i jako właściciel musi stosować się do zakazów i obowiązków wynikających z art. 29 ustawy Prawa wodnego.
Ustawa wymaga, aby właściciel gruntu miał pełną kontrolę nad szkodliwymi zdarzeniami zachodzącymi na jego gruncie.
Dlatego zarzuty skarżącego ,że skarżący od 18 lat nie dokonywał żadnych zmian na gruncie nie mają znaczenia, gdyż również zaniechanie obowiązków polegających m.in. na właściwym dbaniu o urządzenia melioracyjne może powodować szkodę.
Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie ( art. 73 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego). Natomiast wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów (art. 74 ust.1 prawa wodnego).
Z uwagi na powyżej przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło