II SA/Bd 954/12

1. P O S T A N O W I E N I E Dnia 25 października 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych adresowych postanowił: oddalić wniosek. W dniu 22 października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z mężem. Utrzymują się oni ze świadczeń emerytalnych, które miesięcznie łącznie wynoszą [..] zł netto z czego jest potrącana kwota w wysokości [...] zł tytułem egzekucji komorniczej. Posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Z przedstawionej przez skarżącą kserokopii wyroku Sądu Rejonowego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lutego 2012r., wydanego w sprawie VII U 799/11 wynika, że małżonek skarżącej od dnia 29 grudnia 2010r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Ponadto oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód. Nie podała wysokości żadnych swoich wydatków. Warto natomiast podkreślić, że w postanowieniu z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Bd 50/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ustalił, że ,,skarżącej od 1 marca 2011 r. przysługuje emerytura w wysokości [..] zł brutto, pomniejszana o kwotę wynikającą z egzekucji sądowej [...] zł, co daje do wypłaty kwotę [...] zł. Jeżeli zatem skarżąca wskazuje, iż potrącenie komornicze wzrosło do kwoty [...] zł, a jednocześnie podaje, iż jej emerytura wynosi [...] zł, należy zatem rozumieć, że skarżąca podała obecną, zwiększoną kwotę emerytury do wypłaty, po uwzględnieniu wskazanego przez nią zwiększonego potrącenie z tytułu prowadzonej egzekucji sądowej." Ponadto Sąd stwierdził, że ,,kwota, jaką posiada miesięcznie do dyspozycji skarżąca wraz z małżonkiem to [...] zł, co oznacza [...] zł netto na każdą z osób. Wskazać należy, iż kwota ta jest wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 styczna 2012r. wynosi 1.500 zł, co wynika z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1141), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.)." Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Strona zaś posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.