II SA/Bd 956/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Małgorzaty D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że nie podlega ono wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J., na podstawie art. 10 a, art. 15 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 85, poz. 732 ze zm. ) oraz w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanym dalej Kpa - uchylił decyzję z dnia [...] 2005r. o Nr [...]: 1. w części przyznanych świadczeń na córkę Jagodę D. w formie zaliczki alimentacyjnej od dnia 21 marca 2006r.; 2. uznał zaliczkę alimentacyjną za świadczenie nienależnie pobrane za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2006r.; 3. nakazał zwrot nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w kwocie 750,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia zapłaty, wskazując, iż na dzień wystawienia decyzji odsetki te wynoszą 14, 10 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek o ustalenie prawa do zaliczki od Komornika Sądowego w G. wpłynął w dniu [...] 2005r., w wyniku czego organ przyznał wnioskowaną zaliczkę alimentacyjną na córkę Jagodę D. W dniu [...] 2006r. Małgorzata D. dostarczyła akt zgonu byłego męża Leszka D., ojca uprawnionej. Organ podniósł, iż zgodnie z treścią aktu zgonu wyżej wymieniony zmarł w dniu 21 marca 2006r. Organ wskazał obowiązujący w tej sytuacji przepis art. 25 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oświadczeniach rodzinnych, na podstawie którego osoba uprawniona zobowiązana jest w przypadku takiej sytuacji ( jak śmierć ojca dziecka) do niezwłocznego zawiadomienia organu o tym fakcie. W związku z powyższym organ na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy uznał, że zaliczka za kwiecień, maj i czerwiec 2006r. została nienależnie pobrana i wskazał, że Małgorzata D. jest zobowiązana do jej zwrotu. W decyzji zaznaczono, że na podstawie art. 30 ust. 9 cyt. wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych właściwy organ może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności oraz rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Skarżąca decyzję otrzymał w dniu [...] 2006r., kwitując jej odbiór własnoręcznym podpisem. W pouczeniu organ wskazał, że od powyższej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca pismem z dnia [...] 2006r. zwróciła się z wnioskiem do organu odwoławczego z prośbą o umorzenie pobranej na córkę zaliczki alimentacyjnej. We wniosku przytoczyła stan faktyczny, wskazując, iż jej były mąż Leszek D. zmarł we Włoszech, w W. Zaznaczyła iż z powodu braku środków finansowych - sprowadzeniem zwłok do Polski i pochówkiem jej byłego męża zajęła się siostra zmarłego. Skarżąca wskazała, iż opóźnienie w przekazaniu oryginału aktu zgonu zmarłego, powstało wskutek przedłużającej się procedury związanej z tłumaczeniami dokumentów. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Podniosła, iż z uwagi na nieformalne zatrudnienie zmarłego, córka Jagoda D. nie otrzyma renty po ojcu. Wskazała, iż sama pracuje okresowo, w ramach prac interwencyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z dnia [...] 2006r. [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o przepis art. 127 § cytowanego powyżej kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do Sądu skarżąca ponownie przywołała stan faktyczny sprawy, wskazując na swą trudną sytuację materialną wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Są Administracyjny, zważył co następuje: Sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem legalności. Natomiast art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera katalog spraw, które podlegają jurysdykcji sądów administracyjnych. Zgodnie z wskazanym powyżej przepisem z art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów proceduralnych. Organ potraktował wniosek skarżącej jak odwołanie mimo, iż z treści pisma zatytułowanego "wniosek" wyraźnie wynika, że dotyczy ono umorzenia nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. W takiej sytuacji organ odwoławczy z urzędu winien ocenić na podstawie art. 19 cytowanego powyżej KPA swą właściwość rzeczową w sprawie wniosku o umorzenie zadłużenia a następnie wniosek ten zgodnie z art. 65 Kpa przekazać postanowieniem organowi właściwemu a nie stwierdzać uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu (art. 19 KPA) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. ( vide wyrok Sądu Najwyższego z 1991-05-29, III ARN 17/910publ: PiP rok 1992, Nr 3, str. 108 Artykuł 65 reguluje obowiązek organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu. Organ niewłaściwy w sprawie obowiązany jest niezwłocznie przekazać podanie niezależnie od tego, czy podanie czyni zadość wymogom formalnym. Ocena spełnienia wymogów podania określonych wart. 65 należy do organu właściwego w sprawie. Dotyczy to również zachowania terminu do dokonania czynności (zob. A. Wróbel, (w:) Jaśkowska, Kodeks, s. 409). Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 it. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.