II SA/Bd 956/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego rejestracji pojazdu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uwzględniając wniosek L. W. Starosta R. decyzją ostateczną z dnia [....] nr [...] orzekł o rejestracji samochodu osobowego marki "Volkswagen Passat" 2.0 Kat nr rej. [...]. W wyniku wznowienia postępowania na skutek wniesionego od powyższej decyzji przez prokuratora sprzeciwu, Starosta R. uchylił wymienioną decyzję i odmówił zarejestrowania wskazanego pojazdu (decyzja z dnia [...] nr [...]). Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Podstawę wznowienia postępowania stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 kpa w związku z ustaleniem w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T., iż załączona do wniosku o rejestrację umowa kupna samochodu była sfałszowana. Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 października 2006 r. sygn. II SA/Bd 613/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę L. W. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2008 r. złożonym w Starostwie P. w R. L. W. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną uchylającą decyzję o rejestracji i odmawiającą rejestracji samochodu "Volkswagen Passat". W uzasadnieniu wniosku podał, iż w na początku lipca 2008 r. dowiedział się, iż w identycznych sprawach (przy takim samym stanie prawnym i materiale dowodowym) Starostwo odmówiło uchylenia decyzji o zarejestrowaniu samochodu, co według niego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w jego sprawie w oparciu o art. 145 kpa. Decyzją sygn. [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną sygn. SKO [...] z dnia [....]. Uzasadniając wydaną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ze względu na to, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia na początku lipca 2008 r., zaś podanie o wznowienie postępowania wniosła 22 sierpnia 2008 r., przeto uchybiła jednomiesięcznemu terminowi do złożenia podania określonemu w art. 148 § 1 kpa. We wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy L. W. podniósł, iż pismo z dnia 22 sierpnia 2008 r. zawierające jego wniosek o wznowienie postępowania oznaczone było omyłkowo datą sierpniową zamiast 22 lipca 2008 r., na dowód czego przy piśmie z dnia 18 września 2009 r. przedłożył kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki w wymienionym dniu. Dodatkowo na wezwanie organu o wskazanie, na jakiej z podstaw wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa oparł wniosek o wznowienie postępowania, L. W. udzielił odpowiedzi, iż podstawy wznowienia określone są w rozdziale 12 kpa. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 i art. 149 § 3 kpa decyzja z dnia 23 września 2009 r. nr SKO -893/09 orzekło o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] nr [..] oraz odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty R. z dnia [...] nr [...] uchylającą decyzję ostateczną z dnia [...] nr [..] o rejestracji samochodu "Volkswagen Passat" 2.0 KAT i odmawiającą rejestracji wymienionego samochodu. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jakkolwiek z dokonanych ustaleń wynika, iż podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez stronę w ustalonym terminie, to wskazywana przez nią jako podstawa żądania wznowienia postępowania okoliczność, że w innych podobnych sprawach wydano decyzje odmawiające uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie rejestracji pojazdów, nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, zaś wznowienie postępowania nie może nastąpić z innej przyczyny niż wskazane w tym przepisie. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2006 r. oddalający skargę L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [..] utrzymującą w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] sygn.[...]. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Odwoławczego w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. L. W. wniósł o jej uchylenie i przeprowadzenie dowodów z akt Starostwa Powiatowego w R. dotyczących rejestracji trzech wymienionych przez niego samochodów. Skarżący ponowił zawartą we wniosku o wznowienie postępowania argumentację, że w identycznych sprawach dotyczących rejestracji innych samochodów Starostwo Powiatowe w R. na podstawie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówiło uchylenia decyzji o ich rejestracji. W związku z tym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uważa za krzywdzącą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd badając zgodność z przepisami zaskarżonej decyzji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że sprawa zgodności z prawem decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sygn. [...] utrzymującej w mocy niekorzystną dla skarżącego decyzję Starosty R. z dnia [....] nr [...] uchylającą własną decyzję o rejestracji nabytego przez skarżącego samochodu "Volkswagen Passat" i odmawiającą jego rejestracji, była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 10 października 2006 r. sygn. II SA/Bd 613/06 oddalił skargę wyżej wymienionego na tę decyzję. Powyższy wyrok wobec nie zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stał się prawomocny. Rozpatrywany w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania dotyczyć może tylko wskazanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], gdyż właśnie ta decyzja jest decyzją ostateczną kończącą poprzednie postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania, a nie jak przyjął organ ponownie rozpatrując sprawę, poprzedzająca ją decyzja Starosty R. z dnia [...]. Dlatego też zgodnie z art. 150 § 1 kpa to Samorządowe Kolegium Odwoławcze a nie Starosta R. jest właściwy do odmowy lub wznowienia postępowania w sprawie rejestracji samochodu skarżącego (vide prawidłowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [....] uchylająca decyzję Starosty R. i umarzająca postępowanie w I instancji). Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) prawomocne orzeczenie sądowe wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, zaś z art. 171 cyt. ustawy wynika, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Z kolei stosownie do art. 153 tej ustawy ocena ponowna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższych przepisów zarówno samo rozstrzygnięcie, jak i zawarta w jego uzasadnieniu ocena prawna mają moc wiążącą nawet w przypadku wyroku uznawanego za wadliwy, jeżeli nie został on wzruszony we właściwym trybie – poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji uzyskał przymiot prawomocności. Zakres "prawomocności" nadanej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę, jak to miało miejsce w przypadku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], wyznaczają z jednej strony ocena przez sąd zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego istniejącego na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego, a z drugiej strony – niezwiązanie sądu granicami skargi skutkujące obowiązkiem niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, skontrolowania, czy w procesie stosowania przez organ prawa nie doszło do niedostrzeżonego przez stronę rażącego jego naruszenia lub też naruszenia wpływającego na treść decyzji. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad procesowych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Z wyroku takiego zatem wynika, że w dniu wydania zaskarżona decyzja ostateczna nie była prawnie wadliwa z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądowym poglądem, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, wyrok oddalający skargę zamyka organowi możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań właściwych do uchylenia wadliwych decyzji ostatecznych w sytuacji, gdy wadliwość decyzji mogła być stwierdzona przez sąd administracyjny w toku rozpoznania skargi. W związku z tym uznaje się za dopuszczalne jedynie wznowienie przez organ postępowania ze względu na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1,2,5,7,8 kpa i to tylko w przypadku, gdy przesłanki te zostaną ujawnione lub pojawią się po wyroku sądowym. Z kolei moc wiążąca prawomocnego wyroku sądowego w odniesieniu do sądu oznacza konieczność przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono we wcześniej wydanym prawomocnym wyroku sądowym. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być ona już ponownie badana przez sąd. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ocena prawna w kwestii prawidłowości rejestracji samochodu skarżącego zawarta w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 października 2006 r. wiąże skład Sądu aktualnie orzekającego w sprawie oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku. Nadto wskazywana przez skarżącego jako uzasadniająca wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], okoliczność wydania przez Starostę R. przy identycznym stanie prawnym i faktycznym odmiennych, korzystnych dla stron w innych trzech sprawach decyzji, nie może być zaliczona do przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1,2,5,7,8 kpa i to wiążących się z wydaną w tej, a nie w innych sprawach decyzją ostateczną, które to przesłanki mimo wydania wyroku mogłyby skutkować wznowieniem postępowania w tej samej sprawie. Dalej idąc przyjąć należy, jak trafnie zauważono w zaskarżonej decyzji, że powyższa okoliczność nie może być utożsamiana z żadną z przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 kpa. Wobec tego nawet w razie braku wskazanego wyżej wyroku (gdyby skarżący nie wniósł skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]) wyłączającego możliwość zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisu art. 149 § 1 kpa, wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] i tak byłoby niedopuszczalne. Wyjście zaś przez organ poza wyczerpująco wymienione w art. 145 § 1 kpa podstawy wznowienia stanowiłoby rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności wydanej, po przeprowadzeniu wadliwie wznowionego postępowania, decyzji. W ocenie Sądu do niniejszego przypadku ma pełne odniesienie fragment tezy do orzeczenia WSA w Warszawie sygn. VI SA/Wa 291/04 z dnia 11 lutego 2005 r. , (podobnie orzeczenie NSA z 6 marca 1996 r. nr SA/Wr 1652/95), iż "do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania może dojść również wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia, a treścią dotychczasowej decyzji." W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] trafnie wywiodło, iż nie jest możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2008 r. o wznowienie postępowania, popartego pismem z dnia 21 lipca 2009 r. Jednak treść sformułowanego w wymienionej wyżej decyzji rozstrzygnięcia nie jest adekwatna do tegoż uzasadnienia decyzji zważywszy na to, iż zaskarżona decyzja wydana została, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, odpowiednio do art. 127 § 3 kpa. W myśl tego przepisu, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań do decyzji. Ze względu na to, że jest on rozpoznawany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie ma tu między innymi zastosowania art. 138 § 2 kpa. W pozostałym zakresie art. 138 § 1 kpa stosuje się wprost. Jeśli rozstrzygnięcie organu I instancji jest w ocenie organu prawidłowe, to organ ten, zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając prawidłowość swej poprzedniej decyzji, uchyliło ją i orzekło co do meritum sprawy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tj. ponownie odmówiło wznowienia postępowania. Ponadto, jak wskazano na wstępie, w rozstrzygnięciu tym błędnie jako decyzję ostateczną wydaną w wyniku postępowania, którego wznowienia się odmawia wymieniono zamiast własnej decyzji z dnia [...] nr [...], decyzję organu I instancji, to jest Starosty R. z dnia [...]. W tym stanie rzeczy uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 w związku z art. art. 145 § 1 ("w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie...") wpływającym na jej treść, na mocy art. 145 § 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.