II SA/Bd 96/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu postanowił oddalić wniosek W dniu 5 maja 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Obecnie przebywa w zakładzie karnym. Jego dochód stanowi renta, która miesięcznie wynosi 1500 zł. Jak podał skarżący jest ona obciążona alimentami w wysokości 700 zł miesięcznie na rzecz córki. Ponadto spłaca zadłużenie za mieszkanie w wysokości 510 zł miesięcznie. Dalej podał, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, że prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący sam dysponuje kwotą dochodu w wysokości 1500 zł miesięcznie. Całą tą kwotę wydaje na alimenty na rzecz córki oraz spłatę zadłużenia za mieszkanie. W uzasadnieniu wniosku nie przedstawił na to jednakże żadnych dowodów. Podkreślenia wymaga, że skarżący otrzymuje stały miesięczny dochód, który to łatwo można rozdysponować znając z góry jego kwotę. Każdy obywatel musi ponosić konsekwencje swoich decyzji życiowych. W przypadku alimentów nic nie stoi na przeszkodzie aby zwrócił się do sądu z pozwem o ich obniżenie tak aby mógł podołać wszelkim niezbędnym zobowiązaniom finansowym m.in. mógł opłacić koszty sądowe. Z reguły świadczenie alimentacyjne ma funkcję wspomożenia finansowego osoby bliskiej, która to jest albo małoletnia i nie może jeszcze sama zarobkować albo znajduje się w niedostatku czy też jeszcze inne zdarzenie spowodowało, że ma trudności finansowe. Tak więc alimenty wypłacane są cyklicznie przez dłuższy okres czasu i może zdarzyć się, że osoba, która je uiszcza sama ma trudności płatnicze. W tej właśnie sytuacji można złożyć pozew o obniżenie alimentów. Nie może być bowiem tak, że jedne wydatki są preferowane kosztem innych. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona skarżąca przebywając w zakładzie karnym nie ponosi żadnych wydatków związanych ze swym utrzymaniem takich jak: żywność, ubiór, leczenie czy zakwaterowanie. Już tylko to powoduje, że trudno jest mówić o jakimkolwiek uszczerbku w jego utrzymaniu. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że strona posiada stały dochód zaś ustanowienie pełnomocnika procesowego ma charakter fakultatywny a nie obligatoryjny. Na marginesie należy wreszcie zaznaczyć, że skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych na macy art. 239 pkt 1 lit f p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.