II SA/Bd 96/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska - Wasik, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej z powodu uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu przez rolnika jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności bezpośredniej jest prawidłowa, gdyż rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, co zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 skutkuje odrzuceniem wniosku o przyznanie pomocy. Obowiązkiem rolnika jest umożliwienie kontroli oraz współdziałanie z kontrolerami, a ciężar dowodu podważającego uniemożliwienie kontroli spoczywa na rolniku.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. Ż. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2009 do trzech działek rolnych. Organ odmówił przyznania płatności z powodu uniemożliwienia przez rolnika przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu 17 września 2009 r. Rolnik zażądał opuszczenia działki przez kontrolerów i zakończenia kontroli, co potwierdzono notatką służbową. Organ utrzymał decyzję odmowną w odwołaniu. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Agnieszka Zakrzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2011 roku sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
W dniu 30 kwietnia 2009 r. R. Ż. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Nakle wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do trzech działek rolnych: A, B i C o łącznej powierzchni 3,34 ha. Wnioskodawca zadeklarował do płatności pięć działek ewidencyjnych: jedną położoną w województwie kujawsko-pomorskim w miejscowości Zamość (działka rolna A) oraz cztery w województwie lubelskim w miejscowości Z. (działka rolna B i C).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. (KBP ARiMR), po rozpatrzeniu w/w wniosku R. Ż. o przyznanie płatności na rok 2009, na podstawie art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), w zw. z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.04.141.18, dalej powoływanego jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004), odmówił przyznania wnioskowanej płatności, ze względu na uniemożliwienie przeprowadzenia czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z wnioskiem R. Ż. o przyznanie płatności na rok 2009, gospodarstwo rolne rolnika (odnośnie położonej w województwie kujawsko-pomorskim w miejscowości Zamość działki rolnej A) zostało wytypowane do przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, stosownie do treści art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Kontrola ta miała zostać przeprowadzona w dniu 17 września 2009 r. R. Ż. uniemożliwił jednak wykonanie w tym dniu przez kontrolerów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w T. zamierzonych czynności kontrolnych. W związku z tym dla całego gospodarstwa rolnego rolnika został w protokole z kontroli na miejscu zastosowany kod GR2 (uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli przez rolnika), a do protokołu została dołączona notatka służbowa z dnia 18 września 2009 r. opisująca okoliczności przerwania przez w/w czynności kontrolnych. Z uwagi na okoliczność, jak wyjaśnił organ, że przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, iż wniosek o przyznanie pomocy, którego dotyczy kontrola, jest odrzucany, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, a w przedmiotowej sprawie miało miejsce przerwanie przez rolnika czynności kontrolnych dokonywanych w ramach obsługi wnioskowanej sprawy, należało odmówić wnioskodawcy przyznania płatności na rok 2009.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. Ż., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i wypłaty dopłat, wskazał, iż jest już od 2008 r. w stałym sporze z ARiMR w T., że w jego gospodarstwie rolnym miał już przeprowadzonych co najmniej sześć kontroli, o czym dowiadywał się zawsze po fakcie ich odbycia, tak samo zresztą jak w przypadku przedmiotowej kontroli, o której próbie przeprowadzenia i uniemożliwieniu jej odbycia dowiedział się ze skarżonej decyzji. Odwołujący podważył również wiarygodność notatki sporządzonej w niniejszej sprawie przez pracowników ARiMR w T., a także podkreślił, że kolejne kontrole potwierdziły zgodność zgłoszonego areału jego gospodarstwa rolnego, co było główną przyczyną sporu z ARiMR w T. w 2008 r.
Po rozpatrzeniu odwołania R. Ż., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (DOR ARiMR) decyzją z dnia [....] nr [...], na postawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w dniu 15 lipca 2009 r. w części gospodarstwa rolnego odwołującego (działka rolna A), została przeprowadzona kontrola z tytułu przestrzegania norm i warunków wzajemnej zgodności. Kontrola ta nie wykazała nieprawidłowości, jednakże z uwagi na fakt, że odbyła się ona przed terminem wyznaczonym na wykonywanie zabiegów agrotechnicznych na gruntach ugorowanych, tj. przed dniem 31 lipca, wyznaczona została w termie późniejszym kontrola sprawdzająca. Kontrola ta miała odbyć się w dniu 17 września 2009 r., a jej przedmiotem miało być sprawdzenie przestrzegania na działce rolnej A dobrej kultury rolnej tj. normy N.03, a więc ocena czy przeprowadzane są na gruntach ugorowych tej działki koszenia lub zabiegi uprawne zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Podczas jednak próby przeprowadzania wskazanej kontroli sprawdzającej, jak zaznaczył organ, odwołujący zażądał opuszczenia przez inspektorów terenowych ARiMR w T. gruntu i zakończenia kontroli, uniemożliwiając tym samym jej wykonanie. W ocenie organu odwoławczego przytoczone ustalenia faktyczne uzasadniają zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji odmawiającego przyznania stronie wnioskowanej płatności ze względu na fakt uniemożliwienia przez odwołującego przeprowadzenia czynności kontrolnych w części jego gospodarstwa rolnego. Przyznanie wnioskowanych płatności uzależnione jest bowiem, jak podkreślił organ, od spełnienia warunków przyznanie płatności bezpośrednich określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oraz od pozytywnego wyniku kontroli, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa unijnego. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 79612004 wnioski o przyznanie pomocy, których kontrola dotyczy są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu. Zdaniem organu odwoławczego taka właśnie sytuacja miała miejsce w dniu 17 września 2009 r., kiedy to miała odbyć się kontrola sprawdzająca w zakresie przestrzegania przez producenta na działce rolnej A normy N.03. Odwołujący bowiem w trakcie próby wykonania zamierzonych czynności kontrolnych zażądał natychmiastowego ich zakończenia. Pouczony przez kontrolerów o celu kontroli i konsekwencjach związanych z uniemożliwieniem jej przeprowadzenia podtrzymał swoje stanowisko. Tym samym więc, jak wskazał organ, w raporcie z czynności kontrolnych należało zastosować dla całego gospodarstwa rolnika kod nieprawidłowości GR2, i w konsekwencji z uwagi na dyspozycję art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmówić stronie przyznania wnioskowanej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, organ wskazując na ich bezzasadność, podkreślił że odwołujący nie przedstawił żadnego dowodu podważającego wiarygodność sporządzonej przez inspektorów terenowych notatki wyjaśniającej okoliczności zakończenia przez nich kontroli na miejscu na działce rolnej A w dniu 17 września 2009 r., ani nie przedłożył żadnego dowodu negującego fakt uniemożliwienia przez niego przeprowadzenia rzeczonej kontroli, tymczasem to właśnie strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego).
Na powyższą decyzję DOR ARiMR, R. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając niewyobrażalną arogancję władzy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracyjne w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń organów administracji sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną [art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)].
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, stanowiącej jeden z celów Unii Europejskiej, realizowane są poszczególne systemy wsparcia finansowego rolników, w tym m.in. system wsparcia bezpośredniego w postaci określonych płatności (dopłat bezpośrednich). System ten uregulowany jest zarówno w przepisach prawa krajowego, jaki i wspólnotowego. W ramach regulacji krajowych szczególne znaczenie w tym zakresie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ustawa to reguluje zagadnienia dotyczące płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających, płatności cukrowych oraz płatności do pomidorów w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przekazanym państwom członkowskim do unormowania we własnym zakresie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tych płatności, ich wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach. Z uwagi na okoliczność, że przedmiotową sprawę zainicjował wniosek skarżącego o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2009 do trzech działek rolnych, położonych w województwie kujawsko-pomorskim (A) i lubelskim (B i C), a składających się na rozproszone gospodarstwo rolne rolnika, w sprawie należało określić warunki przyznania wnioskowanej płatności oraz stwierdzić ich spełnienie i ich przestrzeganie przez wnioskodawcę, zarówno od strony formalnej jaki i faktycznej. Temu ostatniemu celowi służy m.in. instrument prawy w postaci kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).
Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli posiada na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 - tj. minimum 0,1 ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez ten cały rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.03.270.1) wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe (wykorzystywane użytki rolne), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, oraz jeżeli jest to właściwe dostosowane zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw energetycznych przewidzianych w art. 88. W przypadku gruntów ornych, warunek utrzymania gruntu zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy z art. 7 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, jest spełniony jeżeli grunt jest uprawiany lub ugorowany. W zakresie wymogu ugorowania gruntu, norma N.03 określa wymóg przeprowadzenia koszenia lub zabiegów uprawowych zapobiegających wystąpieniu i rozprzestrzenianiu chwastów, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca.
Jak już Sąd zaakcentował na wstępie rozważań prawnych zgodność z przytoczonymi warunkami przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności, w tym m.in. normy N.O3, może być zweryfikowane za pomocą kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli; w takiej sytuacji zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni (pierwszy akapit art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Z treści art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wynika zaś, że w sytuacji gdyby rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwiał przeprowadzenie kontroli na miejscu, wniosek rolnika o przyznanie pomocy, którego dotyczy kontrola, należy odrzucić. Ta rygorystyczna regulacja prawna podyktowana jest potrzebą zapewnia skuteczności zamierzonych i wykonywanych kontroli oraz ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej. Należy wskazać, iż zasady i warunki przeprowadzania kontroli na miejscu określonych w przepisach unijnych (rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004), zostały również unormowane przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. I tak, przepis art. 30 ust. 1 tej ustawy stanowi, że kontrole na miejscu określone w przepisach unijnych, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, przeprowadza co do zasady Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Czynności kontrolne dokonywane w ramach tej kontroli przez osoby upoważnione mogą być, w myśl art. 31 ust. 4 wskazanej ustawy, wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przepis art. 31 ust. 5 w/w ustawy upoważnia kontrolerów wykonujących czynności w ramach tej kontroli, do: wstępu na teren gospodarstwa rolnego rolnika, żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli, wglądu do dokumentów z nią związanych, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii i ich zabezpieczenia, pobierania próbek do badań oraz żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych. Zarówno z przytoczonych przepisów unijnych, jak z przepisów krajowych wynika po pierwsze, że kontrole na miejscu mogą być przeprowadzane bez zapowiedzenia ich przyprowadzenia, po drugie zaś, że mogą być one wykonywane podczas nieobecności rolnika. Ponadto przytoczone przepisy upoważniają kontrolerów nie tylko do wstępu na teren kontrolowanej działki rolnej rolnika i pobierania z niej próbek do badań, ale również obligują wnioskodawcę, w przypadku jego obecności w trakcie kontroli, do współdziałania z kontrolerami podczas wykonywania przez nich czynności, m.in. poprzez udzielanie im stosownych informacji czy też udostępnianie im określonych dokumentów.
Odnosząc powyższe do przedmiotu sprawy, należy wskazać iż z akt sprawy wynika, że położona w miejscowości Z. działka rolna skarżącego (działka rolna A) stanowiąca część jego rozproszonego gospodarstwa rolnego, została wytypowana do przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie przestrzegania norm i warunków wzajemnej zgodności. W dniu 15 lipca 2009 r. przeprowadzono w związku z tym kontrolę tej działki. Kontrola ta nie wykazała nieprawidłowości, niemniej jednak z uwagi na fakt, że odbyła się ona przed terminem wyznaczonym na wykonywanie zabiegów agrotechnicznych na gruntach ugorowanych, tj. przed dniem 31 lipca, wyznaczona została w termie późniejszym kontrola sprawdzająca. Kontrola ta miała odbyć się w dniu 17 września 2009 r., a jej przedmiotem miało być sprawdzenie przestrzegania na działce rolnej A normy N.03, tj. wymogu przeprowadzenia na gruntach ugorowanych koszenia lub zabiegów uprawowych zapobiegających wystąpieniu i rozprzestrzenianiu chwastów, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Ze sporządzonego raportu z czynności kontrolnych mających odbyć się w dniu 17 września 2009 r. wynika, iż kontrola sprawdzająca działki skarżącego nie została przeprowadzona gdyż rolnik uniemożliwił jej wykonanie, co zostało określone w raporcie kodem GR2 odnoszącym się do całego gospodarstwa rolnego rolnika. Ze sporządzonej zaś przez kontrolera M. T. notatki wyjaśniającej z dnia 18 września 2009 r., opisującej okoliczności przerwania czynności kontrolnych, wynika iż w trakcie wykonywania przez inspektorów terenowych czynności kontrolnych pojawił się skarżący, który zażądał opuszczenia jego działki i zakończenia kontroli. Kontrolujący podkreślili, że skarżący zachowywał się w stosunku do nich arogancko. Pouczony przez kontrolerów o celu kontroli i konsekwencjach związanych z uniemożliwieniem jej przeprowadzenia podtrzymał swoje stanowisko. W ocenie Sądu wskazane okoliczności faktyczne w pełni wypełniają hipotezę art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w postaci uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu. Skarżący bowiem zażądał natychmiastowego opuszczenia przez inspektorów wykonujących czynności kontrolne jego działki, pomimo że jak już Sąd wskazał wyżej mają oni ustawowe prawo wstępu na teren gospodarstwa rolnego wnioskodawcy ubiegającego się o uzyskanie JPO w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a obowiązkiem rolnika jest w takiej sytuacji zarówno umożliwienie kontrolerom jej przeprowadzenia, jak i współdziałanie z nimi w trakcie jej wykonywania (art. 31 ust. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Z uwagi więc na okoliczność, że w niniejszej sprawie skarżący niezgodnie z prawem uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, a przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że w takiej sytuacji wniosek o przyznanie pomocy podlega odrzuceniu, należało zdaniem Sądu odmówić skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co tez prawidłowo uczyniły organy orzekające w niniejszej sprawie.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów odwołania, należy podkreślić, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się w pierwszej kolejności regulacje proceduralne zawarte w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przepisy zaś kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie dopiero, jeżeli ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie stanowi inaczej (art. 3 ust 1 ustawy). Wskazana ustawa natomiast jednoznacznie stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a ponadto określa ona, że to strony i inne osoby uczestniczące w omawianym postępowaniu mają obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (art. 3 ust. 3 ustawy). Z powyższego wynika, że to skarżący, podważając wiarygodność notatki wyjaśniającej z dnia 18 września 2009 r. oraz negującego opisane w niej okoliczności uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli, był zobligowany przedstawić na tę okoliczność jakiekolwiek dowody, albowiem to właśnie on z tej okoliczności wywodzi skutki prawne. Skoro więc skarżący, wbrew obowiązkowi z art. 3 ust. 3 w/w ustawy, nie przedstawił żadnego dowodu podważającego wiarygodność sporządzonej w dniu 18 września 2009 r. notatki wyjaśniającej, czy też raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzającego fakt uniemożliwienia przez rolnika przeprowadzenia kontroli w dnu 17 września 2009 r., to tym samym nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w tym zakresie. Odnosząc się zaś do zarzutu R. Ż. dotyczącego okoliczności nie zawiadamiania go o mającej odbyć się we jego gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu i dowiadywania się o tym fakcie po jej odbyciu, należy zaznaczyć, jak już Sąd wyjaśnił powyżej, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi i krajowymi regulującym sposób przeprowadzania kontroli na miejscu, kontrole te mogą być przeprowadzane nie tylko bez zapowiedzenia ich przyprowadzenia, ale również podczas nieobecności rolnika. Także więc i w tym zakresie Sąd nie może uwzględnić zarzutu strony.
Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczność Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cyt. na wstępie), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło