II SA/Bd 960/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Cz. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 sierpnia 2005 roku nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę II SA/Bd 960/05 UZASADNIENIE Starosta N. decyzją z dnia [...] 2005r. odmówił dokonania L. C. do 1/3 części, B. A., J. M. S.j, W. J. B. - każdemu do 1/9 części, A. C., W. C. do 1/6 części spadkobiercom B. B. i K. B. - zwrotu nieruchomości położonej w K.i przy ul. D., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0364 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. - V Wydział Ksiąg Wieczystych jako własność gminy K.. W uzasadnieniu wskazano, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] 1951r. orzeczono wywłaszczyć na rzecz przedsiębiorstwa państwowego "[...]" stosownie do dyspozycji dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 roku, nieruchomość położoną w K. przy ul. D. (obecnie [...]), zapisaną wówczas w księdze wieczystej tom IV karta 163, składająca się z gruntów i części budynków zajętych przez kino o powierzchni 329,88 m2 oraz przejścia do widowni o powierzchni 25,88 m2. Obecnie nieruchomość stanowi własność gminy K. i zapisana jest w księdze wieczystej KW Nr [...]. Wskazano na treść przepisu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, zwana dalej "ustawą"), który mówi o tym, kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ocenie organu I instancji bezspornym jest, że nieruchomość została wywłaszczona na cele użyteczności publicznej jako kino. Nieruchomość przed wywłaszczeniem jak i po nim została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, czyli na kino. W listopadzie 1989r. nastąpiło przekazanie tej nieruchomości na rzecz Urzędu Miasta i Gminy w K.. Nieruchomość była w użytkowaniu Miejsko Gminnego - Ośrodka Kultury z przeznaczeniem na kino. Kino zostało zamknięte w 2003r. Aktualnie budynek jest niezagospodarowany i ulega dewastacji. Starosta N., w świetle przepisu art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy nie znajduje podstawy prawnej do stwierdzenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, gdyż nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji z 1951 roku, a ten fakt jest bezsporny. Wojewoda [...], rozpoznając odwołanie L. C. od powyższej decyzji Starosty Nakielskiego, decyzją z dnia [...] 2005r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 2 K.p.a. W ocenie organu II instancji w sprawie nie ustalono poprawnie podstawy prawnej zwrotu. W decyzji powołano się na podstawę prawną art. 136 ust. 3, art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 261, poz.2603, ze zm.). Jednakże w art. 216 cyt. ustawy wymieniono dokładnie dla jakich nieruchomości (przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa) stosuje się przepis rozdziału 6 działu III cytowanej ustawy a dekret z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 nie został w nim wymieniony. Powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono pogląd, że art. 216 ustawy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Wskazano, że w przypadku zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości nabytych na podstawie innych aktów prawnych aniżeli wymienione w art. 216 ustawy, starosta zobowiązany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem brak jest w takiej sytuacji materialnoprawnej podstawy do jej prowadzenia. Skargę na powyższą decyzję złożyła L. C.. W skardze wskazała na okoliczności faktyczne związane z przejęciem nieruchomości i powołała się na słowa Burmistrza przytoczone w gazecie regionalnej "Powiat". Burmistrz oświadczył, że byli użytkownikami tej nieruchomości do czasu, gdy służył on na potrzeby kina, tracą do niego prawo i wraca on do pierwotnych właścicieli. W kolejnym wydaniu gazety regionalnej "Powiat" Burmistrz oświadczył, że w obiekcie po byłym kinie będzie stołówka. W związku ze sprzecznymi wypowiedziami Burmistrza wystosowała pismo do Burmistrza o zwrot nieruchomości. Propozycja pierwszeństwa w kupnie wydaje się krzywdząca i niesprawiedliwa. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd zauważa, że powołana podstawa prawna decyzji organu II instancji jest nieprawidłowa. Dotyczy to powołania przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który przewiduje, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem rozstrzygnięcie dotyczy uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji. Taka możliwość działania przez organ II instancji przewidziana jest w przepisie art. 139 § 1 pkt 2 K.p.a. Zatem należy uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ podstawa prawna takiego rozstrzygnięcia jest przewidziana w obowiązujących przepisach. W związku z powoływaniem się przez skarżącą na treść informacji prasowych, a w szczególności wypowiedzi Burmistrza Miasta na łamach gazety regionalnej "Powiat" należy wskazać, że wypowiedzi opublikowane na łamach prasy nie stanowią źródła prawa. Zgodnie z art. 7 ustawy z 2 kwietnia 1997r. Konstytucja RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasadę tą potwierdza art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę przestrzegania prawa przez organy administracji publicznej. Kontrola zaskarżonej decyzji pod tym kątem nie wykazała naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy orzekające w sprawie wskazały na podstawę prawną wywłaszczenia dokonanego w 1951r. Podstawą tą był dekret z 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 roku - 1945 roku. Sytuacje, w jakich możliwy jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewiduje art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), którego treść zacytowano w decyzji organu I instancji. Organ II instancji trafnie zwrócił uwagę na treść przepisu art. 216 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przewiduje on, że przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości (rozdział 6 dział III ustawy) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw wymienionych w tym przepisie. W wykazie tym nie jest wymieniony dekret z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej. Sąd podziela pogląd, że przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga wykładni ścieśniającej. Dlatego też należy ocenić, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Sąd rozważał także problem, czy w sprawie należało wydać decyzję odmowną, czy też podjąć rozstrzygnięcie jak w zaskarżonej decyzji. "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu" - wyrok NSA z 24 kwietnia 2003r. sygn. III SA 2225/01. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Powoduje to bezprzedmiotowość postępowania (wyrok NSA z 23 stycznia 2003r., sygn. II SA 428/01). Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.