II SA/Bd 961/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. P. - M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi B. P. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów prawa o ruchu drogowym 1. Wznawia postępowanie sądowoadministracyjne, 2. Uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2007 r. w przedmiocie odrzucenia skargi (sygn. akt II SA/Bd 452/07), 3. Oddala skargę, 4. Nakazuje ściągnąć od B. P. – M. na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem uiszczenia wpisu sądowego. II SA/Bd 961/07 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] r. B. P. – M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Bd 452/07 z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. (znak:[...]), mocą której skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego. Uzasadniając przesłanki wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżący podniósł, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, ponieważ w jego trakcie przebywał na stażu w OIsztynie, w związku z czym przebywając poza miejscem zamieszkania nie był w stanie odbierać korespondencji adresowanej na podany uprzednio przez siebie adres. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawił dowód w postaci oświadczenia dyrektora firmy A. z Olsztyna. Ponadto skarżący wskazał, że kwota wpisu od skargi nie wpłynęła na konto bankowe Sądu z powodu błędnej informacji o numerze tego konta, który następnie został przez niego podany w trakcie realizacji polecenia przelewu. Jako datę powzięcia informacji o wyniku zakończonego prawomocnie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bd 452/07 skarżący wskazał 6 listopada 2007 r., tj. w momencie odbioru korespondencji od Komendanta Miejskiego Policji. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy sprawy rozstrzygniętej w I instancji przez Prezydenta Miasta [...], który decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), skierował B. P. – M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu [...] r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji B. P. – M. do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu uzyskania 26 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia postępowania i wydania niniejszego rozstrzygnięcia. W odwołaniu od powyższej decyzji B. P. – M., zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na badania psychologiczne, wniósł o jej uchylenie w całości i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie ze jego skargi na decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. Argumentując swoje stanowisko odwołujący podniósł, iż mandat wraz z punktami karnymi, który otrzymał za przekroczenie prędkości w dniu [...] r. w B. przy ul. [...], został wystawiony przez straż miejską, której funkcjonariusze nie posiadali uprawnień do wystawiania mandatów kierowcom na podstawie wykroczeń rejestrowanych przez urządzenia samoczynnie rejestrujące przekroczenie dozwolonej prędkości. Zdaniem odwołującego przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym nie przyznają strażom miejskim uprawnień do używania tych urządzeń, bowiem § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r., nr 14 poz. 144 z późn. zm.), zgodnie z którym strażnicy straży miejskiej są uprawnieni do wykonywania czynności z zakresu ruchu drogowego w odniesieniu do kierujących pojazdami przekraczających dozwoloną prędkość, przy czym czynności te mają być wykonywane wyłącznie przy użyciu urządzeń samoczynnie rejestrujących przekroczenie dozwolonej prędkości, jest przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 131 ust. 1 pkt 2 ustawy -Prawo o ruchu drogowym stanowiącym, iż minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniem z innymi ministrami zobligowany został do określenia w drodze rozporządzenia warunków i trybu udzielenia upoważnienia do zatrzymywania pojazdów lub wykonywania niektórych czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego przez strażników straży miejskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z dyspozycją znowelizowanego art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zobowiązano organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym sprawdzeniu kwalifikacji podlegają nie tylko osoby ubiegające się o uzyskanie po raz pierwszy uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ mogą mu być poddane także osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Zdaniem organu bezsporną w sprawie okolicznością jest, iż w dniu [...] r. wpłynął do organu I instancji wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji B. P. – M. do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu uzyskania 26 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, w związku z czym podlegał kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Odnosząc się zaś do złożonego wniosku o zawieszenie postępowania organ stwierdził, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Innym organem w rozumieniu cytowanego przepisu nie musi być organ administracji publicznej, lecz każdy inny, z wyłączeniem sądów powszechnych, organ upoważniony do rozstrzygania kwestii prawnych. Jak stwierdzono, sądem w rozumieniu tego przepisu nie jest sąd administracyjny. A zatem złożenie przez zainteresowanego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy B. P. – M. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący konsekwentnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentował, że mandat wraz z punktami karnymi, który otrzymał za przekroczenie prędkości w dniu [...] r. w [...], przy ul. [...] został wystawiony przez straż miejską, której ustawa – Prawo o ruchu drogowym nie daje uprawnień do wystawiania mandatów kierowcom na podstawie wykroczeń rejestrowanych przez urządzenia samoczynnie rejestrujące przekroczenie dozwolonej prędkości. Podobnie również jak w odwołaniu, skarżący wskazał, że przepis § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, na podstawie którego Straż miejska wystawiła przedmiotowy mandat jest przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 131 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jego zdaniem delegacja ustawowa obejmowała wyłącznie określenie warunków i trybu wykonywania niektórych czynności, w żadnym wypadku zatem treść delegacji ustawowej nie mogła prowadzić do przyznania strażnikom miejskim dodatkowych uprawnień z zakresu kontroli ruchu drogowego. Jak podnosi skarżący słuszność powyższej tezy uzasadniają także wyniki wykładni systemowej, ponieważ przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym kontrolę ruchu drogowego przyznają Policji, określając szczegółowo uprawnienia funkcjonariuszy Policji (art. 129 ust. 1 i 2 cyt. ustawy), a zakładając racjonalność ustawodawcy uznać należy, że ustawodawca wyczerpująco wskazał w ustawie, jakie podmioty i w jakim zakresie uprawnione są do kontroli ruchu drogowego. Reasumując skarżący stwierdził, że przepis § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego jest niezgodny z przepisem art. 92 ust. 1 Konstytucji, które to stanowisko następnie podzielił Trybunał Konstytucyjny i wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie o sygn. akt U 1/07, uznał powyższe przepisy za niezgodne z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Bd 452/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi B. P. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego, odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.) w związku z nieuiszczeniem należnego wpisu od skargi w ustawowym, siedmiodniowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępne badanie skargi przeprowadzone w trybie art. 280 §1 w zw. z art.281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadzi do uznania, że skarga opiera się na ustawowej postawie wznowienia przewidzianej w art. 271 § 2 p.p.s.a. polegającej na pozbawieniu strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu. Stosownie zaś do treści tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. W związku z podnoszoną przez skarżącego okolicznością, iż nie brał udziału w postępowaniu z braku własnej winy, ponieważ w jego trakcie przebywał na stażu w OIsztynie, wobec czego przebywając poza miejscem zamieszkania nie był w stanie odbierać korespondencji adresowanej na podany uprzednio przez siebie adres - skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Bd 452/07), podlega uwzględnieniu. W ocenie sądu, skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wynikającego z art. 277 wskazanej ustawy. W niniejszej sprawie należało bowiem przyjąć, iż bieg tego terminu rozpoczął się od dnia, w którym skarżący powziął informację o wyniku zakończonego prawomocnie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bd 452/07., tj. od odbioru korespondencji od Komendanta Miejskiego Policji w dniu 6 listopada 2007r. Konsekwencją wstępnego badania skargi w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania było zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy w granicach, jakie zostały zakreślone podstawą wznowienia (art.282 §1 p.p.s.a.). Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania sądowoadministracvjnego i uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Przechodząc w związku z powyższym do merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy sąd w składzie orzekającym uznał, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając tę sprawę, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Punktem wyjścia dla ustalenia prawidłowości postępowania orzekających w sprawie organów uczynić należy regulację zawartą w art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Z powyższego wynika, że punkty karne mają służyć poprawie bezpieczeństwa ruchu przez eliminowanie z udziału w nim na pewien czas kierujących często naruszających przepisy. Czasowa eliminacja z udziału w ruchu drogowym w przypadku wykroczeń, za których popełnienie orzeczono ponad 24 punkty karne jest uzasadniona uporczywością naruszania przepisów ruchu drogowego, co może wskazywać na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Skierowanie zaś kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji w wypadku zebrania ponad 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy) zawiera w sobie domniemanie, że z tego względu nasuwają się zastrzeżenia, czy zna przepisy ruchu drogowego lub potrafi bezpiecznie prowadzić pojazd, co niejednokrotnie jest założeniem fikcyjnym. (Komentarz do art. 124 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II). Kwestie techniczne związane z naliczaniem kierowcom odpowiedniej do wagi wykroczenia liczby punktów w skali od 0 do 10. reguluje szczegółowo rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998), wydane na podstawie art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w porozumieniu z ministrem właściwym ds. transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, które obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Rozporządzenie określa m.in. sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przedmiotowe przepisy, tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, warunki i tryb występowania z wnioskiem o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, jak również jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, program tego szkolenia oraz liczbę punktów odejmowanych z tytułu jego odbycia, podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Bezsporną w sprawie okolicznością jest fakt, iż na skutek przekroczenia prędkości w dniu [...] r. w [...], przy ul. [...] zarejestrowanego przez urządzenia samoczynnie rejestrujące przekroczenie dozwolonej prędkości, strażnicy straży miejskiej wystawili skarżącemu mandat wraz z punktami karnymi, które to zdarzenie stało się następnie powodem wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji B. P. – M. do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu uzyskania 26 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Odnosząc się zaś do podnoszonej przez skarżącego kwestii konstytucyjności uprawnień straży miejskich (gminnych) do nakładania mandatów karnych za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w ruchu drogowym w oparciu o zdjęcia z fotoradaru wyjaśnić należy, że istotnie, wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r. (sygn. akt U 1/07, OTK - A 2007/3/29) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 w zakresie czynności wskazanych w § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r., Nr 14, poz. 144, Nr 26, poz. 230 i Nr 230, poz. 2310) z przepisem: art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z dniem publikacji niniejszego orzeczenia w Dzienniku Ustaw tj. 28 marca 2007 r., zaskarżony przepis - § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 w zakresie czynności wskazanych w § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c) cyt. rozporządzenia utracił moc obowiązującą, jednak zważywszy, iż skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu przepisów ruchu drogowego z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym następuje w oparciu o samodzielną podstawę prawną, uznać należy brak wpływu przywołanego orzeczenia TK na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ponadto zarówno wydanie jak i wejście w życie wyroku TK z 22 marca 2007 r. nastąpiło po wydaniu zaskarżonej decyzji w związku z czym organ nie miał obowiązku jego uwzględnienia w trakcie wydawania tej decyzji. Dopiero po wydaniu wyroku przez Trybunał, skarżący miał możliwość usunięcia z obrotu prawnego prawomocnego mandatu karnego wydanego na podstawie aktu normatywnego, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 540 § 2 Kodeksu postępowania karnego, który na mocy art. 113 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. (Dz. U. Dz.U Nr 106 poz.1148 ze zm.) ma zastosowanie w sprawach o wykroczenia, postępowanie wznawia się na korzyść oskarżonego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą skazania lub warunkowego umorzenia. Poza sporem pozostaje jednak, że do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie skarżący nie złożył wniosku o wznowienie postępowania zakończonego nałożeniem na niego mandatu karnego za wykroczenie z dnia [...] r. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Zasądzenie wpisu sądowego nastąpiło na podstawie art. 223 § 2 cyt. ustawy w zw. z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).