II SA/Bd 97/24
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2024-04-23
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie organu o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Zawiadomienie organu o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to jedynie informacja umożliwiająca stronie wypowiedzenie się przed podjęciem właściwej, zaskarżalnej czynności włączenia karty do ewidencji. Brak przedmiotu zaskarżenia stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 53 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność Wójta Gminy A. dotyczącą włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi, wskazując, że zaskarżona czynność nie miała miejsca, a jedynie zostało wydane zawiadomienie o zamiarze jej dokonania. Skarżący podtrzymał skargę, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 PPSA.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę uiszczoną tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na [...] Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie włączenia karty ewidencji zabytku do gminnej ewidencji zabytków postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę [...]([...]) zł uiszczoną tytułem wpisu.
R. K. złożył skargę na czynność Wójta Gminy A. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o której mowa w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2023 r. (doręczonemu Skarżącemu w [...] grudnia 2023 r.) w sprawie [...]. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o stwierdzenie, że zaskarżona czynność jest bezskuteczna.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy A. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest czynność, która nie miała miejsca, bowiem w tym zakresie nie zostało wydane żadne zarządzenie, karta została opracowana przez firmę zewnętrzną, ale jeszcze nie włączona do gminnej ewidencji zabytków, co potwierdza złożenie skargi bez podstawy prawnej (brak w skardze konkretnego punktu w art. 3 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na który powołałby się Skarżący), ewentualnie o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, Skarżący wskazał, że jeżeli w ocenie organu zawiadomienie o zamiarze włączenia karty adresowej nie stanowi czynności Wójta z uwagi na brak zarządzenia w tym zakresie, to powyższe uniemożliwiałoby właścicielowi podjęcie jakichkolwiek środków ochronnych przed wydaniem zarządzenia przez Wójta, a w konsekwencji każdorazowo właściciel musiałby liczyć się z konsekwencjami wpisu do rejestru, bez możliwości wnoszenia w tym zakresie zastrzeżeń na etapie planowanego włączania kary adresowej zabytku. Dalej Skarżący podał, że podstawą skargi jest art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd jest obowiązany zbadać, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Niewątpliwie czynność polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków stanowi akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a zatem może być przedmiotem skargi (zob. postanowienie NSA z 18.05.2021 r., II OZ 218/21, wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1766/19). Jednakże taka czynność nie została na datę składania skargi (tj. [...] .01.2024 r.) dokonana, czego Skarżący nie kwestionuje. Jak wynika z akt sprawy, Wójt pismem z [...].11.2023 r. zawiadomił Skarżącego jedynie o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, natomiast czynność taka nie została dokonana.
Organ, dokonując ww. zawiadomienia, działał na podstawie § 18b rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 56), zgodnie z którym:
"1. O zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem.
2. Zawiadomienia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym, historycznym zespołem budowlanym, terenem, na którym znajduje się znaczna ilość zabytków archeologicznych, lub nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej takiego zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej takiego zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty dokonuje się w drodze obwieszczenia umieszczonego na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej.
3. Zawiadomienie o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku albo o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków umieszcza się na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej do czasu zamieszczenia informacji odpowiednio o włączeniu karty adresowej zabytku, o włączeniu nowej karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków albo o wyłączeniu karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków.
4. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku albo o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków zawiadamia właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości lub rzeczy ruchomej, która przestała być zabytkiem, na co najmniej 14 dni przed planowanym terminem włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków albo wyłączenia tej karty z gminnej ewidencji zabytków.
5. Do zawiadomienia o włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków lub o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku dołącza się odpowiednio potwierdzoną kopię karty adresowej zabytku albo nowej karty adresowej zabytku.".
Powyższe zawiadomienie nie może być przedmiotem skargi. Nie ma przy tym racji Skarżący, że odmienne stanowisko "uniemożliwiałoby właścicielowi podjęcie jakichkolwiek środków ochronnych przed wydaniem zarządzenia przez Wójta, a w konsekwencji każdorazowo właściciel musiałby liczyć się z konsekwencjami wpisu do rejestru, bez możliwości wnoszenia w tym zakresie zastrzeżeń na etapie planowanego włączania kary adresowej zabytku". Argumentacja taka nie zasługuje na akceptację. Przedmiotowe zawiadomienie ma jedynie umożliwić stronie wypowiedzenie się w sprawie przed podlegającą zaskarżeniu czynnością włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków.
Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa, sąd odrzuca skargę:
1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;
4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;
5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;
6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W przedmiotowej skardze przyczyną odrzucenia skargi był brak przedmiotu orzekania, czyli podstawę prawną stanowił art. 53 § 1 pkt 6 ppsa. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w pkt 1 sentencji.
O zwrocie wpisu orzeczona na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 sentencji).
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło