II SA/Bd 970/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2004 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2004 r. o odmowie przyznania Z. G. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z wnioskowanego tytułu, wskazując jako podstawę decyzji art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż strona złożyła wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego w oparciu o art. 2 ust. 2 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, który stanowi: "Represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 roku, na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona pracowała w powiecie M. i we W., a zatem na terytorium II Rzeczypospolitej. Z tego też względu Kierownik Urzędu odmówił przyznania stronie uprawnienia do wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Na powyższą decyzję, Z. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Uzasadniając skargę podał, iż z decyzją się nie zgadza, gdyż oparta została na aktualnie obowiązującej ustawie. Natomiast uprawnienia kombatanckie, które posiadał przez okres 14 lat, uzyskał na podstawie wcześniejszych przepisów. Skarżący podniósł, że pozbawiono go uprawnień w związku ze zmianą przepisów, która nastąpiła z przyczyn politycznych. Według skarżącego w państwie prawa nie powinno się cofać uprawnień nabytych. Błędem jest ocenianie ludzi i czynów z okresu okupacji przez pryzmat zmian politycznych w Polsce po upływie 50 lat od zakończenia okupacji. Zmiany polityczne w kraju nie mogą zaciemniać przeżyć i udręki ludzi wykonujących prace niewolnicze w okresie okupacji, obojętnie na jakim terenie prace niewolnicze były wykonywane. Skarżący uważa decyzję za wysoce niesprawiedliwą w kontekście cofania praw nabytych za przeżycia w czasie okupacji. Na zakończenie wywodów skarżący sformułował wniosek o przywrócenie praw kombatanckich, które nabył na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując na podstawie przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem należało stwierdzić, że nie narusza ona mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, ani też przepisów proceduralnych. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że zawarte w skardze zarzuty w niewielkim stopniu odnoszą się do istoty zaskarżonego rozstrzygnięcia. W przeważającej bowiem mierze skarga dotyczy kwestii pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Ze złożonej na rozprawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000 r. wynika, że utrzymana została w mocy decyzja z dnia [...] 2000 r. o pozbawieniu Z. G. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że uprawnienia kombatanckie otrzymał skarżący w ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po dniu 30.06.1947 r. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - przewidziane tą ustawą przywileje tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Z akt sprawy, a zwłaszcza dokumentów złożonych przez skarżącego nie wynika, aby powyższa decyzja została uchylona, czy uznana za nieważną w trybie kontroli sądowej. Natomiast z decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydanej w dniu [...] 2003 r. wynika, że odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] 2000 r. i poprzedzającej decyzji z dnia [...] 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Również co do tej decyzji brak dokumentów, które wskazywałyby, że została ona skutecznie zaskarżona. W konsekwencji trzeba przyjąć, że w aktualnym stanie sprawy decyzja o pozbawieniu Z. G. uprawnień kombatanckich jest ostateczna, co oznacza, że rozstrzygnięcie to wiąże Sąd i organy administracji publicznej. Zaznaczyć przy tym należy, że wbrew wywodom zawartym w skardze, uprawnienia kombatanckie przyznane były skarżącemu wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po dniu 30.06.1947 r. Tak więc utrata tych uprawnień nie ma związku z niniejszą sprawą, która w swej istocie dotyczy ewentualnych uprawnień z tytułu pracy przymusowej wykonywanej przez skarżącego w latach 1940-1945. Z materiału dowodowego zebranego przez organ orzekający wynika, iż skarżący jako małoletni w okresie od 15.07.1940 do 26.04.1942 r. pracował w gospodarstwie rolnym w Kwieciszewie, którego właścicielem był W. L., narodowości niemieckiej. Następnie od 27.04.1942 r. do 31.07.1942 r. pracował w firmie W. S. w M. Wskazywał ponadto, że w okresie od sierpnia 1944 r. do stycznia 1945 r. pracował w rejonie C. i W. przy kopaniu okopów, pod nadzorem wojska niemieckiego. Mając powyższe na uwadze organ miał podstawy do odmowy przyznania świadczenia. Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 lit. "a" ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...) - represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Skoro ustawodawca ustanowił kryterium terytorialne i czasowe w ramach warunków przyznawania przedmiotowego świadczenia, to organ nie mógł tego pominąć przy rozpatrywaniu wniosku. Wbrew więc przekonaniu skarżącego, nie jest obojętne, na jakim terenie prace przymusowe były wykonywane. Zauważyć trzeba, że skarżący w kolejnych pismach kierowanych w ostatnich latach do organu formułuje żądania, które nie znajdują oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Skarżący wielokrotnie był informowany przez Kierownika Urzędu o przesłankach ustawowych, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie określonych świadczeń. Nie bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że również Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę pismem z dnia 25.11.2003 r. wyraziło negatywną opinię co do wniosku skarżącego wskazując, iż wykonywał on pracę w rejonie stałego miejsca zamieszkania, a nie wskutek deportacji. Z tych względów skargę, jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.