II SA/Bd 977/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr. ) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – zwany dalej Kierownikiem Urzędu odmówił przyznania skarżącej – J. Z. uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie w stosunku do skarżącej. Skarżąca na to orzeczenie złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 25 marca 1994 r. oddalił jej skargę na ww. decyzję. Pismem z dnia 6 czerwca 2008 r. uzupełnionym pismem z dnia 6 lipca 2008 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wskazała, że jest w posiadaniu nowych dokumentów uzyskanych z archiwów litewskich. Do wniosku dołączyła kserokopie dokumentów z Ministerstwa Bezpieczeństwa Wewnętrznego Litewskiej SRR z 20 kwietnia 1949r., dokument z 04 lutego 1953r. UMGB Litewskiej SRR oraz dokument z 30 listopada 1954r. MSW Litewskiej SRR, które to zostały poświadczone za zgodność z oryginałem w Urzędzie do Spraw Kombatantów w dniu 6 maja 2008r. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminowi z art. 148 § 1 kpa. Bowiem pismo o wznowienie postępowania z dnia 6 czerwca 2008 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 13 czerwca 2008 r., zaś miesięczny termin do złożenia wniosku biegł jego zdaniem od 6 maja 2008r. tj. poświadczenia za zgodność z oryginałem ww. dokumentów. Pismem z dnia 11 września 2008r. skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując w treści, iż błędnie przyjęto, iż uchybiła miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Stwierdziła w nim, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 17 maja 2008r., kiedy to powzięła informacje o dokumentach. Do pisma zostało dołączone oświadczenie siostrzenicy skarżącej, w którym stwierdziła ona, że przekazała skarżącej dokumenty uzyskane przez nią z archiwum litewskiego dopiero w dniu 17 maja 2008r. Wcześniej nie powiadomiła skarżącej o podjętych przez siebie działaniach. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]., nr [...] utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżąca w swym piśmie z dnia 6 czerwca 2008 r. (nadanym w dniu 13 czerwca 2008 r.) wskazała, iż ww. dokumenty uzyskała w dniu 01 kwietnia 2008 r. dzięki pomocy Konsulatu Generalnego RP w Wilnie. W dniu 06 maja 2008 r. w siedzibie Urzędzie do Spraw Kombatantów potwierdzono zgodność kserokopii ww. dokumentów z oryginałem. Kierownik Urzędu w swym rozstrzygnięciu przyjął dzień 01 kwietnia 2008 r. jako ten, od którego należy liczyć miesięczny termin o którym mowa w art. 148 § 1 kpa zaś skarżąca złożyła wniosek w dniu 13 czerwca 2008 r., czyli zdaniem organu po upływie miesiąca od dnia uzyskania dokumentów. Ponadto uznał, że słusznie przyjął w swym poprzednim rozstrzygnięciu z dnia [...]., że od dnia 06 maja 2008 r., tj. od dnia, w którym potwierdzono zgodność kserokopii dokumentów z oryginałem także można liczyć termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie. Wskazał, że przepisy nie wymagają przedłożenia dokumentów przetłumaczonych. Organ powołał się ponadto na orzeczenia poruszające problematykę zawartą w art. 148 § 1 kpa m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000r. (sygn. akt l SA/Wr 1038/ 97; LEX nr 43046). Skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu na wyżej wskazane decyzje. W skardze chronologicznie przedstawiła przebieg zdarzeń w jej sprawie o nabycie uprawnień kombatanckich i podkreśliła ponownie, że o podstawie wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 17.05.2008r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269; z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że narusza ona przepisy prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Kierownik Urzędu przedwcześnie przyjął, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Z naruszeniem art.7 i art.77 § 1 kpa organ zaniechał ustaleń faktycznych koniecznych do stwierdzenia kiedy skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art.145 kpa). Postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch fazach. Pierwsza faza tego postępowania polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie postępowania znajduje oparcie w podstawach wznowieniowych wymienionych w art.145 § 1 kpa. Na tym etapie organ bada także, czy zachowany został termin wniesienia podania o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przyjąć należy, iż to wnoszący podanie o wznowienie postępowania ma obowiązek udowodnić, że wniósł je przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Organ jednakże jest zobowiązany do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić. Tymczasem w niniejszej sprawie Kierownik Urzędu nie dostrzegł pewnych okoliczności i nie wyjaśnił wątpliwości z nimi związanych. Kierownik Urzędu orzekając jako organ I instancji, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. stwierdził, że dniem, od którego należy liczyć początek biegu terminu z art.148 § 1 kpa jest 6.05.2008r. (omyłkowo zapewne podana została data 6.05.2000r.) tj. dzień, w którym odnalezione dokumenty poświadczono za zgodność z oryginałem w Urzędzie do Spraw Kombatantów, nie wyjaśniając dlaczego tak przyjął, ani nie odnosząc się do treści pisma skarżącej z dnia 6.07.2008r. W piśmie tym skarżąca podaje, że dokumenty uzyskała jej siostrzenica, że są one sporządzone w językach obcych i że koniecznym było ich przetłumaczenie dla zrozumienia zawartych w nich treści oraz że dopiero po wstępnym ich przetłumaczeniu siostrzenica zapoznała się z nimi. Podała także, że z uwagi na wiek (83 lata) nie jest w stanie podać konkretnej daty tj. dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (vide: pismo k. 67 akt administracyjnych). Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Urzędu przyjął z kolei, że dniem, od którego należy liczyć początek terminu z art.148 § 1 kpa jest 1.04.2008r. bo taką datę wskazała skarżąca w swym piśmie z dnia 6.06.2008r. Tym razem także nie odniósł się do treści pisma skarżącej z dnia 6.07.2008r., a przede wszystkim nie uwzględnił ani też nie wskazał dlaczego tego nie zrobił, oświadczenia skarżącej zawartego w odwołaniu z dnia 11.09.2008r. o tym, że 17.05.2008r. została poinformowana o treści dokumentów oraz załączonego do odwołania oświadczenia siostrzenicy skarżącej potwierdzającego fakt przekazania dokumentów skarżącej w dniu 17 maja 2008r. Biorąc pod uwagę fakt, że podanie o wznowienie postępowania zostało nadane w dniu 13.06.2008r., wyjaśnienie prawdziwości oświadczeń skarżącej i jej siostrzenicy ma przesądzające znaczenie przy ocenie dochowania 1-miesięcznego terminu wynikającego z art.148 § 1 kpa. Wskazać należy ponadto, odnosząc się do argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji II instancyjnej, że w tej konkretnej sprawie, która jest przedmiotem rozpoznania fakt i data przetłumaczenia dokumentów na język polski ma istotne znaczenie. Dopiero bowiem po zapoznaniu się z treścią dokumentów skarżąca mogła ocenić czy wynikają z nich takie okoliczności, które mogą stanowić podstawę wznowienia (art.148 § 1 kpa in fine) i czy są to okoliczności istotne dla sprawy (art.145 § 1 pkt 5 kpa). Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza różne wypowiedzi skarżącej co do daty, w której dowiedziała się o treści dokumentów, za błędne i niezrozumiałe należy uznać także stwierdzenie Kierownika Urzędu co do niecelowości prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec jednoznacznych oświadczeń skarżącej (vide: uzasadnienie decyzji z dnia 6.10.2008r. k. 74 akt). Z powyższych względów, wobec nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie dochowania przez skarżącą terminu z art.148 § 1 kpa, a jego efektom dać wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do treści art.107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art.135 i art.152 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270; z późn. zm.)