II SA/Bd 978/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 978/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy wydaną przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], w dniu [...] r. decyzję nr MOPS [...] odmawiającą przyznania K. M. świadczenia w formie zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z powodu niespełniania kryterium dochodowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że źródłem utrzymania gospodarstwa domowego strony są renty socjalne, zasiłki pielęgnacyjne i zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 2.810, 52 zł w związku z czym dochód na osobę w rodzinie (5 osób) wynosi 562,10 zł, podczas gdy zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) świadczenie może być przyznane, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), to jest kwoty 526,50 zł (351 zł + 50 % tej sumy). Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż mimo przekroczenia kryterium dochodowego, mógł być przyznany rodzinie na mocy art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionym przypadku specjalny zasiłek celowy, wobec czego organ I instancji orzekł o przyznaniu stronie takiego zasiłku na pokrycie kosztów zakupu opału i żywności. Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję K. M. zarzuciła, iż niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wydano z powodu błędnego ustalenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w kwocie 526, 50 zł, gdyż należało w jej przypadku przyjąć kwotę 477 zł, bowiem jest matką samotnie wychowującą małoletniego syna, na którego nie otrzymuje alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, to jest zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym między innymi na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności. Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 wymienionej ustawy prawo do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a więc również do zasiłków celowych, przysługuje osobom spełniającym określone w tym artykule kryterium dochodowe oraz sytuacyjne, o których mowa w art. 7 pkt 2-15 ustawy. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że skarżąca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi: I. G. (lat 35), S. (lat 29), E. (lat 27) i A. (lat 13). Piąte dziecko – syn D. – obecnie odbywa karę pozbawienia wolności. Nie można zatem uznać, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, iż jest osobą samotnie gospodarującą, jakkolwiek być może spełnia warunki osoby samotnie wychowującej dziecko. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 153, poz. 950) kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, a więc w sytuacji skarżącej, wynosi 351 zł na osobę. Jednakże z uwagi na treść wniosku skarżącej z dnia 2 października 2008 r. będąca przedmiotem zaskarżenia i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), której przepis art. 5 ust. 1 przewiduje pomoc w zakresie dożywiania dla osób i rodzin, jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten zatem podwyższa wskazane wyżej kryterium w kwocie 351 zł o 50 %, to jest do sumy 526,50 zł. W motywach swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało więc prawidłową wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, przekroczenie której uniemożliwia przyznanie jej świadczenia określonego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r., o które to świadczenie skarżąca wystąpiła. Według obliczeń organu I Instancji łączne dochody rodziny skarżącej, na które składają się dochody jej i dochody czworga dzieci wnoszą 2.810,52 zł, podczas gdy dochód graniczny uprawniający do przyznania świadczenia to kwota 2.632,50 zł (1755 zł + 50 % tej sumy.) Organ odwoławczy uznał ustalenia organu I instancji w zakresie wysokości osiągniętego przez rodzinę skarżącej dochodu za właściwe. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa zakresie dożywiania" do udzielania pomocy w zakresie przewidzianym w tej ustawie mają odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. wynika, że dochodem, który należy brać pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub - w przypadku utraty dochodu – z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszone o podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Jakkolwiek w wywiadzie środowiskowym wyszczególniono rodzaje i wysokość przychodów uzyskiwanych przez członków rodziny skarżącej i samą skarżącą, to przychody te konkretnie za miesiąc wrzesień 2008 r., to jest miesiąc poprzedzający założony przez skarżącą w dniu 2 października 2008 r. wniosek znajdują tylko częściowe udokumentowanie w aktach sprawy, co uniemożliwia stwierdzenie, że w tymże miesiącu istotnie rodzina osiągnęła dochód w kwocie 2.810,52 zł a więc przekraczający ustawowe kryterium. W szczególności zauważyć należy, że mimo odnotowywania w wywiadzie, że K. M. otrzymuje zasiłki pielęgnacyjne (2x 153 zł), rentę socjalną (475,38 zł) i zasiłek rodzinny z dodatkiem (144 zł), które to świadczenia po części pobiera na małoletniego syna, do akt załączono jedynie przedłożony przez wyżej wymienioną wyciąg z rachunku bankowego, w którym wykazano w dniu [...] r. tylko wpływ kwoty 306 zł z tytułu świadczeń rodzinnych za tenże miesiąc, natomiast znajdujący się w aktach odcinek wypłaconej I. G. we wrześniu 2008 r. renty socjalnej opiewa na kwotę 341, 76 zł, jakkolwiek w wywiadzie ujęto rentę w wysokości 475,38 zł. Przepis art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i jeśli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, obligowany jest wezwać stronę do uzupełnienia go lub z własnej inicjatywy tenże materiał uzupełnić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ II instancji obligowane do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, nie nawiązując przy ocenie przesłanek w przedmiocie prawa do świadczenia do treści art. 8 ust. 3 cyt. ustawy przeoczyło powyższe braki materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i ich nie konwalidowało. Wobec niedostacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym dochodu rodziny skarżącej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 i 80 kpa, doszło do naruszenia w niniejszym postępowaniu przez organy obydwu instancji zasady prawdy obiektywnej znajdującej unormowanie w art. 7 kpa. Uznając, iż naruszenie wymienionych wyżej przepisów administracyjnej procedury mogło mieć istotny wpływ na wydanie niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, a jednocześnie nie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w znacznej części, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o uchyleniu wyłącznie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. K. Gruszecki G. Malinowska –Wasik W. Czerwiński