II SA/Bd 978/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-10-25
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która dysponuje oszczędnościami w kwocie około [...] zł, przeznaczonymi na remont dachu i komina, oraz osiąga miesięczny dochód netto w wysokości [...] zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Dysponowanie przez wnioskodawczynię znaczną kwotą oszczędności, wielokrotnie przewyższającą wysokość wpisu sądowego, oraz osiąganie dochodu netto pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez nadmiernego uszczuplenia zasobów finansowych.Stan faktyczny
Z. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód netto wynosi [...] zł, a oszczędności około [...] zł, przeznaczone na remont dachu i komina. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie wykonania obowiązku nałożonego decyzją postanowił: oddalić wniosek
I W dniu 22 października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek swój uzasadniła trudną sytuacją materialną oraz zdrowotną. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód składający się ze świadczenia rentowego oraz dodatku pielęgnacyjnego wynosi łącznie [...] zł netto. Posiada dom o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie ok. [...] zł, które są przeznaczone na remont dachu i komina. Ponadto wnioskodawczyni podała, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
III W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz kwotą oszczędności w wysokości ok. [...] zł, które są przeznaczone na remont dachu i komina.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. W odniesieniu do niniejszej sprawy wygląda to w ten sposób, że wpis sądowy od przedmiotowej sprawy wynosi 200 zł zaś kwota oszczędności ok. [...] zł, a więc kwota oszczędności jest o około pięćdziesiąt razy większa od wpisu. Zdaniem orzekającego kwota wpisu w relacji do oszczędności pozwala sądzić, iż jego uiszczenie nie spowoduje nadmiernego uszczuplenia tego zasobu pieniężnego a stronie skarżącej pozwoli na kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego.
IV W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło