II SA/Bd 98/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-07-01
Skład orzekający: sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, sędzia WSA Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stało się formalnie bezprzedmiotowe z powodu braku wzrostu wartości nieruchomości, organ powinien wydać decyzję merytoryczną stwierdzającą brak podstaw do ustalenia opłaty, czy też umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte, a w jego toku ustalono brak wzrostu wartości nieruchomości, organ powinien wydać decyzję merytoryczną stwierdzającą brak przesłanek do ustalenia opłaty planistycznej, a nie umarzać postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, które nie odzwierciedla merytorycznych ustaleń sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Organ I instancji umorzył postępowanie, ponieważ operat szacunkowy wykazał brak wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie pomniejszenia wartości nieruchomości oraz stronniczość, a także naruszenie przepisów dotyczących odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 roku sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 98/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia dla J. M. (udział [...]), S. A. (udział [...]), T. W. (udział [...]) i L. M. (udział [...]) jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m², zapisaną w KW [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] sierpnia 2007 r. operat szacunkowy wykazał, że w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie nastąpił wzrost wartości wyżej wskazanej nieruchomości, a tym samym nie została spełniony warunek do ustalenia jednorazowej opłaty i postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli L. M., a także J. W. i J. M., którzy zarzucili organowi I instancji, iż przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił pomniejszenia wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem przez Radę Miasta [...] w dniu [...].2001 r. Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (uchwała nr [...]), a także że jego decyzja jest stronnicza i tendencyjna.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż niniejsze postępowanie wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta [...] na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.) okazało się bezprzedmiotowe, gdyż z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego wynika, iż w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego nie nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż niniejsze postępowanie nie dotyczyło roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w art. 36 ust. 3 cyt. ustawy, a tym samym organ I instancji nie mógł w tym przedmiocie orzekać.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]
na powyższą decyzję J. M. wskazał, iż organy obu instancji nie uwzględniły w swoich rozstrzygnięciach faktu, iż w związku z uchwaleniem w dniu [...]2001 r. przez Radę Miasta [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomniejszeniu uległa wartości nieruchomości, której był współwłaścicielem. Podniósł również, iż wydana decyzja zabezpiecza jedynie Interes Gminy [...]. Zdaniem skarżącego Prezydent Miasta [...] zwlekał z wydaniem decyzji w niniejszej sprawie do momentu, aż upłynie termin do złożenia przez byłych właścicieli omawianej nieruchomości wniosku o odszkodowanie równe obniżeniu wartości nieruchomości, naruszając tym samym przepis art. 37 ust. 5 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący zarzucił przy tym organom obu instancji, iż nie przywróciły byłym właścicielom nieruchomości terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylnie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesnym przywróceniem terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w skardze, podniósł, iż nie trafny jest zarzut naruszenia przepisów art. 37 ust. 5 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Wywiódł również, iż ze względu na fakt, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była sprawa przyznania odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, nie było podstaw do rozważania kwestii przywrócenia terminu do zgłoszenia roszczenia o przyznanie tegoż odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany lub uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest
art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel zbywa tę nieruchomość, to wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w planie. Przesłanką obligującą organ do ustalenia wspomnianej opłaty będzie zatem stwierdzenie, iż wartość zbytej nieruchomości wzrosła na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i powyższy przepis jest podstawą jej wymierzenia.
Z zebranego w niniejszej sprawie przez organy obu instancji materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta [...] w dniu [...]2001 r. Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (uchwała nr [...]) nie doszło do wzrostu wartości nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m², zapisaną w KW [...]W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, iż nie było podstaw do ustalenia renty planistycznej. Nie oznacza to jednakże, iż, jak wywodzą organy obu instancji, postępowanie w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe i jako takie należało je umorzyć.
Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy organ administracji wszczął już postępowanie administracyjne w omawianym przedmiocie i w toku tego postępowania okazało się, że nie doszło do wzrostu wartości zbytej nieruchomości, to nie ma podstawy do umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a., lecz należy wydać orzeczenie administracyjne potwierdzające brak przesłanek do ustalenia renty planistycznej. Podstawą do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 k.p.a. jest bowiem stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W omawianej sprawie postępowanie zaś nie było ani nie stało się bezprzedmiotowe. Samo bowiem stwierdzenie braku przesłanki do ustalenia opłaty jest właśnie treścią decyzji kończącej merytorycznie sprawę administracyjną. Umorzenie postępowania jest zaś tylko rozstrzygnięciem formalnym, nieodnoszącym się do treści ustaleń merytorycznych w sprawie. Skoro zaś takie ustalenia zostały poczynione, to decyzja o umorzeniu postępowania nie obrazowałby rzeczywistych wyników postępowania, które doprowadziły do ustalenia, że nie ma przesłanek uzasadniających ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W sytuacji takiej uprawnione zatem było wydanie, w oparciu o art. 36 ust. 4 cyt. ustawy, decyzji omawiającej ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej podnieść należy, iż, jak prawidłowo wskazał organ II instancji, postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości jest postępowaniem odrębnym w stosunku do niniejszego postępowania, wszczynanym na wniosek strony i organy obu instancji nie były uprawnione do zajmowania się w niniejszej sprawie kwestią odszkodowania.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło