II SA/Bd 98/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Przemysław Rauchut po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę. 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokat Jolanty Waleńskiej 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 98/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr. 43, poz. 277 z póz. zm.) zobowiązał Panią H. S. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] i przekazania go dysponentowi, tj. Komendantowi Miejskiemu Policji w [...] wraz z kluczami w terminie miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji. Uzasadniając podjętą decyzję organ wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) skarżąca nie jest członkiem rodziny policjanta, a ponadto nie spełnia przesłanek zawartych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), który przyznaje prawo do lokalu mieszkalnego również członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Jednocześnie organ l instancji wskazał, iż osoby, które były uprawnione do zajmowania przedmiotowego lokalu już nie żyją, natomiast pozostali członkowie rodziny utracili to prawo w myśl wyżej przywołanych przepisów. Tym samym w ocenie organu l instancji pani H. S. zajmuje lokal mieszkalny położony w B. przy ul. [...] bez tytułu prawnego. W odwołaniu od powyższej decyzji H. S. podniosła, iż pismem nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji umożliwił jej zamieszkiwanie w lokalu położonym przy ul. [...] wraz z dziećmi do czasu uregulowania spraw mieszkaniowych. Ponadto skarżąca podniosła, iż ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie kupić czy wynająć mieszkania na wolnym rynku, dlatego też podjęła próby w celu uzyskania innego lokalu mieszkalnego od gminy, jednakże do dnia dzisiejszego nie udało się jej nic w tej sprawie załatwić. Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, należy mieć na uwadze fakt, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy policji została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych czy też ochrony praw lokatorów. Dlatego też nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego. Tym samym powyższa sprawa jest sprawą administracyjną, a nie cywilną. Organ II instancji podkreślił również, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 89 w/w ustawy są pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. Ponadto organ odwoławczy powołując się na treść art. 95 ust.3 pkt 3 ustawy o Policji podkreślił, iż decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się również w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby, jeżeli zajmują w/w lokal bez tytułu prawnego. Organ II instancji podkreślił, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. został przydzielony Panu K. S. - teściowi odwołującej się. Natomiast osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w w/w lokalu pozostawali następujący członkowie rodziny K. S.: S. Ł. - żona, S. A. - córka, S. A. - syn, oraz S. G. - syn. Nie ma wśród uprawnionych byłej żony G. S., tj. odwołującej się. Tak więc w ocenie organu II instancji Pani H. S. nie posiada prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Organ nie podzielił również stanowiska odwołującej się, która twierdzi, że decyzja zobowiązująca do opuszczenia lokalu jest sprzeczna z pismem Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] r., w którym to, umożliwiono jej zamieszkiwanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz z dziećmi do czasu uregulowania przez nią spraw mieszkaniowych. Pismo to nie wywiera żadnych skutków prawnych, gdyż zainteresowania nigdy nie otrzymała przydziału tego lokalu ani nie posiada uprawnień do renty rodzinnej. Odwołująca podkreśla, iż w piśmie nie wskazano terminu do którego miała uporać się ze swoimi problemami mieszkaniowymi. Organu II instancji wskazał, iż przydzielanie funkcjonariuszom Policji lokali mieszkalnych jest szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad, a kwestie przydziału lokali nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami. W tych okolicznościach w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie ma podstaw do zmiany decyzji organu l instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy H. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto ponownie powołała się na pismo Komendanta Miejskiego Policji w[...], na podstawie którego w jej ocenie uzyskała pozwolenie do dalszego zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Skarżąca podkreśliła również, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto poniosła duże wydatki związane z remontem przeprowadzonym w w/w lokalu mieszkalnym, na które nie zdecydowałaby się gdyby wiedziała, że będzie musiała je opuścić. Dlatego też w ocenie skarżącej zarówno decyzja l jaki i II instancji jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Również sąd - niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu innych istotnych uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 w/w ustawy powoływanej dalej jako p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w B. przez Panią H. S. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Zgodnie ze stanowiskiem NSA (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2008 r., l OSK 959/07) należy podkreślić, iż regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych stanowią rozwiązania szczególne w stosunku do uregulowań prawa lokalowego zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) oraz w Kodeksie cywilnym. l tak zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi na służbie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast kolejny artykuł tej samej ustawy wskazuje dokładnie kogo można uznać za członka rodziny policjanta, których to uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu będzie to małżonek, dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. Należy również podkreślić, iż tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonek, dzieci, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w B. został przydzielony na podstawie przydziału z dnia [...] r. KWMO w[...], K. S. tj. teściowi skarżącej. Tym samym uprawnionymi do zamieszkiwania w/w lokalu mieszkalnego wraz z K. S. byli jedynie żona –S. Ł., córka – A. S. oraz dwóch synów – A. oraz G. W związku z powyższym ponieważ wśród uprawnionych nie ma skarżącej tym samym nie ma żadnych wątpliwości, iż Pani H. S. nie należy do kręgu uprawnionych do zamieszkiwania przedmiotowego lokalu, a tym samym zajmuje lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w Bydgoszczy bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Ponieważ omawiany lokal pozostaje w dyspozycji podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych służb, bo został zwolniony przez osobę, która uzyskała decyzję o przydziale z tego rodzaju jednostki (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji), a skarżąca nie jest osobą uprawnioną do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiadała prawu. Nie można przy tym zgodzić się z poglądem skarżącej, że treść udzielonej jej informacji zawartej w piśmie z dnia [...] r. przez Komendanta Miejskiego Policji może stanowić podstawę do uznania, że przysługuje jej prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tryb przydzielania funkcjonariuszom Policji lokali mieszkalnych jako kwatery służbowe jest dokładnie uregulowany we wspomnianej ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. Kwestie przydziału takich lokali nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami. Z tego powodu podana skarżącej we wspomnianym piśmie informacja, że może zajmować przedmiotowy lokal do czasu znalezienia innego lokalu, nie mogła wywrzeć skutku prawnego (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2009 r., l OSK 816/08). Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji, że H. S. w świetle przepisów resortowych nie posiada prawa do zajmowania przedmiotowego lokalu. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji został ściśle zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 i art. 89 ustawy o Policji (tj. funkcjonariusze, ich małżonkowie, wstępni i dzieci) oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214), której regulacja w art. 29 ust. 1 i 2 statuuje prawo do zajmowania takich mieszkań, poza policjantami w służbie czynnej, jedynie emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Przedmiotowy lokal nie został skarżącej przydzielony w formie decyzji administracyjnej, nie zawarto z nią również umowy najmu i nie jest ona osobą, której przysługiwałoby prawo do lokalu służbowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. nie jest bowiem członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Przenosząc powyższe na realia ukształtowane okolicznościami niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż decyzje organów obu instancji są prawidłowe. Zatem trzeba jednoznacznie wskazać, iż wszelkie twierdzenia skarżącej są bezzasadne. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu l instancji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu l instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.