II SA/Bd 980/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-02-22
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy, opierając się na zarzucie rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy kwestia spełnienia warunku "dobrego sąsiedztwa" wymagała szczegółowej analizy i interpretacji przepisów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdzając nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Sąd uznał, że Kolegium błędnie zastosowało instytucję stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na zarzucie rażącego naruszenia prawa, które w istocie wymagało merytorycznego rozpatrzenia sprawy i interpretacji przepisów, a nie kwalifikowanej wady skutkującej nieważnością decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla kompleksu usług rekreacyjno-wypoczynkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji w części dotyczącej budynków mieszkalnych, uznając, że nie spełniono warunku "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Firma A zaskarżyła decyzję Kolegium, zarzucając błędną wykładnię przepisów i brak rażącego naruszenia prawa, a także podnosząc, że decyzja o warunkach zabudowy wywołała nieodwracalne skutki prawne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2008r. sprawy ze skargi firmy A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji określającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2006 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] złotych ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] - Naczelnik Wydziału Urbanistyki Urzędu Miejskiego w [...], na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 , art. 61 ust.1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, art. 63 ust. 3, art. 64 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) i art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), ustalił Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w B. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu usług rekreacyjno - wypoczynkowych wraz z urządzeniem terenów zielonych i obiektami dla turystyki wodnej i infrastrukturą techniczną, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania projektowanej inwestycji na terenie działek nr [...], położonych przy ul. [...] w B., określonej w załączniku graficznym nr 1, stanowiącym integralną część decyzji. W orzeczeniu tym określono m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla budynku restauracyjno - hotelowego z salą balową oraz dwóch budynków mieszkalnych z wydzielonymi apartamentami mieszkalnymi. Do decyzji załączono mapę z zaznaczeniem linii rozgraniczających teren inwestycji oraz analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu zawierającą część tekstową i graficzną.
Na skutek wszczęcia z urzędu postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] r. w części określającej warunki zabudowy dla budynków mieszkalnych przewidzianych do realizacji na działkach nr [...] położonych w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z czym nie można było ustalić warunków zabudowy dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego. W szczególności organ wskazał, że dla potrzeb określenia warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji przeprowadzona została analiza, o której mowa w art. 53 ust. 3 cyt. ustawy i wyznaczony został obszar analizowany, ograniczony ul. [...], [...] oraz linią brzegową jeziora [...]. Zdaniem organu, w analizowanym obszarze nie ma żadnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, pozwalających na określenie parametrów dla nowej zabudowy oznaczonego rodzaju. Na podstawie mapy zawierającej graficzne przedstawienie wyników analizy, stwierdzono, że żadna z działek sąsiednich nie jest zabudowana w taki sposób, aby można było określić warunki zabudowy dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego, wnioskując w ten sposób, że parametry dla projektowanych budynków mieszkalnych ustalone zostały w sposób całkowicie dowolny, z naruszeniem zarówno przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jak i z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ). Odnosząc się zaś do argumentów inwestora, dotyczących konsekwencji faktycznych i prawnych, jakie spowodowała decyzja z dnia [...] r. stwierdzono, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie wywołuje żadnych skutków prawnych, w tym również rozpoczęcie procesu inwestycyjnego nie może być uznane za wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., stanowiących negatywną przesłankę dla stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium zarzuciło również decyzji będącej przedmiotem oceny, że w części dotyczącej budynków mieszkalnych nie odpowiada treści wniosku, który opiewa na trzy budynki mieszkalne wielorodzinne z ok. 60 apartamentami mieszkalnymi, podczas gdy rozstrzygnięcie sprawy dotyczyło ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków mieszkalnych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w B., które pismem z dnia [...] r. wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca zarzuciła przede wszystkim, że wskazane przez Kolegium naruszenie prawa nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa co uzasadniać miałyby przedstawione poglądy orzecznictwa i doktryny, które wyjaśniają kiedy mamy do czynienia z zaistnieniem przesłanek rażącego naruszenia prawa. W ocenie skarżącego, w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] r. ustalającą warunki zabudowy, zarówno nie doszło do naruszenia prawa jak również nie można się dopatrzyć rażącego naruszenia prawa. Zarzucono, że Kolegium dokonało błędnej wykładni treści przepisu art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ mając na uwadze istotę prawa własności, trudno jest zaakceptować przedstawiony w decyzji pogląd, że dopiero usytuowanie w sąsiedztwie budynku mieszkalnego wielorodzinnego lub uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego umożliwiłoby zlokalizowanie na nieruchomości projektowanych budynków. Zarzucono, że Kolegium zaakceptowało budowę hotelu o gabarytach podobnych jak budynki mieszkalne, odmawiając lokalizacji tych ostatnich. Wskazano, że przepisy ustawy nie wymagają dla wydania decyzji o warunkach zabudowy, aby sąsiednia nieruchomość była zabudowana obiektem identycznym jak obiekt planowany. W ocenie inwestora decyzja Burmistrza Miasta [...], która została w części wyeliminowana z obrotu prawnego wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ restytucja stanu istniejącego przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy jest w chwili obecnej niemożliwa, bowiem zaciągnięto szereg zobowiązań o bardzo dużej wartości oraz zawarto umowy przedwstępne na sprzedaż lokali mieszkalnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Kolegium wyniki analizy, zawierającej część tekstową i graficzną, stanowiące załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, nie zawierają przesłanek, które uprawniałyby do wydania warunków zabudowy na określone we wniosku budynki mieszkalne wielorodzinne z ok. 60 apartamentami mieszkalnymi. Ponadto organ zauważył, że z mapy, stanowiącej załącznik do decyzji, nie wynika aby sąsiednia zabudowa pozwalała na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Nie został więc spełniony wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ stwierdził również, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy - według normy art. 61 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków w nim wymienionych, do których należy m.in. tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, uzależniająca zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego, jak również ustalenie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. W ocenie Kolegium zarzutu zaistnienia w niniejszej sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, jakie wywołała decyzja o warunkach zabudowy, nie można uznać za trafny - w szczególności dokonanie przez inwestora znacznych wydatków, związanych z projektowaną inwestycją oraz zawarcie umów przedwstępnych na sprzedaż lokali mieszkalnych nie stanowi o nieodwracalnych skutkach prawnych i niemożności stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w B. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. znak: [...], zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez niewłaściwe przyjęcie, że nie istniały przestanki dla wydania przez Burmistrza Miasta [...] decyzji z dnia [...] r. o warunkach zabudowy z tego powodu, że sąsiednia zabudowa nie pozwalała na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozwinięciu podniesionych zarzutów strona skarżąca wskazała, że wszystkie budynki, zarówno mieszkalne jak i hotelowo - restauracyjny wchodziły w skład jednej inwestycji, polegającej na budowie kompleksu usług rekreacyjno - wypoczynkowych, dla której decyzją z dnia [...] r. ustalono warunki zabudowy. Jednak okoliczność ta, jak podnosi skarżąca, została przez organ pominięta, czym naruszono art. 107 § 3 K.p.a, gdyż nie wskazano, dlaczego przyjęto odmienną ocenę wyników tej samej analizy - w odniesieniu do budynku hotelowo - restauracyjnego i budynków mieszkalnych, mimo iż obiekty te wchodziły w skład jednej inwestycji o tej samej funkcji. Ponadto podkreślono, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. organ poza stwierdzeniem, iż sąsiednia zabudowa nie pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, nie wskazał jednocześnie warunków, jakie powinna spełniać sąsiednia zabudowa, aby możliwe było określenie wymagań dla nowej zabudowy w zakresie budynków mieszkalnych. W szczególności organ nie ustosunkował się do zarzutu skarżącej spółki, która we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosiła, że przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymaga dla wydania decyzji o warunkach zabudowy, aby sąsiednia nieruchomość była zabudowana obiektem o identycznym przeznaczeniu jak obiekt planowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12690), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na decyzję, wydaną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności określonej decyzji, Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia występowania określonych przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności a następnie czy ocena właściwego organu administracji odnośnie skutków ustalonego stanu faktycznego jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zawarte w art. 156 § 1 przesłanki zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej określone zostały w sposób enumeratywny, choć z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. katalog nie ma charakteru zamkniętego w odniesieniu do wadliwości skutkującej nieważnością z mocy prawa. Nie są one oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 K.p.a.
Z uwagi jednak na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych konstytuowanej przez art. 16 § 1 K.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, Prob. Praw. 1984, nr 10, s. 28 (z uzasadnienia): "Stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1K.p.a."). Zasadne przy tym jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnej i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Stwierdzenie nieważności decyzji – będące przedmiotem niniejszego postępowania – prowadzi do eliminacji z obrotu prawnego decyzji zawierających wady o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej lub wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, pomimo wynikającej z tych sformułowań ich nieostrości, prowadzi do konieczności stwierdzenia istnienia kwalifikowanej wady określonego aktu administracyjnego.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dotyczący postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu usług rekreacyjno - wypoczynkowych wraz z urządzeniem terenów zielonych i obiektami dla turystyki wodnej i infrastrukturą techniczną, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania projektowanej inwestycji na terenie działek nr [...], położonych przy ul. [...] w B., w żaden sposób nie uprawnia do przyjęcia zaistnienia określonych powyżej wad zaskarżonej decyzji, skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Jak wynika bowiem z ustalonego przez doktrynę i orzecznictwo stanowiska, decyzja wydana bez podstawy prawnej ma miejsce wtedy, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania albo tez przepis jest ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." Warszawa 1998 r.). Zarówno decyzja Burmistrza [...] z [...] r. jak i wydane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawierają szczegółowe i pełne przywołanie podstawy prawnej mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Jeżeli zaś chodzi o naruszenie prawa w stopniu rażącym i biorąc pod uwagę stosunkową nieostrość tego pojęcia, to należy jednak przyjąć, że sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie bez znaczenie jest tutaj także oczywisty charakter takiego naruszenia. Należy zgodzić się z wnioskiem Kolegium o rażącym naruszeniu prawa w przypadku gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, to jednak w żadnym wypadku nie można uznać, iż taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy odgrywa regulacja przewidziana przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez który ustawodawca wprowadził konieczność spełniania przez wnioskodawcę kryterium tzw. dobrego sąsiedztwa. Chodzi bowiem o to, by projektowany obiekt pod względem funkcjonalnym nie odbiegał od funkcji już istniejącej w sąsiedztwie zabudowy, przy czym szczegółowe zasady dotyczące ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, wyznacza się wokół działki, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 - 5 w/w ustawy. Przeprowadzona w ten sposób analiza, składająca się z części tekstowej i graficznej, zgodnie z § 9 cyt. rozporządzenia stanowi załącznik do decyzji o warunkach zabudowy.
Nie należy jednak zapominać, iż jak już wyżej wskazano, aktualnie postępowanie w rozpatrywanej sprawie toczy się w trybie nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej poprzez możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest, jak podkreśla B. Adamiak, sprawa procesowa: "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31).
Tymczasem analiza podnoszonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentów uzasadniających eliminację ex tunc decyzji z dnia [...] r. o warunkach zabudowy w sposób wyraźny nawiązuje do merytorycznego, powtórnego rozpatrzenia tej sprawy, z pominięciem zasadniczych cech dopuszczalnych instrumentów działania w ramach prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, korzystającego przecież z domniemania legalności oraz objętego zasadą ochrony trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Dotyczy to w szczególności stwierdzeń organu dotyczących "rażącego naruszenia" przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przejawiającym się w braku przesłanek, które uprawniałyby do wydania warunków zabudowy na określone we wniosku budynki mieszkalne wielorodzinne z ok. 60 apartamentami mieszkalnymi, czy też błędów mapy, stanowiącej załącznik do decyzji, z której rzekomo nie wynika aby sąsiednia zabudowa pozwalała na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, przy jednoczesnym braku wskazania warunków, jakie powinna spełniać sąsiednia zabudowa, aby możliwe było określenie wymagań dla nowej zabudowy w zakresie budynków mieszkalnych i pominięciu wyników analizy ustalających występowanie w obszarze analizowanym obiektów mieszkalnych. Zupełnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut rażącego naruszenia prawa, przez niezgodność treści wniosku z ograniczonym zakresem rozstrzygnięcia ( określenie warunków dla dwóch budynków zamiast trzech) , gdyż nie kwestionuje tego wnioskodawca a ewentualne naruszenie jego woli nie mieści się w kategorii rażącego naruszenia prawa wyczerpującego dyspozycję art. 156 k.p.a.
Powyższe rozważania wyraźnie wskazują, że zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o stwierdzenie przesłanki rażącego naruszenia prawa – przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga bardzo ostrożnego podejścia z uwagi na konstrukcję tego przepisu, składającą się z pojęć stosunkowo ogólnych, których konkretyzacja znajduje się w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy tymczasem stwierdzenie nieważności znajduje zastosowanie w przypadku oczywistej i bezpośredniej sprzeczności w relacji przepis prawa – akt administracyjny, bez możliwości rozszerzającej interpretacji.
Z zasady trwałości decyzji administracyjnej wynika bowiem niedopuszczalność stosowania wykładni rozszerzającej podstaw prawnych wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego oraz związanie przesłankami negatywnymi wyłączającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Naruszenie tak wyznaczonych granic ochrony trwałości decyzji administracyjnych stanowi rażące naruszenie prawa (B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r., III RN 8/96, OSP 1997, z. 1, poz. 190, t. 1). W orzecznictwie sądowym wskazuje się również na konieczność ostrożnego korzystania z instytucji pozwalających na wzruszanie decyzji ostatecznych i ograniczenie jej stosowania tylko do sytuacji wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wzruszenie takich decyzji może nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawowe przesłanki określonej instytucji pozwalającej na odstępstwo od zasady trwałości, mają charakter bezsporny i oczywisty. Przykładowo w wyroku z dnia 19 maja 1989 r. (IV SA 90/89, PiŻ 1989, nr 35) Naczelny Sad Administracyjny uznał, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, następuje tylko wtedy, gdy bezspornie ustalone zostało istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 K.p.a.". Podobnie w innym wyroku, z dnia 22 października 1999 r. (I SA 8/98, niepubl.): "Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem istnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać".
Poddając zatem analizie treść podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów oraz materiał zgromadzony w aktach sprawy, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r. podlegają uchyleniu, albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło