II SA/Bd 981/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej po wznowieniu postępowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta L. z dnia [...] września 2008 r., którą Burmistrz, po wznowieniu postępowania, uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r. i przyznał zaliczkę alimentacyjną na P. B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. Decyzję Kolegium poprzedziło następujące postępowanie: W dniu [...] lipca 2005 r. E. A. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej dla jej córki P. B. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji oświadczyła, że jest rozwiedziona z ojcem P. i B, wyszła ponownie za mąż, a obecny małżonek nie bierz udziału w wychowaniu jej dziecka z poprzedniego małżeństwa i nie łoży na jej utrzymanie, gdyż nie ma takiego obowiązku. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Burmistrz Gminy i Miasta L. odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej dla P. B., argumentując, iż zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - zaliczka przysługuje osobie uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego, pod warunkiem, że jest wychowywana przez osobę samotną. Przez osobę samotnie wychowującą dziecko rozumie się pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie wychowuje dziecko z ojcem lub matką dziecka. E. A. jako mężatka nie jest "osobą samotnie wychowującą dziecko" (P. B.), wobec tego zaliczka alimentacyjna nie przysługuje. W dniu [...] sierpnia 2008 r. E. A. zwróciła się do Burmistrza o zwrot zaliczki alimentacyjnej na P. B., której nie otrzymuje od 4 lat, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ uznał, iż ma do czynienia z wnioskiem złożonym w oparciu o art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") i postanowieniem z dnia 1 września 2008 r., wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. (Dz. U. Nr 119, poz. 770), wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] października 2005 r. Następnie ww. decyzją z dnia [...] września 2008 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r. i przyznał zaliczkę alimentacyjną na P. B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. Odwołując się od tej decyzji skarżąca podniosła, że po odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej decyzją z 2005 r. w następnych latach nie składała wniosków o zaliczkę, gdyż była w związku małżeńskim, a przepisy nie uległy zmianie. Wobec tego składanie dalszych wniosków wydawało się jej bezcelowe. Zdaniem skarżącej obecnie, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. należy jej się zwrot zaliczki alimentacyjnej za cały okres jej nieotrzymywania. W wyniku rozpatrzenia odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium uznając, iż zostały spełnione przesłanki do przyznania, po wznowieniu postępowania, zaliczki alimentacyjnej za okres od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. jednocześnie stwierdziło, że nie było podstaw do rozpoznania sprawy w zakresie odnoszącym się do kolejnych lat. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Skoro zatem w kolejnych okresach zasiłkowych skarżąca nie składała wniosków o zaliczkę alimentacyjną i nie wydano w tym zakresie decyzji, to brak jest przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia. W skardze do sądu administracyjnego E. A. podtrzymała swoje stanowisko, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego powinna otrzymać zaliczkę alimentacyjną nie tylko w zakresie przyznanym zaskarżoną decyzją, ale ponadto za lata 2006 – 2007. Skarżąca ponowiła przy tym argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia jedynie, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sąd nie może natomiast ocenić prawidłowości decyzji organu administracji przyjmując jako kryterium oceny pozaprawną "słuszność" takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Sąd podziela stanowisko (por. komentarz do art. 145a k.p.a. [w:] R. Kędziora "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, wyd. 2) , iż cytowany przepis realizuję normę zawartą w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Jak wynika z treści tego przepisu - usunięcie stanu niezgodnego z Konstytucją, do którego doszło w wyniku wydania decyzji opartej na przepisie niezgodnym z Konstytucją, dokonuje się m.in. w drodze wznowienia postępowania. Istotne jest jednak zastrzeżenie art. 190 ust. 4 Konstytucji, iż ma to się odbywać "na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania". Oznacza to, że także w przypadku, kiedy przyczyną wznowienia postępowania jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, mają zastosowanie przepisy określające zasady postępowania wznowieniowego. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na treść art. 145 § 1 k.p.a. zgodnie z którym wznowienie postępowanie może nastąpić jedynie "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną". Tym samym granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania są wyznaczone zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, opubl. w "Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" z 2003 r., Nr 3, poz. 86 oraz w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 79651). W sprawie podlegającej obecnie ocenie Sądu oznacza to, że organy administracji, wznawiając postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy i Miasta L. z dnia [...] października 2005 r. , nie mogły rozstrzygnąć o innych świadczeniach i na inny okres niż rozstrzygnięto w sprawie zakończonej wskazaną decyzją tj. mogły się wypowiedzieć tylko odnośnie możliwości przyznania zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. Zgłoszone przez skarżącą w toku wznowionego postępowania żądanie wypłacenia zaliczki także za następne lata w istocie było żądaniem orzeczenia w szerszym zakresie, niż organy administracji, zgodnie z prawem, mogły w przedmiotowej sprawie orzec. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.