II SA/Bd 984/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-11-10
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, rozpoczyna bieg od dnia uzyskania przez stronę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy od dnia, w którym strona uzyskała wiedzę o tych okolicznościach, nawet bez formalnego potwierdzenia statusu strony?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, rozpoczyna bieg od dnia uzyskania wiedzy o tych okolicznościach, a nie od dnia uzyskania prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie nabycie spadku, które nastąpiło z chwilą śmierci spadkodawcy, nie kreując nowej sytuacji prawnej ani nie wpływając na datę nabycia spadku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że skarżąca dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania wcześniej niż wskazywała. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego co do biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 149 § 3 i art.148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: z Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,71 ha, położonego we wsi[...], stanowiącego własność S. M. jako opuszczone. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] znak [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponadto podniesiono, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte po rozpoznaniu wniosku M. M., która jako przyczynę wznowienia postępowania podała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. to jest, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Swoje twierdzenia strona wywodziła z treści uzasadnienia decyzji, gdzie pada stwierdzenie, że właściciel gospodarstwa nie żyje, spadkobiercy nie interesują się nieruchomością, a decyzję doręcza się S. M., który w tym czasie był właścicielem nieruchomości. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji dokonał analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w celu ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] r. został oparty o ustawowe przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 K.p.a z zachowaniem terminów do jego złożenia przewidzianych w art. 148 K.p.a. W tym zakresie ustalono, że treść wydanej decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] r. była znana wnioskodawczyni co najmniej w dniu [...] r., kiedy z archiwum Starostwa Powiatowego we [...] uzyskała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię w/w decyzji. Zdaniem organu, jeżeli strona powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia, winna udokumentować zachowanie terminu do wniesienia podania w odniesieniu do tych okoliczności, które powołuje w podaniu, dlatego organ pierwszej instancji był zobowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony mimo uchybienia terminu, stanowiło rażące naruszenie prawa, ponieważ godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Ponadto w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji uzupełnił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wzywając pozostałych spadkobierców po S. M. tj. synów H. M. i R. M. pismem z dnia [...] r., znak [...] do złożenia pisemnego oświadczenia dotyczącego okoliczności, kiedy dowiedzieli się o wydanej decyzji Naczelnika Gminy [...] o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa jako opuszczonego. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] r. H. M. oświadczył, iż o treści w/w decyzji dowiedział się od swojej siostry w okresie września - października 2007r. W związku z tym, że z udzielonej w dniu[...] odpowiedzi nie wynikało, w jakim terminie H. M. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a R. M. nie udzielił odpowiedzi, ponownie wezwano H. M. pismem z dnia [...] r. o dokładne sprecyzowanie terminu, w jakim dowiedział się o wydanej decyzji, a R. M. o złożenie oświadczenia. Do czasu wydania przedmiotowej decyzji H. M. nie złożył ponownego oświadczenia odnośnie sprecyzowania terminu powzięcia wiadomości o decyzji przejęcia na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność jego ojca, natomiast R. M. w dniu [...] r. złożył oświadczenie identycznej treści co H. M. na wezwanie z dnia [...] r. Organ podniósł też, że przed wydaniem niniejszej decyzji strony zostały zawiadomione o przysługujących im prawach wynikających z art. 10 KPA, lecz z możliwości tej żadna ze stron nie skorzystała.
Od powyższej decyzji M. M. złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa polegającą na naruszeniu art. 148 § 1 kpa z zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa przez uznanie, że w sprawie złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa i wniosła o: uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, a w przypadku stwierdzenia, że w wyniku wznowionego postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, uznanie w myśl art. 151 § 2 kpa, że decyzja z dnia 22. 04. 1976 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadniając postawione zarzuty odwołująca wskazała, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ l instancji dokonał ustaleń w zakresie zachowania terminów do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 148 kpa i doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni poznała treść decyzji z dn. [...] r. co najmniej w dniu [...] r., kiedy to z archiwum Starostwa Powiatowego we [...] uzyskała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię ww. decyzji, która została załączona do wniosku z dnia[...] o wznowienie postępowania administracyjnego. Jak zauważyła odwołująca się, w dniu[...] nie była stroną tejże decyzji w rozumieniu art. 28 kpa i art. 147 kpa. Ponadto M. M. stwierdziła, że w wydanej decyzji z[...], organ l instancji, nie przeprowadzając wnikliwej analizy akt sprawy uznał, że termin nie został przez stronę zachowany i z tym poglądem odwołująca się nie zgadza, albowiem zgodnie z art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, natomiast w dniu otrzymania kserokopii decyzji z[...] odwołująca się nie była stroną tejże decyzji. Nie było również sądowego ustalenia, kto jest spadkobiercą po zmarłym S. M., jako podstawy do działu spadku, ze względu na fakt, iż w skład masy spadkowej wchodziło gospodarstwo rolne, a kto został spadkobiercą po zmarłym S. M., stwierdzone zostało dopiero postanowieniem wydanym przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział l Cywilny z dnia 9 października 2007r. Postanowienie to uprawomocniło się po upływie 21 dni, tj. z dniem 31 października 2007r. W ocenie odwołującej należy więc uznać, ze dopiero z dniem 31. 10. 2007r. zarówno odwołująca się, jak i pozostali spadkobiercy stali się stroną, o której mowa w art. 28 kpa, art. 147 kpa i 148 kpa. Strona podniosła, że wniosek o wznowienie złożyła do Urzędu Gminy [...] dnia 19.11.2007r. i do przedmiotowego wniosku załączone było również powołane wyżej prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dn. 9.10.2007r. W świetle powyższych faktów, zdaniem odwołującej się, termin o którym mowa w art. 148 kpa został przez nią zachowany, dlatego wniosła o rozpatrzenie sprawy o wznowienie postępowania w zakresie decyzji z dn. [...]. Z powołanych w odwołaniu faktów i ustaleń zdaniem odwołującej się wynika, że zarówno wnioskodawczyni, jak i pozostali spadkobiercy po S. M., zachowali termin określony w art. 148 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że stroną postępowania, którego wznowienia domaga się odwołująca – M. M., był jej ojciec – S. M., który zmarł w dniu 3 sierpnia 2006r. Z tym więc dniem, zgodnie z regulacją art. 922 § 1 K.c., na jego spadkobierców przeszły prawa i obowiązki majątkowe. Spadkobiercy uzyskali wtedy również prawa wynikające z dziedziczonych sytuacji prawnych, chroniące uzyskane prawa majątkowe. W ocenie organu należy wobec tego stwierdzić, że posiedli także interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania, jako strona w postępowaniach administracyjnych dotyczących praw majątkowych zmarłego. Ponadto, jak ustalił organ l instancji, czego nie kwestionowano w odwołaniu, odwołująca wiedziała o treści decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...]r., a zatem również o okolicznościach uzasadniających żądanie wznowienia, conajmniej w dniu[...] i ustalenie to potwierdza również znajdująca się w aktach sprawy kopia pisma M. M. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości w 1976r., w którym wprost powołuje się na wspomnianą decyzję Naczelnika Gminy[...], podjęte przez siebie starania o zwrot nieruchomości, a także na fakt bycia spadkobierczynią zmarłego S. M. W konsekwencji więc organ odwoławczy wywiódł, że żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r., odwołująca się winna była złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia 13 czerwca 2007r., a wniesienie go dopiero 20 listopada 2007r. (data stempla pocztowego), było wobec tego spóźnione.
Odnosząc się do treści odwołania należy na gruncie ww. wywodów organ zauważył, iż posiadania statusu strony przez M. M. nie można utożsamiać z legitymowaniem się przez nią postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu – S. M., ponieważ postanowienie to ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza tylko stan istniejący już od chwili otwarcia spadku, nie kształtuje natomiast dla spadkobierców nowej sytuacji prawnej. W tych okolicznościach, w ocenie organu odwoławczego, brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, przy jednoczesnej wiedzy odwołującej się, która notabene co najmniej od 13 czerwca 2007r. powoływała się na fakt bycia spadkobierczynią zmarłego, o przyczynie uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego, nie zwalniał strony z obowiązku dochowania terminu przewidzianego w art. 148 kpa. Stanowisko przeciwne skutkowałoby tym, że uchylanie się od regulowania spraw spadkowych, z punktu widzenia przywołanego przepisu, prowadziłoby do sytuacji, iż prekluzyjny termin nie mógłby nigdy rozpocząć biegu.
Poza powyższym organ zauważył również, że jak stanowi art. 148 § 1 kpa, termin jednego miesiąca liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, nie zaś od dnia kiedy uzyskała status strony. Tym bardziej więc stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, by termin ten liczyć od dnia 31 października 2007r., tj. uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku po S. M., nie znajduje zdaniem organu uzasadnienia. Reasumując, kolegium uznało, że skoro strona ze skutkiem prawnym może żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w niniejszej sprawie - najpóźniej od dnia 13 czerwca 2007r., to wniesienie takiego podania dopiero 20 listopada 2007r.. winno skutkować odmową wznowienia postępowania, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym, w sytuacji, gdy, tak jak w niniejszej sprawie, pomimo złożenia wniosku z uchybieniem terminu, organ wydał postanowienie o wznowieniu, postępowanie przed organem pierwszej instancji winno zostać umorzone.
W skardze do sądu M. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nie zastosowaniu dyspozycji tej normy wobec zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania oraz naruszenie art. 148 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącej w toku prowadzonego postępowania nie odnaleziono dokumentów i dowodów z akt sprawy stanowiących podstawę wydania decyzji z dnia [...] r., w tym dokumentu potwierdzającego fakt odebrania decyzji przez osobę, której dotyczyła. Skarżąca podniosła, że w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego, interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, dlatego stroną decyzji z dnia [...] r. był ojciec zainteresowanej – S. M. Brak jest w dokumentach dowodu na okoliczność, że otrzymał przedmiotową decyzję, a zmarł 3 sierpnia 2006r. Zdaniem skarżącej, w dniu otrzymania kserokopii decyzji tj. 13.06.2007r. nie była stroną decyzji i tym samym stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 148 k.p.a., bowiem dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia 9.10.2007r. stała się wraz braćmi J., H. M. i R. M. spadkobierczynią po ojcu S. M. Wydane postanowienie uprawomocniło się po 21 dniach tj. 31.10.2007r., a wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] r. złożyła dnia 19.11.2007r., wobec czego uważa, że termin o którym mowa w art. 148 k.p.a. został przez nią dochowany. Strona zarzuciła organowi odwoławczemu niewłaściwe powołanie się na art. 922 § 1 k.c. w zakresie dotyczącym ustaleń kiedy należy uznać spadkobiercę za stronę i powołała poglądy doktryny (Duże komentarze Becka "Kodeks cywilny" Tom II komentarz do art. 450-1088 pod redakcją K. Pietrzykowskiego 5 wydanie str.939), w przypadku art. 922 § 1 chodzi tu o prawa i obowiązki mające charakter cywilnoprawny i przymiotnikowi temu należy nadać szerokie znaczenie, równoważne używanemu dawnej określeniu "prawa i obowiązki prywatnoprawne". Pozwala to na objęcie zakresem normy z art. 922 § 1 k.c. także praw i obowiązków wynikających z prawa pracy. Do spadku nie należą natomiast prawa i obowiązki o charakterze majątkowym regulowane przepisami prawa administracyjnego lub finansowego, jeśli nawet przepisy te posługują się konstrukcjami prawa spadkowego".
W świetle powyższego skarżąca nadal uważa, że skoro o fakcie bycia spadkobierczynią po ojcu S. M. (zważywszy, że w skład masy majątkowej wchodzi gospodarstwo rolne) stanowiło ostateczne postanowienie sądu, które uprawomocniło się 31.10.200 r. to złożony dnia 19.11.2007r. wniosek o wznowienie postępowania był złożony w terminie nakreślonym przez art. 148 k.p.a. Ponadto niezrozumiałym jest dla skarżącej stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia[...] w której orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, gdzie powołano się na orzecznictwo sądowo – administracyjne: wyrok NSA z dnia 6.10.2000r., sygn. akt I SA 855/99. Reasumując skarżąca stwierdziła, że skoro ustawodawca kładzie nacisk na to, że to strona składa wniosek o wznowienie postępowania, to istotny jest fakt bycia "stroną" postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., i tą przesłankę M. M. spełniła, jak i warunki z art. 148 k.p.a., czego dowodzi wydane postanowienie sądu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.
Przedmiotem toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy postępowania była ocena prawidłowości decyzji, która wydana została w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 16 kpa statuuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta nie ma jednak wartości absolutnej, gdyż ustawodawca, kierując się względami praworządności oraz interesem uczestników postępowania, przewidział możliwość zakwestionowania decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Z uwagi na powyższą zasadę, w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wykładnia przesłanek umożliwiających taką wyjątkową weryfikację decyzji, winna mieć charakter zawężający. Istotą sprawy weryfikacyjnej jest wykazanie, że organ administracji publicznej prowadzący pierwotne postępowanie nie miał pełnego obrazu stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, gdyż nie znał wszystkich okoliczności faktycznych lub nie zgromadził pełnego materiału dowodowego. W rozpatrywanym przypadku w pierwszej kolejności należało ocenić, czy w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania powołane przez stronę skarżącą, tj. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz, czy organ prawidłowo ocenił, iż zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa.
Z uwagi na powyższe w rozpatrywanej sprawie kluczowym zagadnieniem, wpływającym na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji była ocena znaczenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez wnioskodawczynię dla powstania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, wskazany dokument nie odgrywa w rozpatrywanej sprawie istotnej roli, ponieważ nie kreuje nowej okoliczności faktycznej ani prawnej, ponad tę, która wynika z treści decyzji z [...] r. Prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, powołanych na mocy postanowień testamentu (art. 959 - 965 k.c.) lub przepisów ustawy (art. 931 - 937 k.c.) stwarza domniemanie prawne, że osoba wymieniona w postanowieniu jest spadkobiercą (art. 1025 § 2 k.c.). Moment, z jakim następuje nabycie spadku określony został w art. 925 k.c. Stosownie do tego przepisu spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zgodnie zaś z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem postanowienie o nabyciu spadku potwierdza jedynie nabycie spadku, które z mocy art. 925 k.c. nastąpiło już wcześniej - z chwilą otwarcia spadku tj. śmierci spadkodawcy. Istotne jest więc to, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie ma wpływu na datę nabycia spadku przez spadkobiercę. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku nie rozstrzyga się zatem kwestii dziedziczenia, lecz dokonuje deklaratywnego stwierdzenia przejścia na określone osoby praw i obowiązków zmarłego, skutkującego powstaniem domniemania przewidzianego w art. 1025 § 2 kc. Konsekwencją przewidzianej w art. 1025 § 1 i 2 kc regulacji dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie nie jest więc wymóg dowodzenia następstwa prawnego w drodze dziedziczenia wyłącznie postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, lecz obowiązek uznania za wiążącą jego treści - do momentu obalenia domniemania z § 2.
Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uznania, że orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku jest niezbędne dla ustalenia legitymacji określonych podmiotów jako stron postępowania administracyjnego. Z tego względu należy podzielić pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, że o fakcie oparcia decyzji z dnia [...] r. nr [...] o fałszywe dowody strona dowiedziała się z chwilą otrzymania tego dokumentu, to jest w dniu [...]r. kiedy z archiwum Starostwa Powiatowego we [...] uzyskała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię w/w decyzji. Dla ustalenia momentu rozpoczęcia biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nie miała zatem znaczenia okoliczność, że w tej dacie skarżąca nie dysponowała prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie bowiem z treścią art. 148 § 1 kpa, termin jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Miarodajny jest więc tutaj li tylko określony stan wiedzy osoby domagającej się wznowienia postępowania, a nie formalne potwierdzenie okoliczności mających, w ocenie skarżącej stanowić o rozpoczęciu biegu omawianego terminu.
Na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniała ponadto konieczność eliminacji z obrotu prawnego decyzji organu l instancji przez organ odwoławczy. Takie rozstrzygnięcie zostało zdeterminowane okolicznością bezspornego naruszenia przez organ I instancji zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 K.p.a. Naruszenie to wynika z faktu, że organ ten wydał decyzję z dnia[...] znak [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowało już postanowienie tegoż organu z dnia [...] r. Nr[...] wydane w trybie art. 145 § 1 pkt 1 4 oraz art. 149 i 150 § 1 kpa o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,71 ha, położonego we wsi[...], stanowiącego własność S. M. jako opuszczone.
Możliwość odmowy wznowienia postępowania, jaką daje organowi powołany jako podstawa decyzji l instancji przepis art. 149 § 3 k.p.a, następuje wyłącznie z przyczyn formalnych i istnieje tylko wówczas, gdy nie nastąpiło jeszcze podjęcie postępowania wznowieniowego.
Co do zasady więc, nie jest dopuszczalne ponowne podejmowanie rozstrzygnięcia o odmowie podjęcia postępowania wznowieniowego, gdy jest ono już w toku, na skutek wydania ostatecznego postanowienia w tym zakresie. Nie można natomiast wykluczyć, że po wznowieniu postępowania organ orzekający w sprawie uzna, że z powodu uchybienia warunkom formalnym określonym w art. 148 kpa wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji odmowa wszczęcia postępowania winna być poprzedzona wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego (por.M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000, str. 900).
W tym stanie rzeczy dokonana przez organ odwoławczy ocena, prowadząca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu l instancji i umorzenia postępowania przed organem l instancji jest zgodna z obowiązującym prawem.
Powyższe okoliczności implikują uznanie, że zaskarżona decyzja podjęta została przy zaistnieniu przesłanki do jej wydania oraz prawidłowym przeprowadzeniu postępowania i nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, a zatem brak jest podstaw do jej uchylenia.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło