II SA/Bd 985/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie rozbiórki postanowił: oddalić wniosek I W dniu 4 października 2012 r. (uzupełniony 12 listopada 2012 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek swój uzasadnił trudną sytuacją materialną oraz zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z niepracującą żoną oraz bezrobotnym wnukiem. Wnioskodawca uzyskuje świadczenie emerytalne, które wynosi [...] zł netto miesięcznie oraz czynsz z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada część domu o powierzchni ok. [...] m2 oraz inne nieruchomości tj.: udział w budynku gospodarczym oraz działce – ok. [...] arów. Podał, że ponosi m.in. następujące wydatki: na leczenie wraz z żoną przeznacza około [...] zł miesięcznie, energia elektryczna [...] zł miesięcznie, woda [...] zł rocznie, opał [..] zł rocznie. Oświadczył, że na jego rachunku osobistym są zgromadzone oszczędności jego wnuka w wysokości [...] zł zaś on sam posiada oszczędności w kwocie ok. [...] zł, które są przeznaczone na wypadek choroby czy też innego zdarzenia losowego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. III W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie uzyskiwaną z dwóch źródeł oraz kwotą oszczędności w wysokości ok. [...] zł, które jego zdaniem są przeznaczone na wypadek choroby czy też innego zdarzenia losowego. Ponadto jego wnuk posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. W odniesieniu do niniejszej sprawy wygląda to w ten sposób, że kwota oszczędności skarżącego oraz wnuka wynosi łącznie ok. [...] zł. Skoro skarżący twierdzi, że jego oszczędności są przeznaczone na wypadek choroby czy też innego zdarzenia losowego to zdaniem orzekającego nic nie stoi na przeszkodzie aby wszczęte przez skarżącego postępowanie sądowoadministracyjne potraktować jako takie zdarzenie losowe. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że skarżący po uiszczeniu wszelkich opłat związanych z utrzymaniem jest w stanie wygospodarować dodatkowo oszczędności, których to nie wykazał w formularzu PPF lecz uczynił to dopiero na zarządzenie orzekającego. IV W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.