II SA/Bd 987/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-11-15
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego na podstawie uchylonej decyzji administracyjnej jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pobrane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do tego świadczenia, stanowi nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi. Organ nie naruszył prawa wydając decyzję o zwrocie, gdyż działał zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
I. S. otrzymała dodatek do zasiłku rodzinnego na dziecko M. S. za okres od września 2006 r. do sierpnia 2007 r. na podstawie decyzji administracyjnej. Decyzja ta została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta B., który odmówił przyznania prawa do dodatku za ten okres. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, a skarga I. S. na decyzję o zwrocie dodatku została oddalona przez WSA w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2011r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
II SA/Bd 987/11
Uzasadnienie
Na podstawie art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 4. ust. 5 ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 Kpa Prezydent B. decyzją nr [...] z dnia [...]zobowiązał I. S. do zwrotu nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko: M. S. za okres od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. w kwocie 4.800 zł wraz z odsetkami należność główna: 3.773,40 zł, odsetki 2444,76 zł razem: 7.224,76 zł.
SKO w B. rozpoznając odwołanie I. S. decyzją z dnia [...] - [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 30 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że dla podstawy z art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mają znaczenia okoliczności, które są istotne dla zapewnienia pozostałych wymienionych w art. 30 ust. 2 pkt 1 -3 ustawy podstaw. W świetle art. 30 ust. 2 pkt 4 tej ustawy istotne jest to, że ostateczną decyzją z dnia [...] Prezydent B. po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...] w części dot. przyznania I. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko M. S. w okresie od [...]września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. i odmówił jej przyznania prawa do tego dodatku za ten okres, co odpowiada art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy; stąd świadczenie pobrane na podstawie uchylonej decyzji, co do którego odmówiono przyznania do niego prawa, zasadnie uznano za nienależnie pobrane i organ był zobligowany do uwzględniania okoliczności wynikających z istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Prezydenta B. z dnia [...], co z kolei przesądziło o konieczności wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w formie dodatku.
Składając skargę I. S. zarzuciła naruszenie art. 2 i 71 Konstytucji oraz art. 30 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. i art. 7, 77 i 80 Kpa i domagała się uchylenia obu decyzji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), tj. z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.
Stosownie do przepisów art. 30 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi. W art. 30 ust. 2 tej ustawy wymieniony został katalog tych świadczeń z którego wynika, iż za nienależnie pobrane świadczenia uważa się: 1) świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenia prawa do nich albo wstrzymanie ich wpłaty, jeżeli osoba była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone wskutek świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia skoordynowane, które wypłacono łącznie ze świadczeniami konkurencyjnymi, określonymi w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych; 4) świadczenia przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, albo świadczenia przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
Stosownie do przepisów art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że pobrany przez skarżącą w okresie od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad synem M. w okresie korzystania przez skarżącą z urlopu wychowawczego został pobrany na podstawie decyzji, która następnie uchylona została w wyniku wznowienia dnia [...] postępowania, wskutek czego skarżącej odmówiono przyznania prawa do wymienionego dodatku. Wydana w tym zakresie decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...], a złożona skarga na ww. decyzję ostateczną Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 901/10 z dnia 12 października 2010 r.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oznacza to, że podjęty dodatek stał się nienależnie pobranym i podlega zwrotowi do organu na podstawie decyzji administracyjnej z uwagi na treść przytoczonego wyżej przepisu ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Przepisy art. 30 ust. 2 pkt 4 tej ustawy został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456) i obowiązywał w okresie wydania zaskarżonej decyzji jak i w dniu wydania poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.
Wydając więc zaskarżoną decyzję organ nie naruszył obowiązującego w chwili jej wydania prawa i dlatego wobec braku przesłanek wskazanych treścią przepisów art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oparciu o przepisy art. 151 tej ustawy skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło