II SA/Bd 987/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...].2020 [...], numer [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na przebudowie budynku gospodarczego na działce nr ewid.[...] w miejscowości [...] nr [...], gm. [...] dokonanej przez właściciela obiektu K. K.. W dniu [...] 2020 r. Ł. K. (dalej jako "skarżąca") złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocnymi decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] 2020 r. w sprawie samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. decyzją z [...] 2024 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] 2020, [...], numer [...] umarzającej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Data uzyskania przez wnioskodawczynię informacji o wydaniu przez PINB decyzji z dnia [...].2020 r. wynika przy tym z wniosku o wznowienie z [...].2020 r. ("dwa dni temu, po doręczeniu postanowienia WINB z [...].2020 r."). Organ wyjaśnił, że skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że jako właścicielka działki nr [...], sąsiadującej z działką nr [...] powinna być stroną we wskazanym postępowaniu, bowiem w latach 2012-2015 jej sąsiad K. K., bez żadnych zgłoszeń i pozwoleń przeprowadził roboty budowlane na swojej działce. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do wykazania interesu prawnego lub obowiązku, na podstawie którego mogłaby zostać uznana za stronę, skarżąca poinformowała, że zagrożenie swojego interesu prawnego wywodzi z oddziaływania obiektu. Kilkunastometrowa odległość dzieląca budynek od granicy z jej działką to dystans odpowiedni do tego, aby woda spływająca ze wschodniej połaci dachu dawnej chlewni w kierunku południowo-wschodnim skierowała się na wprost na zachodnią ścianę szczytową jej stodoły doprowadzając do jej podtapiania. Skarżąca wskazała także na zmianę sposobu użytkowania budynku na warsztat naprawczy kilku tirów i myjnie. Zdaniem organu I instancji nie ma wątpliwości co do braku legitymacji skarżącej do występowania w charakterze strony postępowania naprawczego. Materialnoprawny udział w postępowaniu w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem przepisów (postępowanie naprawcze - art. 52 Prawa budowlanego) mają inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, a także właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji jako osoby trzecie, których interesy chronione są Prawem budowlanym w procesie budowlanym na mocy art. 5 ust. 1 pkt 9. Z akt administracyjnych wynika, że odległość spornej inwestycji zlokalizowanej na terenie działki o numerze ew. [...] do granicy nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...] wynosi [...] m, w związku z czym lokalizacja przedmiotowego budynku nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W kwestii zalewania budynku stodoły z połaci dachowej dawnej chlewni, należało wziąć, zdaniem organu pod uwagę art. 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., z którego wynika, że dla budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Organ ustalił, że na terenie działki nr [...] brak jest kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej. Dodał, że w sprawie utwardzenia terenu nieruchomości ozn. [...], zmiany sposobu użytkowania budynku na warsztat oraz myjni, prowadzone były odrębne postępowania administracyjne. W ocenie organu strona skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego ani okoliczności przemawiającej za uznaniem jej za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2020 r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła - naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 p 4 k.p.a. oraz w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy istnieją ewidentne dowody wskazujące na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, które toczyło się od 2015 r.; - naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie kompletnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz merytorycznego załatwienia sprawy, niepodjęcia polegające przede wszystkim na zaniechaniu podjęcia jakichkolwiek czynności w kierunku zweryfikowania i odniesienia się do ustaleń i warunków zawartych w ekspertyzie hydrogeologicznej i geotechnicznej dotyczącej utwardzenia działki nr [...], która została przesłana do organu przez skarżącą; - naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.pa. poprzez błędne ustalenia faktyczne oraz dowolną ocenę dowodów. Decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. WINB wskazał, że wnioskodawczyni wywodzi zagrożenie interesu prawnego z oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją, wiążąc przy tym wszystkie prowadzone przez organ I instancji sprawy o różnych przedmiotach. Przedmiotowe postępowanie dotyczy przebudowy budynku gospodarczego, zatem oddziaływanie innych obiektów czy wykonanych robót (rozbiórka innych budynków, utwardzenie terenu, czy podniesienie terenu) na przedmiotowej działce nie może być analizowane przy badaniu interesu prawnego wnioskodawczyni. Natomiast niekorzystne oddziaływanie przedmiotowego obiektu – budynku gospodarczego przez jego przebudowę nie zostało stwierdzone. Organ odwoławczy podniósł, że odległość przedmiotowego obiektu budowlanego od granicy działki skarżącej wynosi [...] m – zatem lokalizacja obiektu nie narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia. W kwestii zalewania budynku stodoły na działce sąsiedniej poprzez wodę z połaci dachowej z dawnej chlewni znajdującej się na dz. nr [...], należy mieć na uwadze, że § 28 ust. 2 rozporządzenia, który ma zastosowanie w sprawie, ponieważ z ustaleń organu wynika, ze na przedmiotowym terenie nie ma kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. WINB wywiódł, że to, że skarżąca została uznana za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego na nieruchomości o nr ewid.[...], nie oznacza, że musi zostać uznana za stronę postępowania w sprawie samowolnej przebudowy budynku gospodarczego. Stwierdził także, że wnioskodawczyni nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego ani okoliczności przemawiającej za uznaniem jej za stronę postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia [...].2020 r. W ocenie organu II instancji niezasadny był zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. Jak bowiem zwrócił uwagę WINB w postępowaniu nadzwyczajnym organ nie dokonuje całościowego merytorycznego rozpatrzenia sprawi i nie zbiera nowych materiałów dowodowych w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Ł. K. zarzuciła: - naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1, w zw. z art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji PINB w sytuacji, gdy istnieją ewidentne dowody wskazujące na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; - naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez powierzchowne odniesienie się do odwołania; - naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 poprzez błędne ustalenia faktyczne oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów przeprowadzonych w sprawie spełnienia się przesłanki wznowieniowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia oraz ustalenia obecnego stanu fizycznego przebudowanego budynku gospodarczego (brak orynnowania) i jego oddziaływania na mienie strony skarżącej, a zwłaszcza poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do przesłanego do organu odwoławczego w dniu [...] 2024 r. poprzez platformę ePUAP skanu ekspertyzy hydrogeologicznej i geotechnicznej prof. dr hab. Inż. M. K. na teren utwardzenia terenu działki nr [...], której analiza jednoznacznie wskazuje, że strona skarżąca powinna mieć status strony w umorzonym postępowaniu na mocy spełnienia się przesłanki wznowieniowej zawartej w § 28 ust. 2 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że niniejsze postępowanie prowadzone było w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, tj. wznowieniowa postępowania. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym wydano decyzję, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") i art. 145 a § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został oparty o treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. sytuację gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się w istocie do rozstrzygnięcia, czy skarżącej jako właścicielce nieruchomości sąsiadującej z inwestycją przysługiwał status strony postępowania w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej polegającej na przebudowie budynku gospodarczego na działce nr ewid.[...] w miejscowości K.. Wyznaczenie kręgu stron postępowania w omawianej sprawie winno nastąpić w oparciu o art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu przywołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnioskodawcy a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od pojęcia interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który ma miejsce wówczas gdy dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże tego zainteresowania nie może poprzeć przepisami prawa, stanowiącymi podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. O tym zaś, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza z kolei treść przepisów prawa materialnego. Chodzi przy tym o takie przepisy prawa materialnego, z których dla konkretnego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z 29 stycznia 1991 r., sygn. akt IV SA 972/90, ONSA z 1991 Nr 3-4, poz. 52). Wskazać należy w związku z tym, że skarżąca wywodzi swój interes prawny z § 28 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. tj. Dz.U. z 2022, poz. 1225 – dalej jako "rozporządzenie"), zgodnie, z którym w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Skarżąca powołując się na powyższy przepis, zwraca uwagę, że w związku z utwardzeniem terenu działki nr [...], woda opadowa z dachu chlewni spływa na teren utwardzony, a następnie kieruje się na teren działki skarżącej, zalewając i niszcząc jej budynki. Podnieść należy w związku z tym uwagę, że skarżąca wiąże swój interes prawny z niezgodnego z prawem utwardzenia działki nr [...] przez inwestora (co stanowiło przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego), nie zaś ze zmianą sposobu odprowadzania kanalizacji w wyniku wykonanych robót budowlanych w budynku gospodarczym - czego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Przepis art. 28 § 2 rozporządzenia, na który powołuje się strona reguluje tym czasem kwestie związane z odprowadzaniem wód opadowych i stanowi on wyjątek od zasady obowiązku zapewnienia kanalizacji umożliwiającej odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Zauważyć należy również, że przebudowa przedmiotowego budynku gospodarczego, w świetle decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2020 r., polegała na wykonaniu tynków zewnętrznych, naprawie tynków zewnętrznych, wymianie stolarki okiennej ze stalowej na profile pcv, zamurowaniu 12 otworu drzwiowego i otworów okiennych, likwidacji boksów i koryt dla zwierząt. Żadna z powyższych robót budowlanych nie miała wpływu na sposób odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku gospodarczego. Tym samym w niniejszej sprawie skarżąca nie może skutecznie powoływać się na przepis § 28 ust. 2 rozporządzenia jako na przepis kreujący jej interes prawny w przedmiotowej sprawie. Dodać należy, że organy rozważyły również, czy strona skarżąca nie ma interesu prawnego do udziału w omawianej sprawie z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie odległości inwestycji od nieruchomości skarżącej. Z ustaleń organów wynika, że odległość spornej inwestycji zlokalizowanej na terenie działki o numerze ew. [...] do granicy nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...] wynosi [...] m, w związku z czym lokalizacja przedmiotowego budynku nie narusza przepisów rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, za zasadne uznać należy stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...].2020 [...], numer [...] Tym samym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji WINB nie naruszył art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd nie znalazł także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenia przepisów art. 7, art. 75 § 1, art 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż organy wyjaśniły stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy. Stwierdzony przez organ odwoławczy brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, skutkował brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając na uwadze powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę