II SA/Bd 989/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-01-12
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Renata Owczarzak, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie przesiedleńczym, który nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. Kluczowe jest, że obóz przesiedleńczy, w którym przebywał skarżący, nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia, co jest warunkiem koniecznym do przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą o kombatantach.Stan faktyczny
Skarżący P. S. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obóz ten nie został wymieniony w stosownym rozporządzeniu. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ drugiej instancji, skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że obóz był filią innego obozu, a inne osoby przebywające w nim otrzymały uprawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, c oraz art.22 ust.1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami) odmówił przyznania P. S. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie [...], wskazując w uzasadnieniu, że w oparciu o treść delegacji art. 8 ust. 1 ustawy o kombatantach, przedmiotowy obóz nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154 ). Z materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż nie był to obóz karny lub wychowawczy o którym jest mowa w § 5 pkt 2 i 3 cytowanego rozporządzenia, a tym samym, nie stanowi to represji w rozumieniu powołanej ustawy kombatanckiej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. S. kwestionując jej zasadność, bowiem obóz ten był w jego ocenie filią obozu w Potulicach, a przebywające z nim w tym okresie osoby będące sąsiadami w miejscu zamieszkania skąd został przesiedlony otrzymały uprawnienia kombatanckie, co jedynie może w ocenie skarżącego wskazywać na zasadność wniosku o przyznanie przedmiotowych uprawnień.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W jej uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych lub w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Odwołujący przebywał w obozie przesiedleńczym [...] w maju 1941 r., który to obóz nie został wymieniony w § 5 lub 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r., który wymienia inne miejsca odosobnienia wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach. Obóz dla wysiedlonych ( Umsiedlungslager ) w T.u tzw. [...] w okresie od września 1941 r. do stycznia 1942 r. pełnił funkcję (wychowawczego( obozu pracy, a od 1.09.1942 r. stał się podobozem ( Unterlager ) obozu w P., co w konsekwencji stanowi o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. podnosząc argumentację prezentowaną we wcześniejszym odwołaniu, przytaczając jednocześnie okoliczności przyznania uprawnień kombatanckich na rzecz innych osób, które przebywały w tym obozie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wbrew podnoszonym zarzutom skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął sprawę dotyczącą przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z prawem, nie naruszając zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami ), ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek, a przesłanki te w odniesieniu do skarżącego określa przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) cytowanej wyżej ustawy. Przepis ten stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy o kombatantach są m.in. okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
W art. 8 ust. 1 ustawy Prezes Rady Ministrów został upoważniony do określenia, na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozów o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w pkt. 3.
Prezes Rady Ministrów w wykonaniu tej delegacji ustawowej, w wydanym rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 r. ( Dz.U. Nr 106, poz. 1154 ) określił miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Rozporządzenie to określa także miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W § 2 wymienione są obozy koncentracyjne oraz podobozy obozów koncentracyjnych określone w art. 3 pkt 2 ustawy, natomiast w § 5 inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) tj. przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania), wychowawcze obozy pracy (Arbeitserziehungslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień i obozów przesiedleńczych, karne obozy pracy (Strafarbeitslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień, obozy typu Polenlager i obozy pracy przymusowej dla Żydów (Zwangsarbeitslager fur Juden).
Treść § 6 powołanego wyżej rozporządzenia określa inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Poza sporem pozostaje, iż obóz przesiedleńczy w [...], gdzie w maju 1941 r. przebywał skarżący, nie znajduje się na liście obozów koncentracyjnych, ani innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c), w tym także przejściowych obozów policji bezpieczeństwa ( obozy internowania ).
W tym stanie rzeczy, przy braku określenia T. jako "innego miejsca odosobnienia", w odniesieniu do wydanej decyzji w oparciu o dyspozycję przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy, nie można skutecznie podnosić zarzutu, iż decyzja w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich naruszała prawo.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło