II SA/Bd 989/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz Spółki A Sp. z o.o. w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (BP ARiMR) wpłynął wniosek [...] sp. z o. o. (skarżącej spółki) o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 r. Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], Kierownik BP ARiMR w [...] przyznał skarżącej spółce jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości [...] zł, a także z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej ustalono, że istnieję różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych ([...]ha) a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli ([...] ha). Wyliczona różnica powierzchni między powierzchnią deklarowaną we wniosku a stwierdzoną w czasie kontroli wynosi [...]% . W związku z powyższym, na podstawie art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnoście do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r. str. 651; ze zm.) – zwanego dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009, początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł. Organ przy ustalaniu kwoty przyznanych płatności uwzględnił również współczynnik korygujący wynikający z przepisu art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz U. L 30 z 31.1.2009, str. 16) zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009". Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych skarżącemu płatności bezpośrednich po obniżkach z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi [...] zł, co przy kursie wymiany [...]zł stanowi kwotę [...]euro, organ do kwoty stanowiącej nadwyżkę (tj. od [...]euro) zastosował współczynnik korygujący w wysokości [...]%, pomniejszając tym samym kwotę świadczenia o [...]euro tj. o [...]zł. Organ ponadto przyznał skarżącemu zwrot dyscypliny finansowej, wyliczony na podstawie § 14 g ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz 121; ze zm.), wynoszący [...]zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka podniosła, że nie zgadza się z przyjętymi do naliczenia płatności powierzchniami działek rolnych "H" i J". Wskazała, że stwierdzona różnica powierzchni wynika z błędnie opracowanych granic odniesienia na materiale graficznym, a nie z uprawy niedeklarowanych działek ewidencyjnych. Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż po odniesieniu wyników kontroli na miejscu do ortofotomapy cyfrowej uzyskano redukcję powierzchni działki rolnej H do powierzchni [...] ha i działki rolnej J do powierzchni [...] ha, a łączne stwierdzone zawyżenie dla tych dwóch działek rolnych wyniosło [...] ha. Podniósł, że skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających prawidłowość wskazania przez nią powierzchni deklarowanej we wniosku. Dodał, że wydając decyzję organ I instancji opierał się obszernym materiałem dowodowym, w postaci szkiców, ortofotomap, danych zawartych w bazie referencyjnej, prawidłowo go oceniając i rozpatrując sprawę. W skardze na powyższą decyzję [...] sp. z o.o., wskazała, że organy redukując powierzchnie jej działek o [...] ha opierały się o błędnie wyznaczone granice odniesienia działek ewidencyjnych. Dla działek rolnych H i J rzeczywista granica ze strony wschodniej przebiega przy drodze znajdującej się na gruncie, natomiast według danych ARIMR, mających odzwierciedlenie na dostarczonym stronie skarżącej załączniku graficznym, pole odniesienia dla przedmiotowej drogi jest na łące skarżącej. Podobnie dla działki rolnej B, północna granica działki [...] rzeczywiście przebiega środkiem rowu, a na załączniku graficznym błędnie umiejscowiona jest kilka metrów dalej na południe. Poza kodami DR 50 podczas kontroli nałożono również kody DR 52 mówiące o zwiększeniu pola zagospodarowania w stosunku do wcześniej opracowanego przez ARiMR. Niestety powierzchnie zwiększeń nie zostały uwzględnione podczas naliczania płatności. Przykładowo na działce rolnej B o powierzchni deklarowanej 8 ha przeprowadzono rekultywację gruntu co potwierdza powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu - [...]ha, jednak do naliczenia płatności przyjęto powierzchnie zredukowaną do [...]. Strona skarżąca zwróciła również uwagę, że w trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie stwierdzono prawidłowość jego deklaracji, a mimo to przyznano decyzję w oparciu o inne, nieaktualne dane. W odpowiedzi na skargę organ II instancji uznał, że zarzuty dotyczące działki rolnej B, niepodnoszone na etapie postępowania administracyjnego są zasadne i w tym zakresie powierzchnia, do której ostatecznie przyznano płatności nie została właściwie określona. Błędy te jednak nie wynikały z nieprawidłowo określonych granic działki. Odnosząc się natomiast do kwestii działek rolnych H i J, organ ponownie wskazał, że powierzchnia zmierzona była zgodna z deklaracją, jednak dla obu działek zastosowano kod pokontrolny DR50, oznaczający, że granice uprawy wykraczają poza granicę działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, sugerując się danymi zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych LPIS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej sprawy stanowiły przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012, poz. 1164 ze zm.), uchylonej ustawą z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308 z późn. zm.) z dniem 15 marca 2015 r. Przepisy wskazanej wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. miały w niniejszej sprawie zastosowanie z uwagi na fakt, że w myśl przepisu art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2015 r. do postępowań wszczętych i niezakończonych w sprawach płatności bezpośredniej stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisu art. 3 ust. 3 mającej zastosowanie w niniejszej sprawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. (cyt. wyżej) wynika, że ciężar dowodu spoczywa na podmiocie, który z danego faktu wywodzi skutki prawne. Podkreślić należy jednak, że fakt przerzucenia ciężaru dowodu z organu na stronę skarżącą nie zwalnia organu z obowiązku stania na straży praworządności (art. 3 ust. 1 cyt. ustawy) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 cyt. ustawy). Organ powinien więc przy wydawaniu rozstrzygnięcia rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy. W sytuacji zaś, gdy część z zebranych dowodów stoi z sobą w sprzeczności, organ zobowiązany jest wyjaśnić, dlaczego przy wydawaniu rozstrzygnięcia oparł się na jednych, nieuwzględniając tych, z których wynikałby inny stan faktyczny. W niniejszej sprawie organ, ustalając rzeczywistą powierzchnię użytkowanych przez stronę skarżącą działek rolnych, oparł się na danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i stwierdził, że w deklaracji zawyżono powierzchnie działek H i J o [...] ha łącznie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, dlaczego organ nie uwzględnił wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu, w toku której nie stwierdzono rozbieżności między powierzchnią faktyczną działek a deklarowaną. Nie wiadomo również, co było przyczyną rozbieżności w danych uzyskanych z systemu LPIS z tymi z kontroli przeprowadzonej na miejscu. Organ nie wskazał na istnienie żadnej podstawy normatywnej lub faktycznej uzasadniającej pominięcie wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu. Wskazać w tym miejscu należy, że to, iż dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych stanowią podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej do przyznania płatności, nie oznacza, że dane te nie podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Jak każdy dowód w sprawie powinny być oceniane przez organ, a gdy nie odpowiadają stanowi faktycznemu powinny podlegać modyfikacji. Dodać należy również, że z przepisów wspólnotowych nie wynika by istniał prymat dowodu z kontroli administracyjnej (przeprowadzanej na podstawie systemu LPIS) nad dowodem z kontroli na miejscu. Nie wskazują na to w szczególności przepisy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (UE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 2011.25.8). W świetle powyższego, w razie rozbieżności między ustaleniami obu kontroli, organ powinien, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przekonująco odnieść do obu kontroli, dokonując ich analizy, przedstawiając argumentację, dlaczego ostatecznie przyjął te a nie inne wyniki i powinien dokładnie wyjaśnić, z czego wynika różnica między powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli terenowej na miejscu, a powierzchnią ustaloną przez organ na podstawie systemu LPIS. Brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy wyżej wskazanej kwestii stanowi istotne naruszenie mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267; ze zm - dalej k.p.a.), wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów, a także art. 107 §3 k.p.a. z którego wynika obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, przez zawarcie w nim pełnego odzwierciedlenia i oceny zebranego materiału dowodowego, a także wyczerpujących wyjaśnień przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. W ponownym postępowaniu organ powinien dokonać konfrontacji wyników obu kontroli, szczegółowo i logicznie wyjaśniając zaistniałe rozbieżności. Zdaniem Sądu organ powinien też rozważyć dokonanie kontroli na miejscu w gospodarstwie w celu zweryfikowania aktualności danych znajdujących się w systemie LPIS. Co jest tym bardzie uzasadnione, jeśli wziąć pod uwagę, że jak wskazał sam organ II instancji w odpowiedzi na skargę, na podstawie tych danych w decyzji I instancji nieprawidłowo określono powierzchnie działki rolnej B, co mogło mieć wpływ na wysokość przyznanej stronie płatności. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.