II SA/Bd 995/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-02-22

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wiesław Czerwiński, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy garaże wybudowane w 1992 r. bez pozwolenia na budowę, usytuowane przy granicy działki, mogą zostać nakazane do rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., jeśli naruszają przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej i warunków technicznych, ale nie powodują obiektywnego niebezpieczeństwa lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazując rozbiórkę garażu. Nie oceniły indywidualnie sytuacji garażu nr 1 w stosunku do sąsiednich budynków i nie ustaliły jednoznacznie zagrożenia przeciwpożarowego. Samo naruszenie przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej i usytuowania przy granicy działki nie jest wystarczające do nakazania rozbiórki, jeśli nie wykazano obiektywnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę garaży blaszanych wybudowanych w 1992 r. bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie wydały decyzje nakazujące rozbiórkę, powołując się na naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący (właściciel garażu i spółdzielnia) kwestionowali zasadność rozbiórki, podnosząc m.in. zarzut błędnego zastosowania przepisów oraz brak obiektywnego zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wcześniej stwierdził nieważność decyzji nakazujących rozbiórkę, wskazując na konieczność indywidualnej oceny i prawidłowego zastosowania przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja S., Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki garażu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [....] 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących kwotę 1255 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 995/05 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 października 2004r., sygn. akt IISA/Gd 1239/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2001r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki garaży . Przedmiotowe garaże blaszane pobudowano w 1992r. na terenie działek [...] przy ul. [...] w T. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Potwierdza to protokół oględzin z dnia 14 września 1999r. oraz oświadczenie Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "C." z dnia 20 grudnia 1999r. Obecnie z akt sprawy wynika, że tereny te są zagospodarowane i nie przewiduje się dla nich sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowe garaże znajdują się na terenie, który zgodnie z obowiązującym w latach poprzednich miejscowym planem jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Obecni właściciele sąsiedniej działki nr [...] Danuta i Andrzej S. przedłożyli szkic planowanego zagospodarowania działki, której planowana zabudowa koliduje z istniejącymi garażami. Decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane w oparciu art. 83 ust. 1 art. 103 ust. 2 1 Prawo budowlane z 1994r. oraz art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Garaże usytuowane są na terenie będącym własnością Spółdzielni Mieszkaniowej. Zostały sfinansowane ze środków finansowych członków spółdzielni użytkowników garaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę. W rozpoznawanej sprawie uznał za bezsporne, że przedmiotowe garaże zostały wybudowane w 1992r. (vide: pismo Prezesa Spółdzielni k.16 akt administracyjnych pierwszej instancji) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że prawidłowo zatem organy administracji przyjęły, iż materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, z późne zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późno zm.). Przywołany przepis stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego tytułu Sąd zawarł w uzasadnieniu wyroku opinię, że w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego znajdzie zastosowanie w szczególności art. 37 oraz art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Sąd w Gdańsku uznał za wadliwe skierowanie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych nieoznaczonych w zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej, w stosunku do grupy osób nie będącej inwestorem, właścicielem ani zarządcą w rozumieniu wskazanego przepisu. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie występuje wielość stron i dlatego obowiązkiem organu było skonkretyzować przedmiot decyzji wydanej na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i zatem nałożyć obowiązek z powołanego przepisu w stosunku do, konkretnego podmiotu, ustalonego według reguły określonej w przepisie art. 38 tej ustawy. Sąd stwierdził, że przedmiotowe obiekty zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. wymagały pozwolenia na budowę. Jako przepisy prawa Sąd wskazał § 44 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późno zm.), § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz.62, z późno zm.) za budynek tymczasowy przyjmuje budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jako barak, kiosk, obiekt o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego, lub budynek określony w przepisach jako tymczasowy. Natomiast ani Spółdzielnia Mieszkaniowa C., ani skarżący nie ubiegali się o udzielenie pozwolenia. Dalej Sąd stwierdził, że o wybudowaniu garaży niezgodnie z przepisami prawa świadczy usytuowanie ich, co narusza normy określone w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Tym bardziej, że ówcześni właściciele tej działki, o nr. [...], Urszula i Bemard W. nie wyrazili na takie usytuowanie zgody (vide pisma k. 2, 4, 5 akt organu pierwszej instancji). Zdaniem Sądu powyższe uchybienie uzasadniałoby zastosowanie art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, albowiem wybudowanie przedmiotowych obiektów bez pozwolenia w granicy sąsiedniej działki powoduje istotne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych działki sąsiedniej, której właścicielami są obecnie Danuta i Andrzej S. (vide akt notarialny darowizny k. 39-42 akt administracyjnych). Sąd zwrócił również uwagę na okoliczność, że obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy przez organy nadzoru budowlanego przepisy określające przeznaczenie terenu, na którym znajdują się wzniesione przez skarżących obiekty, zawierał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzony Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr X/58/86 z 27 stycznia 1986r. Unormowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nie dopuszcza możliwości odstąpienia przez organ administracji od zastosowania sankcji rozbiórki w razie stwierdzenia wzniesienia obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i na terenie nieprzewidzianym pod zabudowę lub przewidzianym w przepisach o planowaniu przestrzennym pod zabudowę innego rodzaju. Nie uzasadniają tego żadne względy społeczne ani twierdzenia skarżących, iż budowa obiektu w miejscu, o którym stanowi miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego została zakończona. Cytowany wyżej przepis prawa budowlanego z 1974r. dopuszcza bowiem budowę jedynie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z obowiązującymi w chwili orzekania przez organy administracji przepisami o planowaniu przestrzennym. Sąd zalecił w uzasadnieniu wyroku, aby organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę zastosował prawidłowo przepisy art. 37 i 38 Prawa budowlanego z 1974r., kierując się wskazówkami szerzej przytoczonymi w uzasadnieniu wyroku Sądu również w oparciu o dokonanie analizy przepisu art. 37 ust. 1 pkt.1 wskazanej ustawy w aktualnym stanie faktycznym i prawnym wywołanym wejściem w życie z dniem 11 lipca 2004r. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), w szczególności w zakresie przepisu art. 88 tej ustawy. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejściu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania" i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał w dniu [...] 2005r. decyzję nr [...] na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 98 z, poz. 1071) oraz art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] 2005 r. znak [...] w przedmiocie nakazania właścicielowi garażu Andrzejowi S., rozbiórkę garażu zlokalizowanego na działce Spółdzielni Mieszkaniowej C. o nr [...], przy ul. [...] w T., oznaczonego nr 1 na mapie geodezyjnej znajdującej się w aktach sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2004r, sygn. akt II SA/Gd 1239/01, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. zaskarżoną decyzją nakazał właścicielom przedmiotowych garaży rozbiórkę, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania SM "C." i Andrzeja S. W uzasadnieniu decyzji stwierdził naruszenie art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.) w wyniku pobudowania na terenie działek nr [...], przy ul. [...] w T. w 1992 r. garażu blaszanego, za zgodą Spółdzielni, która wyraziła zgodę na lokalizację garaży i podpisała umowę najmu terenu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że właściciel działki sąsiedniej nie wyraża zgody na lokalizację przedmiotowych garaży przy granicy, pobudowanych niezgodnie z warunkami technicznymi i ze spadkiem na jego działkę oraz, że obecnie brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zlokalizowany jest sporny garaż. Co wiąże się z tym, że brak jest zakazu zabudowy w określony sposób, a w konsekwencji brak jest przesłanek do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Również zdaniem organu przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie przewidywały wymogu uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki na lokalizację budynku przy granicy. Zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) z 1980 r. brak zgody właściciela działki sąsiedniej również nie może stanowić przesłanki uzasadniającej rozbiórkę obiektu. Przesłankę uzasadniającą wydanie zaskarżonej decyzji organ wywiódł z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż sporny garaż wybudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu niewątpliwie wybudowanie przedmiotowych garaży bez pozwolenia w granicy sąsiedniej działki powoduje istotne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych działki sąsiedniej. Organ odwoławczy pismem z dnia 8 lipca 2005 r. wystąpił do Państwowej Straży Pożarnej o opinię dotyczącą spełnienia wymagań przeciwpożarowych dla przedmiotowych garaży. Nie otrzymano opinii, która stanowiłaby, że przedmiotowe garaże spełniają wymagania ochrony przeciwpożarowej (pismo Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia 25 lipca 2005 r.). Niespełnienie wymagań przeciwpożarowych powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Organ odwoławczy powołał się na § 12 i § 271 ust. 10 i § 272 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, której przedmiotowy garaż nie posiada. Powyższe ustalenia wskazują, że przedmiotowe garaże wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych i brak możliwości doprowadzenia garaży do stanu zgodnego z przepisami. Tym samym zdaniem organu występują przesłanki do nakazania rozbiórki zgodnie z art.37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Skargę do Sądu w niniejszej sprawie, działając przez ustanowionego pełnomocnika wniósł właściciel garażu, Andrzej S. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa " C." w T. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane przez błędne przyjęcie, że przedmiotowe garaże powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych i brak możliwości doprowadzenia garaży do stanu zgodnego z przepisami oraz naruszenie § 12 i § 271 ust. 10 i § 272 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 z późn. zm.), poprzez ich zastosowanie do garaży wybudowanych przed datą obowiązywania tych przepisów. W świetle powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonych decyzji przez orzeczenie odstąpienia od nakazania rozbiórki garaży. Dalej zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrolne uprawnienia sądu polegają na ocenie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa oraz przepisami prawa proceduralnego. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej P.p.s.a. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że posiada uprawnienia jedynie czysto kontrolne. Sąd ocenia zgodność wydanego rozstrzygnięcia z przepisami prawa. Sąd nie posiada uprawnień do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy w sprawie zaskarżonej. Z tego względu żądanie zawarte w skardze co do zmiany zaskarżonych decyzji przez orzeczenie odstąpienia od nakazu rozbiórki garaży wykracza poza kompetencje Sądu. W pierwszej kolejności w niniejszej sprawie należy pokreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym przepisem należy przede wszystkim ocenić, czy organ zastosował się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2004r., sygn. akt IISA/Gd 1239/01. Sąd zalecił w uzasadnieniu w/wym. wyroku, aby organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę zastosował prawidłowo przepisy art. 37 i 38 Prawa budowlanego z 1974r., kierując się wskazówkami szerzej przytoczonymi w uzasadnieniu wyroku Sądu również w oparciu o dokonanie analizy przepisu art. 37 ust. 1 pkt.1 wskazanej ustawy w aktualnym stanie faktycznym i prawnym wywołanym wejściem w życie z dniem 11 lipca 2004r. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), w szczególności w zakresie przepisu art. 88 tej ustawy. Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że organy zastosowały się do zaleceń WSA w Gdańsku. Dalej Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego zastosowania przez organ przepisów zawartych w rozporządzeniu jako nieobowiązujących, stwierdził, że zarzut ten jest chybiony, gdyż z przepisów przejściowych tego rozporządzenia wyraźnie wynika, że poprzednie przepisy utraciły moc. Tak więc w dacie orzekania należało zastosować rozporządzenie z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 z późn. zm.). Jako uzasadniony należy uznać zarzut skarżących, że właściciele działek sąsiednich nie wystąpili do chwili obecnej o udzielenie im decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla terenu swojej działki. Planowanie dokonania zabudowy tej działki jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. W tej sytuacji usytuowanie garaży w granicy, gdy sąsiedzi jeszcze nie podjęli czynności prawnych co do zabudowy swojej działki, nie jest uchybieniem uzasadniającym zastosowanie art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Jednym z głównych zarzutów jest nie wyjaśnienie kwestii związanej ze ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, co zdaniem skarżących umożliwiłoby doprowadzenie do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy, tj. art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nie przewiduje w wyniku samowoli budowlanej postępowania naprawczego. Przepisem, który ewentualnie zezwala na zalegalizowanie samowoli jest art. 40. Przepis ten stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z przepisu tego wprost wynika, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 37 zobowiązuje organ do orzeczenia o nakazie rozbiórki. Tak więc o ile wystąpiłaby w niniejszej sprawie przesłanka, o której jest mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., a wiec sytuacja, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy powodują, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, to należy orzec o rozbiórce. Dlatego w niniejszej sprawie ma znaczenie sporna ściana oddzielenia przeciw pożarowego (vide: wyrok WSA z dnia 14 października 2004r., sygn. akt SA/Rz 753/03 ONSAiWSA 2005/4/84 "W razie dopuszczenia się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), ale konieczne jest także wykazanie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia". Powodem, dla którego należało uchylić zaskarżone decyzje jest to, że organy nadzoru budowlanego nie potraktowały niniejszej sprawy indywidualnie. Nie oceniły usytuowania garażu nr 1 stanowiącego własność Andrzeja S. w stosunku do budynków typu g zlokalizowanych na działce nr [...]. Pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia 25 lipca 2005r. zawiera informację, że istnieje możliwość spełnia wymagań przeciwpożarowych pod warunkiem zamurowania otworów okiennych w sąsiednich budynkach typu g zlokalizowanych na działce nr [...]. W tym miejscu Sąd podkreśla, że garaż skarżącego zlokalizowany jest na działce [...], posiada nr 1 i jest garażem skrajnym w stosunku o obiektów zlokalizowanych na działce 395/7. Jego usytuowanie powinno być ocenione indywidualnie. Sąd dopatrzył się nadto uchybień w ustaleniu stanu faktycznego, poczynionych przez organy nadzoru. W aktach administracyjnych organu znajduje się protokół oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] 2005r. nr [...], dotyczący oględzin garaży, w tym garażu skarżącego. Z ustaleń poczynionych w protokole nie wynika, aby organ oceniał zagrożenie przeciwpożarowe obiektu. Oględziny w tym zakresie powinny dotyczyć konkretnego garażu, czego nie uczyniono. Dlatego usytuowanie spornego garażu powinno zostać ocenione indywidualnie, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. W związku z tym, że uchybienia popełnione przez organy nadzoru budowlanego w trakcie prowadzonego postępowania polegające na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy są na tyle istotne , że mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 200 oraz 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło