II SA/Bd 999/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-12-01

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zabudowa części korytarza w budynku wielorodzinnym, polegająca na postawieniu ścianki działowej z drzwiami, stanowi samowolne roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, a jeśli tak, to czy można je zalegalizować lub nakazać rozbiórkę?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że postawienie lekkiej ścianki działowej w korytarzu, która nie narusza ścian konstrukcyjnych, nie ogranicza dostępu do lokali i nie jest połączona z mieszkaniem inwestora, nie stanowi budowy, przebudowy ani remontu w rozumieniu Prawa budowlanego i nie wymagało pozwolenia na budowę. Dodatkowo, zabudowa ta nie naruszała przepisów techniczno-budowlanych dotyczących wentylacji, oświetlenia ani bezpieczeństwa pożarowego, a inwestor posiadał zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej na jej wykonanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę zabudowy korytarza. PINB uznał zabudowę za samowolne roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę. WINB umorzył postępowanie, uznając, że zabudowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, nie stanowi samowolnej roboty budowlanej i uzyskała zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący, jeden ze współwłaścicieli, nie zgodził się z decyzją WINB i wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia jego praw i wpływu zabudowy na jego nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zabudowy korytarza oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. (PINB) decyzją z dnia [...].11.2015 r., znak: [...] nakazał A. K. - inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego tj. poprzez rozbiórkę zabudowy korytarza na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w B.. Odwołanie od tej decyzji złożyła inwestor oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z dnia [...].06.2016 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji WINB podał, że przedmiotowa sprawa dotyczy budynku mieszkalnego wielorodzinnego o 11 kondygnacjach przy ul. [...] w B.. Na parterze tego obiektu znajduje się 7 mieszkań, natomiast 4 z nich mieszczą się za drzwiami wahadłowymi z klatki schodowej w korytarzu podłużnym długości około 11,20 m. Na końcu tego korytarza, w ścianie szczytowej istnieje otwór okienny ze stolarką PCV. W części szerokości tego korytarza A. K. (zwana dalej inwestorem) postawiła ściankę działową z cegły dziurawki o wymiarach 0,7 x 2,0 m z zamontowanymi drzwiami pełnymi o wym. 0,8 x 2,0 m, nad którymi wmontowano dwuczęściowe naświetle o wymiarach 1,5 x 0,5 m. Czynności te spowodowały ograniczenie dostępu do tej części korytarza oraz do okna dla innych mieszkańców budynku. Zabudowa ta jednak nie narusza ścian konstrukcyjnych, nie ogranicza wejścia do żadnego z lokali mieszkalnych i nie jest połączona ani włączona do mieszkania inwestora. WINB określił, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nastąpiło na przełomie 1995 i 1996 r. w oparciu o zgodę uzyskaną od zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wyrażoną w piśmie z dnia [...].02.1995 r. Z kolei zgoda Spółdzielni Mieszkaniowej została poprzedzona pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...].10.1995 r., skierowanym do tejże Spółdzielni, w którym informuje, że realizacja takiego wygrodzenia (mur z cegły dziurawki gr. 6,5 cm) jest zagadnieniem nie wymagającym pozwolenia budowlanego. Administrator - Zarządca wydając zgodę winien uwzględnić obowiązujące w tym zakresie warunki i normy techniczne. WINB wskazał, że z przedłożonego przez spółdzielnię mieszkaniową oświadczenia projektanta wynikało, że wygrodzenie części korytarza zostało wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz z zachowaniem warunków technicznych w zakresie wentylacji i oświetlenia, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995, Nr 10 poz. 46). WINB podał, że według organu I instancji wykonane przez inwestora roboty wymagały przed ich zrealizowaniem uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie PINB przedmiotowa zabudowa nie została zwolniona przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a takim pozwoleniem nie legitymuje się inwestor, zatem należało wszcząć postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Natomiast z uwagi na fakt, że zdaniem PINB wykonanie przedmiotowej zabudowy narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, oraz ze względu na sprzeciw współwłaściciela budynku Z. K. (zwanego dalej "skarżącym"), żądającego doprowadzenia przedmiotowego korytarza do stanu pierwotnego, co w ocenie organu I instancji powoduje, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, należało orzec o obowiązku rozbiórki przedmiotowej zabudowy korytarza. W opinii WINB, organ I instancji błędnie uznał, iż wykonane przez inwestora czynności wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, a więc zostały wykonane samowolnie. Według WINB zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane roboty objęte przedmiotowym postępowaniem (wykonanie ścianki działowej z drzwiami), niewątpliwie nie stanowią ani budowy, ani montażu, ani remontu (rozumianego jako odtworzenie stanu pierwotnego), ani wreszcie rozbiórki. W odróżnieniu od robót prowadzonych w ścianach nośnych, które ingerują w konstrukcję obiektu, postawienie wewnątrz budynku lekkiej ścianki działowej, wykucie w niej otworów, przesunięcie jej bądź usunięcie nie może być zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Zdaniem WINB w rozpatrywanej sprawie, wykonanie przedmiotowej ścianki działowej zabudowy z cegły dziurawki z zamontowanymi drzwiami pełnymi, nad którymi wmontowano dwuczęściowe naświetle, spowodowało przede wszystkim wygrodzenie części korytarza, skutkujące ograniczeniem dostępu do niego, jak i do znajdującego się tam okna, innym mieszkańcom budynku. WINB podkreślił, że w obowiązującej w dniu wykonania przedmiotowej zabudowy ustawie z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane nie było przepisu art. 3 pkt. 7a), który został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 28.07.2005 r. (Dz.U. z 2005 r., Nr 163, poz.1364) zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 26.09.2005 r. Powyższe również może uzasadniać stanowisko Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. wyrażone w piśmie z dnia [...].10.1995 r. WINB wskazał również, iż sprawą wygrodzenia części korytarza w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B. zajmowały się inne podmioty, które nie stwierdziły naruszenia prawa i uznały, iż prowadzenie postępowania w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Potwierdzeniem tego są pisma Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...].04.1996 r., Wydziału Administracji Budowlanej Prezydenta M. B. z dnia [...].10.2010 r., pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...].10.2011 r., a także pismo PINB z dnia [...].12.2011 r. WINB podał, że zdaniem organu I instancji, wykonanie przedmiotowej zabudowy narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Mimo dwukrotnego wskazania przez organ II instancji, że w poprzednich decyzjach nie wyjaśnił, dlaczego roboty naruszają te przepisy i nie można ich wykonania doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji w swoim uzasadnieniu wskazuje, iż: "szczelne zamknięcie przedmiotowego korytarza z jednej strony poprzez sporną zabudowę a z drugiej poprzez zamykane przez lokatorów ze względów bezpieczeństwa na klucz drzwi wahadłowe prowadzące z korytarza na klatkę schodową jednoznacznie przesądzają o niespełnieniu wymogów stawianych tego typu pomieszczeniom przez przepisy przywołanego rozporządzenia". Przywołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazuje w § 147 pkt 1 i 2, że: 1. Wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu. 2. Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza. Natomiast Polska Normy PN-83/B-03430 zatytułowana "Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej - Wymagania", w rozdziale 2 dotyczącym wentylacji w budynkach mieszkalnych (pkt 2.2.3) stanowi, że: klatki schodowe powinny mieć w górnej części otwór wywiewny o przekroju netto 200 cm2. WINB przedstawił, że u dołu drzwi zabudowy wykonano pięć otworów wentylacyjnych o średnicy 5,5 cm oraz sześć otworów o średnicy 5,5 cm w drzwiach wahadłowych prowadzących na klatkę schodową, a także zamontowano na dachu budynku urządzenia typu turbowent o średnicy 200 mm wspomagające ciąg kominowy i służące dowentylowaniu klatki schodowej. Zostało to udokumentowane w protokole oględzin z dnia [...].10.2012 r. i materiałem fotograficznym. Również opinia mistrza kominiarskiego z dnia [...].07.2013 r. z przeprowadzonych w ww. budynku mieszkalnym oględzin - ekspertyzy urządzeń ogrzewczo-kominowych w celu sprawdzenia stanu technicznego nie wykazała nieprawidłowości dotyczących sposobu wentylacji korytarza. Odnosząc się do oświetlenia przedmiotowego korytarza WINB wyjaśnił, iż w wykonanej przedmiotowej zabudowie wmontowane zostało dwuczęściowe naświetle o wymiarach 1,5 x 0,5 m, a w korytarzu o długości 11,20 m znajduje się oświetlenie sztuczne, co nie narusza przepisów w zakresie "oświetlenia i nasłonecznienia" zawartych w rozdziale 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. § 59. Dodatkowo WINB wyjaśnił, że korytarz należy do komunikacji, a w konsekwencji warunki techniczne zarówno obowiązujące obecnie, jak i w okresie dokonania zabudowy, nie przewidują konieczności zapewnienia dostępu światła dziennego. Przepis § 57 określa, że oświetlenie dzienne winno być zapewnione w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, którym pomieszczenie korytarzowe nie jest. Ponadto, ze względu na to, iż organ I instancji, mimo wcześniejszego wskazania, iż w swoim postępowaniu nie ustosunkował się do przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, WINB w ramach postępowania wyjaśniającego w prowadzonym postępowaniu odwoławczym kwestię tę wyjaśnił, ponieważ zgodnie ze stanowiskiem Komendanta Miejskiej Państwowej Staży Pożarnej w B. zawartym w piśmie z dnia [...].04.2016, który poinformował iż sprawę tę również analizował już w 2008 r., na podstawie czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdził, że wykonanie w takiej formie przedzielenia nie spowodowało pogorszenia warunków z zakresu ochrony przeciwpożarowej; wizja lokalna przeprowadzona w dniu [...].03.2016 r. wykazała, iż przedmiotowy korytarz został zabudowany ścianką działową z cegły, w której umieszczono i przeszklenie; w związku z faktem, iż przedmiotowa zabudowa nie uległa zmianie od czasów poprzedniej kontroli podtrzymał opinię, iż nie stanowi ona pogorszenia warunków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Mając na uwadze powyższe, w ocenie WINB, przedmiotowa zabudowa jest wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. WINB stwierdził, że inwestor wykonanej zabudowy uzyskał od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zgodę na wykonanie niniejszych robót, wyrażoną w piśmie z dnia [...].02.1995 r., która została poprzedzona pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...].10.1995 r., skierowanym do tejże Spółdzielni. Ponadto, zgoda Zarządu Spółdzielni, została wydana na podstawie odrębnej zgody sąsiadów i pozytywnej opinii Rady O. "Centrum", która to Rada działała zgodnie z postanowieniami Statutu Spółdzielni i obowiązującym od dnia [...].09.1991 r. Regulaminem Rady O. "Centrum" SM "[...]" w B. (co wynika z pisma SM "[...] z dnia [...].10.2013 r., TE-2/5441/13 do PINB dla M. B.). Potwierdzają to również organy administracji budowlanej, tj. Wydział Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. w piśmie z dnia [...].04.1996 r. oraz Wydział Administracji Budowlanej Prezydenta M. B. w piśmie z dnia [...].10.2010 r. Następnie WINB dodatkowo wyjaśnił, że Spółdzielnia poinformowała, że zabudowana część korytarza użytkowana jest na zasadzie umowy najmu zawartej w dniu [...].02.1998 r. pomiędzy Spółdzielnią a inwestorem, a zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia [...].12.2000 r., pierwsza umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia lokalu na rzecz członka nastąpiła w dniu [...].06.2004 r. Inwestycja została zrealizowana więc, gdy wyłącznym właścicielem nieruchomości była Spółdzielnia, użytkownikom lokali przysługiwały bowiem tylko spółdzielcze prawa do lokali, z których nie wynikała możliwość bezpośredniego decydowania o zarządzie nieruchomością. Podsumowując WINB nadmienił, że w sytuacji uznania, iż istniejąca zabudowa korytarza narusza obowiązujące przepisy, regulujące sposób korzystania z nieruchomości, czy też prawa do lokalu albo prawa własności - można skorzystać z przysługujących środków ochrony prawnej i możliwości dochodzenia swych roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując, że nie zgadza się z decyzją organu II instancji. W skardze podniósł, "okno otwierane nie zabudowane murkiem jest najlepszym rozwiązaniem, jeżeli chodzi o oświetlenie światłem naturalnym (najlepsze, po to są okna) i wentylację korytarza, nawet gdyby do korytarza wprowadzono kanał wentylacyjny". Poza tym zarzucił, iż wykonana zabudowa uniemożliwia korzystanie z własności i czerpanie z niej pożytków, uniemożliwia dostęp do okna i ma negatywny wpływ na cenę mieszkania lub czynszu najmu. Poza tym do skargi załączył m.in. opinię techniczną z dnia [...].07.2016 r., dotyczącą zabudowy korytarza w ww. budynku wielorodzinnym, wnosząc o zwrot kosztów z tytułu jej sporządzenia. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że odpowiada ona prawu. Sąd podziela w pełni argumentację, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia i przyjmuje ją za własną. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. wydana na podstawie art. 104, w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 23 – dalej "Kpa") oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2016, poz. 290), która to uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyła postępowanie tegoż organu w całości w sprawie nakazania inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego tj. poprzez rozbiórkę zabudowy korytarza na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w B.. W pierwszej kolejności należy się odnieść do kwestii rozpoznania sprawy przez WINB w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze prawniczej jednoznacznie wskazuje się, iż zasada określona w art. 15 Kpa, zawierająca wymóg dwuinstancyjności postępowania administracyjnego musi być tak rozumiana, iż sprawę w jej całokształcie rozpoznaje nie tylko organ I instancji, ale również w razie zaskarżenia orzeczenia organu I instancji - organ II instancji. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organowi odwoławczemu ustawodawca przyznał możliwość uchylenia orzeczenia organu I instancji i w to miejsce wydania własnego orzeczenia (reformacyjnego) i to zarówno w części, jak i w całości. Organ odwoławczy w granicach własnej kompetencji do orzekania w ramach dwuinstancyjności postępowania administracyjnego może usunąć wadliwości orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Z zasady ponownego rozpatrywania sprawy przez organ II instancji wynika, że ma on prawo korygować błędy popełnione przez organ I instancji, oczywiście o ile nie prowadziłoby to do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje, zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji uprawniony jest także, jeżeli uzna to za konieczne, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 Kpa). Podsumowując - organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę a nie organem kontrolującym, a to oznacza, że ponowne rozstrzygnięcie, co do istoty jest efektem przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia, co do istoty, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania, w świetle art. 138 § 1 pkt 2 Kpa istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, a zakres uzupełnienia przez organ odwoławczy materiału dowodowego sprawy mieści się w granicach zakreślonych w art. 136 Kpa. Organ II instancji może rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. Co więcej, w myśl jednolitego orzecznictwa - organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 Kpa tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 Kpa nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przewidzianego w art. 136 Kpa, umożliwia temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy niniejszej istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ drugiej instancji art. 136 Kpa i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego odnośnie ustalenia stanu technicznego zabudowanego korytarza na parterze ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, tj. o opinię wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje, czy wykonana zabudowa przedmiotowego korytarza spełnia wymagania dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego, opinię wykonaną przez osobę posiadająca odpowiednie kwalifikacje, czy w wyniku istnienia przedmiotowej zabudowy zachowane są warunki techniczne w zakresie wentylacji oraz przedstawienie na szkicu sytuacyjnym usytuowania całej wykonanej zabudowy korytarza na parterze ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w tym zobrazowanie elementów podlegających rozbiórce. Sąd podziela stanowisko WINB - fakt wydania w miejsce wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji PINB z dnia [...].11.2015 r., znak: [...], nowego rozstrzygnięcia w przedmiocie zabudowanego korytarza na parterze ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zobligowały organ odwoławczy do uchylenia wadliwych zapisów w decyzji PINB i orzeczenia w tym zakresie, co do istoty sprawy, przy czym brak jest w tej sytuacji podstaw do twierdzenia, że działania podjęte w toku postępowania przez WINB odbiegają od funkcji kontrolnej organu odwoławczego. Organ odwoławczy był zobowiązany do oceny decyzji PINB, w przedmiocie nakazania inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego tj. poprzez rozbiórkę zabudowy korytarza na parterze ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ I instancji uznał, że przedmiotowe roboty tj. związane z zabudową korytarza wykonane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zabudowa narusza przepisy techniczno – budowlane oraz że inwestor nie posiada zgody jednego ze współwłaścicieli na zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót. Jak powyżej wskazano Sąd podzielił w pełni argumentację, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia i przyjął ją za własną i dlatego nie będzie po raz wtóry przytaczał wyżej zamieszczonych szczegółów niemniej jednak pragnie wskazać, że po pierwsze wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nastąpiło na przełomie 1995 i 1996 r. w oparciu o zgodę uzyskaną od zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wyrażoną w piśmie z dnia [...].02.1995 r. Z kolei zgoda Spółdzielni Mieszkaniowej została poprzedzona pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...].10.1995 r. Ponadto, z przedłożonego przez spółdzielnię mieszkaniową oświadczenia projektanta wynikało, że wygrodzenie części korytarza zostało wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz z zachowaniem warunków technicznych w zakresie wentylacji i oświetlenia, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst pierwotny: Dz. U. z 1995 r., Nr 10, poz. 46). Po drugie organ odwoławczy prawidłowo wywiódł zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, że roboty objęte przedmiotowym postępowaniem (wykonanie ścianki działowej z drzwiami), niewątpliwie nie stanowią ani budowy, ani montażu, ani remontu (rozumianego jako odtworzenie stanu pierwotnego), ani wreszcie rozbiórki. Zaważyło na tym twierdzeniu głównie to, że zabudowa ta nie narusza ścian konstrukcyjnych, nie ogranicza wejścia do żadnego z lokali mieszkalnych i nie jest połączona ani włączona do mieszkania inwestora. Po trzecie jak wynika z pisma Komendanta Miejskiej Państwowej Staży Pożarnej w B. z dnia [...].04.2016, wykonanie w takiej formie przedzielenia nie spowodowało pogorszenia warunków z zakresu ochrony przeciwpożarowej i nie ma podstaw do rozpoczęcia postępowania w zakresie poprawności wskazanej zabudowy. Po czwarte podkreślenia wymaga, że inwestycja została zrealizowana, gdy wyłącznym właścicielem nieruchomości była Spółdzielnia, zaś użytkownikom lokali przysługiwały spółdzielcze prawa do lokali, z których nie wynikała możliwość bezpośredniego decydowania o zarządzie nieruchomością. W konsekwencji Spółdzielnia podejmowała wszystkie decyzje w zakresie nieruchomości, zatem mogła samodzielnie dysponować nieruchomością, w zakresie, w jakim nie naruszało to praw użytkowników lokali i nie pozostawało w sprzeczności z regulacjami ustawowymi. Poza tym zgoda (wyrażoną w piśmie z dnia [...].02.1995 r.) Zarządu Spółdzielni, została wydana na podstawie odrębnej zgody sąsiadów i pozytywnej opinii Rady O. "Centrum", która to Rada działała zgodnie z postanowieniami Statutu Spółdzielni i obowiązującym od dnia [...].09.1991 r. Regulaminem Rady O. "Centrum" SM "[...]" w B. (co wynika z pisma SM "[...] z dnia [...].10.2013 r., do PINB). Po piąte należy zauważyć, że korytarz należy do ciągów komunikacji, a w konsekwencji warunki techniczne zarówno obowiązujące obecnie, jak i w okresie dokonania zabudowy, nie przewidywały i nie przewidują konieczności zapewnienia dostępu światła dziennego. Przepis § 57 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa, że oświetlenie dzienne winno być zapewnione w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, którym pomieszczenie korytarzowe nie jest. Na marginesie można zaznaczyć, że osoby, których prawa zostały naruszone powstałą zabudową mają możliwość poszukiwania ochrony swych roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Jednocześnie mając na uwadze, że dołączona do skargi opinia sporządzona na prywatne zlecenie skarżącego przez biegłego rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K. C. została sporządzona w dacie [...] lipca 2016 r. i nie zawierająca w swej treści jakiegokolwiek wskazania, co do zakresu naruszenia przepisów prawa, została sporządzona już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, jak również, że dokumenty załączone do pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2016 r. znajdowały się już w dokumentach stanowiących przedmiot rozpoznania przez organy administracyjne, wniosek skarżącego o przeprowadzenie w tym zakresie dowodu uzupełniającego podlegał oddaleniu na podstawie art. 106 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło