II SAB/Bd 100/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Ś. do załatwienia wniosku K. K. z dnia [...] czerwca 2016., 2. stwierdza, że Starosta Ś. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Starosty Ś. na rzecz K. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. K. (dalej: "wnioskodawca, strona, skarżący") zwrócił się do Starosty z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wniosków o dostęp do informacji publicznej skierowanych do tego organu w okresie 2010-2015 oraz w 2016 r. – do chwili udzielania odpowiedzi na niniejszy wniosek. Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie wnioskowanych informacji pocztą elektroniczną. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł w dniu [...] sierpnia 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Starosty, domagając się jednocześnie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskał odpowiedzi na złożony wniosek, a nie ulega wątpliwości, że Starosta jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś wnioskowana informacja ma właśnie taki charakter. Wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego wskazanej w skardze sumy pieniężnej uzasadnił krótkim okresem bezczynności i brakiem jakiejkolwiek reakcji na wniosek skarżącego. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o umorzenie postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący zapytanie skierował na zwykłą skrzynkę poczty elektronicznej o adresie [email protected]. Starosta podał, że skarżący nie ponawiał wniosku ani nie reklamował braku odpowiedzi. Pierwszym przypomnieniem w tej sprawie była skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która wpłynęła do Starostwa Powiatowego w Ś. [...] sierpnia 2016 r. Po zapoznaniu się z treścią skargi Starosta zlecił zebranie stosownych informacji w wydziałach Starostwa Powiatowego, a następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. przesłanym tak, jak tego żądał skarżący na adres poczty elektronicznej, udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej. Starosta zauważył, że składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżący wybrał bardzo niepewny sposób doręczenia żądania. Poczta elektroniczna podlega filtrowaniu przez programy chroniące przed złośliwym oprogramowaniem i tzw. spamem, czyli niepożądanymi wiadomościami reklamowymi, przez co narażona jest na utratę. Inaczej byłoby w przypadku skierowania korespondencji na elektroniczną skrzynkę podawczą, tzw. e-PUAP. Przyczyną opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi skarżącemu był jednak okres urlopowy powodujący zastępstwa pracowników na stanowisku obsługi sekretariatu, połączony z wcześniejszą awarią serwera pocztowego. Awaria dysków twardych doprowadziła do utraty dużej ilości poczty elektronicznej, która w następnych tygodniach była odzyskiwana przez informatyków Starostwa Powiatowego i przesyłana na skrzynki pocztowe pracowników Starostwa. Pracownicy w tym czasie otrzymywali dużo wiadomości, w tym również wiadomości archiwalnych, odtwarzanych z uszkodzonych dysków twardych. Prawdopodobnie w tej sytuacji pracownik obsługujący sekretariat nie zauważył nowej wiadomości e-mail i nie udzielił na nią odpowiedzi. Skarżący pismem z dnia [...] października 2016 r. oświadczył, że cofa skargę w zakresie wniosku o nakazanie organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, jak również cofa skargę w części dotyczącej wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jednocześnie skarżący podtrzymał wniosek w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Skarżący podtrzymał też wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący wywodził, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego, albowiem została udostępniona w następstwie złożenia skargi. W ocenie skarżącego, strona nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemów informatycznych organu. W tym zakresie skarżący odwołał się do stanowiska w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konsekwencji uznania napływającej do organu korespondencji jako "spam", podając m.in. jako przykład postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej złożonego na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 – określanej dalej jako "u.d.i.p."). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi organ władzy publicznej (art. 163 i nast. Konstytucji RP), a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Analizując natomiast wniosek skarżącego z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone ( por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż żądana informacja w zakresie ilości wniosków o dostęp do informacji publicznej skierowanych do organu w okresie 2010-2015 oraz w 2016 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., co zresztą nie było kwestionowane przez organ. Po rozstrzygnięciu, iż żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej i wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można poddać ocenie, czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie organ nie wskazywał, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ niewątpliwie w powyższym terminie nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, gdyż uczynił to dopiero [...] sierpnia 2016 r. Oznacza to, że w dniu wniesienia skargi na bezczynność podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostawał w zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie – w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że stan bezczynności organu administracji publicznej ustał po wniesieniu skargi i nie występował w chwili orzekania przez Sąd. W konsekwencji, zatem postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd uznał zarazem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że bezczynność Starosty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba, bowiem podkreślić, że informacja publiczna została udostępniona skarżącemu z niewielkim opóźnieniem terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co nie stanowi istotnego naruszenia powołanego przepisu, jeśli uwzględni się takie obiektywne okoliczności jak okres urlopowy, czy też awaria serwera, która doprowadziła do spiętrzenia pracy w urzędzie. Ponadto skarga wpłynęła do organu administracji publicznej w dniu [...] czerwca 2016 r., a przekazanie informacji publicznej nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2016 r. Nie można, zatem zarzucić Staroście celowego i istotnego naruszenia prawa bądź też lekceważącego stosunku do prawa. Z kolei odnośnie przyznania od organu skarżącemu sumy pieniężnej orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., albowiem skarżący cofnął wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Oświadczenie pełnomocnika skarżącego w tym zakresie – w świetle ujawnionych okoliczności sprawy – nie nasuwa żadnych wątpliwości ani zastrzeżeń. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego tę stronę, ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) w wysokości 480 zł – łącznie 580 zł.