II SAB/Bd 107/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Komendanta [...] Szpitala [...] z Polikliniką Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta [...] Szpitala [...] z Polikliniką Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że Komendant [...] Szpitala [...] z Polikliniką Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Komendanta [...] Szpitala [...] z Polikliniką Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na rzecz P. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] października 2019 r., skierowanym drogą elektroniczną (Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej), skarżący – P. W. zwrócił się do [...] Szpitala Klinicznego z Polikliniką w B. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie kserokopii umowy dotyczącej realizacji zadania inwestycyjnego "budowa budynku patomorfologii" zawartej przez Szpital z [...] wraz z załącznikami, jak również umowy zawartej przez w/w podmiot z zaakceptowanym przez Szpital podwykonawcą tj. firmą [...] Pismem z [...] października 2019 r., złożonym drogą elektroniczną, skarżący wezwał ponownie ww. Szpital do udzielenia żądanej informacji publicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r., nadanym na poczcie [...] listopada 2019 r., skarżący złożył skargę do Sądu na bezczynność, która wpłynęła do organu [...] listopada 2019 r. Skarżący, jako podstawę prawną skargi wskazał art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a. , wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w określonym terminie oraz 2) zasądzenie kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że [...] października 2019 r., złożył do organu za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji publicznej (EPUAP) wniosek o udzielenie informacji publicznej o następującej treści: Wnoszę o udostępnienie kserokopii umowy dotyczącej realizacji zadania inwestycyjnego "budowa budynku zakładu patomorfologu" zawartej przez Szpital z [...]. wraz z załącznikami, jak również umowy zawartej przez w/w podmiot z zaakceptowanym przez Szpital podwykonawcą tj. firmą [...] Wyjaśnił, że wobec braku odpowiedzi, [...] października 2019 r. za pośrednictwem EPUAP złożył ponaglenie, wzywając do udzielenia informacji publicznej i wyznaczając na to dodatkowy 7-dniowy termin. Wywodził, że nie powinny istnieć wątpliwości co do tego, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, a to wobec realizowania przez organ zadań publicznych i charakteru wnioskowanej informacji, dotyczącej sposobu wydawania środków publicznych. Wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019, poz. 1429, dalej: "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, za wyjątkiem sytuacji, kiedy nie może być udostępniona w ww. terminie, kiedy to podmiot obowiązany do jej udostępnienia musi powiadomić w 14-dniowym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Skarżący zarzucił, że w przepisanym terminie organ ani nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie poinformował o możliwym opóźnieniu i nowym terminie udostępnienia żądanej informacji. Strona wskazała, że wobec braku terminowej odpowiedzi, na podstawie art. 37 kpa wniosła ponaglenie, czym zadośćuczyniła wymogowi wyczerpania środków zaskarżenia nałożonych na mocy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. [...] grudnia 2019 r. wnioskowana informacja publiczna została udzielona przez organ drogą elektroniczną, co potwierdził skarżący również droga elektroniczną [...] grudnia 2019 r. W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia [...] grudnia 2019 r.), organ – Komendant [...] Szpitala Klinicznego z Polikliniką w B. wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że do czasu zmiany na stanowisku Komendanta [...] Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ w B., skrzynka podawcza ePUAP Szpitala wraz z hasłami przypisana była do konta poprzedniego Komendanta, a dostęp do skrzynki nowe kierownictwo Szpitala uzyskało dopiero w dniu [...] listopada 2019 r. Organ podniósł, że bezzwłocznie po uzyskaniu wiedzy na temat wniosku i ponaglenia skarżącego w zakresie dostępu do informacji publicznej, żądane umowy zostały mu przesłane w dwóch podanych przez skarżącego formach poczty elektronicznej. Z uwagi na powyższe, wniosek o umorzenie postępowania na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest w ocenie organu pełni uzasadniony i jako taki zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, ww. ustawy. Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Komendant [...] Szpitala Klinicznego z Polikliniką w B. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, złożonego w trybie u.d.i.p. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a. W konsekwencji powoływanie się przez skarżącego na wystosowanie do organu ponaglenia nie miało w sprawie znaczenia dla oceny skuteczności wniesienia skargi. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestia sporna między stronami, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym. Z mocy tego przepisu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do takich podmiotów należy również dyrektor szpitala państwowego, czy też jego komendant, który jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w sprawach, dotyczących bieżącego funkcjonowania szpitala. Sąd uznał też, że objęte wnioskiem informacje stanowią informację publiczną, skoro dotyczą mienia publicznego a więc został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p. W związku z tym wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym W związku z ustaleniem, że informacje, o które wnioskował skarżący mają walor informacji publicznej, stwierdzić należy, że załatwienie wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów u.d.i.p. przybrać może następujące formy: 1) udzielenie żądanej informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), 2) odmowa udzielenia informacji publicznej w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), 3) umorzenie postępowania w przypadku braku współdziałania wnioskodawcy z organem poprzez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest więc uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie braku podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15). Stosownie do powyższego Sąd uznał, że skoro żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, to niezałatwienie przez organ wniosku w sposób odpowiadający przytoczonym przepisom, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni, stanowi o jego bezczynności. Organ w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie udostępnił bowiem informacji publicznej żądanej przez skarżącego we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Organ otrzymał wniosek o udostępnienie informacji publicznej [...] października 2019 r., a zatem miał obowiązek udzielić na niego odpowiedzi do dnia [...] października 2019r., tymczasem uczynił to dopiero [...] grudnia 2019 r. W takich okolicznościach brak – wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę – podstaw do umorzenia postępowania, a to z uwagi na brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. W pkt 1 przewiduje on mianowicie zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub też do dokonania określonych czynności. Dotyczy to sytuacji, kiedy w dniu orzekania przez sąd wniosek strony o informację publiczną nie został rozpatrzony. Natomiast, kiedy organ wniosek uwzględnił, udzielając żądanej informacji publicznej, choć nastąpiło to już po upływie ustawowego terminu w tym zakresie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), lecz jeszcze przed dniem orzekania, sąd zobligowany jest do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dlatego też Sąd stwierdził tą okoliczność w pkt 2 wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność uczyniło natomiast zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu organu do rozpoznania żądania strony skarżącej. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Dlatego też w pkt 1 wyroku orzeczono o umorzeniu postępowania w tej części. Równocześnie, do czego zobowiązuje z kolei brzmienie art. 149 § 1a u.d.i.p., Sąd winien był rozstrzygnąć, co do tego, czy bezczynność miała czy też nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie zachodzi wówczas, gdy organowi można postawić zarzut działania celowo opieszałego, lekceważącego czy nacechowanego niedbalstwem. Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, miał na uwadze, że brak terminowego udostępnienia informacji publicznej nie wynikał ze złej woli organu, który nie zakwestionował w ogóle swojego obowiązku w tym zakresie, a jedynie z nieprawidłowego korzystania z poczty elektronicznej. Ponadto, niezwłocznie po wniesieniu skargi organ udzielił żądanej informacji. Okoliczności sprawy nie pozwoliły zatem na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. W powyższej sytuacji brak było też podstaw do stosowania środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (grzywna, suma pieniężna). O kosztach postępowania orzeczono natomiast (pkt 2 wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Składają się na nie wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata strony skarżącej (480 zł,) oraz opłata w kwocie 17 zł, co składa się na kwotę łączną 597 zł.